Terwijl Max Verstappen in Bakoe over het circuit scheurt, vindt nu in Zuid-Afrika een autorace plaats van een heel ander kaliber. Hightech zonnewagens racen van Johannesburg naar Kaapstad. Nederland behoort tot de favorieten. ‘We willen met innovaties een duurzamere wereld creëren.’
Duizenden kilometers dwars door Zuid-Afrika, met veel bergachtig terrein. Op dit moment strijden teams van universiteiten uit diverse landen om in acht dagen de meeste kilometers af te leggen. Enige toegestane brandstof: de zon.
Nederlandse teams doen sinds 2001 mee aan dergelijke internationale zonneraces, toen een groep Delftse studenten samen met oud-astronaut Wubbo Ockels zich inschreef voor een race in Australië en direct de titel pakte.
Over de auteur Tonie Mudde is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant en presenteert onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos.
Deze keer doen in Zuid-Afrika twee Nederlandse teams mee, van de technische universiteiten van Twente en Delft. ‘Met twee belangrijke innovaties hopen we dit jaar weer te winnen’, zegt Mark Tabaksblat, verantwoordelijk voor de elektrotechniek bij het Delftse Brunel Solar Team. Deze equipe hoopt voor de vijfde opeenvolgende keer te winnen.
Hoe verliep de testrit?
‘Ondanks dat we op het circuit spinden in de bocht eindigden we toch als eerste, met een paar seconden voorsprong op teams uit België en Twente. Dat betekent dat we op poleposition mogen starten, maar we hebben nog een lange weg te gaan natuurlijk.’
Nederlandse teams bouwen nu al ruim twintig jaar zonnewagens. Is er veel veranderd sinds die tijd?
‘Zeker. De eerste Nuna-wagen in 2001 was bekleed met zonnecellen van hetzelfde type als van ruimtetelescoop Hubble, met voor die tijd een enorm hoog rendement. Het materiaal, galliumarsenide, is alleen slecht voor het milieu. Het hogere doel is om met innovaties een duurzamere wereld te creëren dus daarom rijden we nu met zonnecellen gemaakt van silicium.
‘In de begintijd hadden de zonnepanelen op de wagens de neiging steeds groter te worden, om meer energie van de zon te oogsten. Bij Nuna3 liep dat met negen vierkante meter zonnepaneel dermate uit de hand dat het team finishte voordat de organisatoren zelf ter plekke waren. Het team liet toen maar een briefje achter en is gaan feesten.
‘Sindsdien zijn de regels strenger, we mogen nog maar maximaal vier vierkante meter zonnecellen gebruiken. Dat we met minder dan de helft van de zonnepanelen even hard kunnen rijden als toen, zegt veel over de sprong die de technologie heeft gemaakt.’
Wat is er nieuw aan de wagen van dit jaar?
‘Een bekend probleem van zonnepanelen is dat ze minder opleveren, of zelfs stuk kunnen gaan, als een cel slechter functioneert. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij de panelen op je dak, die elk bestaan uit zestig vierkante cellen, als er een herfstblaadje op blijft liggen.
‘Met omleidingen, zogeheten diodes, kun je dit probleem tackelen in de elektronica. We bouwden dit soort diodes in op de kwetsbare plekken van de panelen, waar relatief veel schaduw valt van de kap waar de bestuurder onder zit. Zo blijft het totale rendement zo hoog mogelijk.
‘Een andere belangrijke innovatie zit in de motor. Die bevat nu twee magneetringen in plaats van een, wat onder meer als voordeel heeft dat de motor minder warm wordt op momenten dat we veel energie nodig hebben. Als de weg bergopwaarts gaat, blijft de motor efficiënt draaien.
‘Verder is de wagen natuurlijk nóg gestroomlijnder. Hij heeft nu zo weinig luchtweerstand als de zijspiegel van een vrachtwagen. Soms duiken innovaties die ik voor het eerst zag bij zonnewagens ook elders op, bijvoorbeeld de extreem aerodynamisch weggewerkte deurgrepen van autoportieren.’
Mag u dit eigenlijk wel allemaal vertellen? De concurrentie leest mee.
‘De meeste informatie delen we gewoon, tijdens de race of op congressen met wetenschappers en specialisten uit het bedrijfsleven. Dat versnelt duurzame innovatie en het helpt ons ook aan belangrijke contacten voor de bouw van de volgende generatie zonne-auto’s.’
Wint de beste auto ook altijd de race?
‘Dat hoeft niet, strategie speelt ook een belangrijke rol. Zo zagen we bij een eerdere editie in de verte een wolkendek aankomen en besloten onze batterij vrijwel helemaal leeg te rijden. Daardoor konden we de wolken voor blijven en maximale zonne-energie pakken, terwijl de concurrentie in de schaduw reed.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant