Acteur Jeff Goldblum, oppergod Zeus in de nieuwe Netflixserie Kaos en ook jazzpianist in zijn eigen combo, vertelt in een Amsterdamse hotelkamer waar hij van houdt. En dat doet hij hartstochtelijk: ‘O man, die Philip Roth, ik heb alles van hem verslonden.’
De koning van de micro-orgasmes staat met zijn armen gespreid in de kamer, alsof hij oog in oog staat met een wereldwonder.
‘Ahhh’, kreunt Jeff Goldblum. ‘Hi, Johan. Of is het John? Zal ik je Johan noemen? Wat is het? Of Jan! Of John Johan! Johnnn – is dat beter? Wow wow, kijk eens aan. Jij... Jij ziet er fantastisch uit.’
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Een nanoseconde adempauze, en dan weer een precisie-charmebombardement. ‘Ho ho!’, roept hij uit. ‘Wacht eens even. Oh no, wat is dat? That’s really something! Wat is dat voor jasje? Waar heb je dat vandaan? Wooo, die seventieskleur. Hoe blauw kun je het hebben? Die jeans die je aanhebt, wie maakt ze zo wijd? En wat zijn dat voor schoenen? Engels? Man, man, jij weet je te kleden. Mmmmm.’
Goldblum is inmiddels gaan zitten op de bank van de hotelkamer in De L’Europe in Amsterdam, geheel in het zwart gekleed, gestyled tot de max door zijn huisstylist Andrew Rottero. Zijn grijze haar golvend als een duintop, daaronder de robuuste bril. Hij beweegt voortdurend zijn vingers, op zoek naar toetsen om in te drukken.
Zijn stem is in opperste staat van paraatheid om op elke wending in het gesprek te reageren, hoog en laag, hard en zacht. En als er geen woorden zijn, slingert hij smachtende klinkers de ruimte in, resonerend tot micro-orgasmes.
‘Ahhh. We hebben een heel half uur om te praten. We gaan er echt wat van maken. Leuk dat je er bent. Waar woon je? En hoe ben je hier gekomen? Met de fiets? Ben je een fietser? Wooo. Ongelooflijk.’
De Amerikaanse acteur gaat de wereld rond om promotie te maken voor de Netflixserie Kaos, die nu te streamen is. Hierin speelt hij de hoofdrol als Zeus de oppergod. Hij is de belangrijkste reden om dit acht delen durende epos – een mix van Griekse mythologie, fantasy en alledaagse gekte, bedacht door Charlie Covell – uit te zitten. Het past hem als een goddelijke zegen.
‘Ik zal je wat vertellen, iets heel bijzonders: ik hou echt van deze serie. Hij is onderscheidend. De schrijver, de acteurs, het personage dat ik mag spelen. Mensen moeten dit echt gaan zien. En dank je, John, dat je helpt om dit onder de aandacht te brengen. Het is een ongelooflijk verhaal.’
Met Kaos krijg je de hele gejeffgoldblumeerde Jeff Goldblum: extatisch, geestig, wiebelig, neurotisch, cool, almachtig, ironisch, superieur, charmant en smaakvol. Hij is de superpimp van het heelal, Zeus zijnde, en vreest vooral het einde van zijn heerschappij als koning van de goden. Een pardoes ontdekte rimpel op zijn voorhoofd moet in zijn optiek wel een profetie zijn, een voorbode van de nodige barre ellende.
‘Op de eerste plaats is Kaos natuurlijk bedacht als entertainment, de serie is ook voor mensen die niks weten van Griekse mythen. Het credo is: pas op met liegen, want eerlijkheid is de beste manier om je staande te houden. En liefde overleeft alles. Corrupte, liegende en inhalige types bemachtigen hun afschuwelijke rijkdom, maar er komt een moment dat ze er niet mee wegkomen. Well, you know. Het is een tijdloos verhaal.’
Goldblum wil zo dichtbij mogelijk zitten, om geen moment het contact te verliezen. De mythische rimpel in kwestie is daardoor goed zichtbaar, diagonaal op het voorhoofd, van rechtsboven naar linksonder. Ook de rimpel kan geen moment in stilte verkeren, Goldblums mimiek ontkent de plaats rust.
‘Ja, dit is die rimpel waar het over gaat’, bevestigt hij, en wijst ’m aan. ‘Ik zei tegen de regisseur: we kunnen wel een rimpel op mijn voorhoofd aanbrengen, maar dit ís al een goeie rimpel. Hij loopt een beetje schuin. Het is een pittoreske rimpel, heel fotogeniek. Met deze moet het gebeuren. Oké, zeiden ze, die gaan we doen. Die rimpel.’
Dan is er zijn vinger, die ook een rol speelt in het mythologische gedoe van Kaos. Op een zeker moment komt er bloed uit zijn vinger, nog meer naderend onheil, vreest Zeus. Hij laat de vinger even zien, ongeschonden. ‘Ooo, de vinger. Mag ik wel bloeden? Ik ben een god. We mogen niks verklappen. Maar denk eraan: er is iets aan het gebeuren in de hele wereld, alles verandert in chaos, het tij keert. De rimpel en de vinger zijn tekenen aan de wand.’
‘Ik zal je nog wat vertellen: al die mythen zijn propaganda, bedacht door de goden. Het zijn allemaal leugens. Zeus is het ergst van allemaal, corrupt tot op het bot. Maar hij is ook charismatisch, charmant, nieuwsgierig, er zijn toch veel mensen die hem aanbidden. Zijn familie. En dan zijn er opeens al die aardbewoners die het niet langer pikken.’
‘Ik luisterde naar Joseph Campbell deze ochtend, je weet wel, die Amerikaanse professor die alles wist van religies en mythen. Hij zei: mythen zijn er niet om ons leven betekenis te geven. Spiritueel gezien zijn ze er, in zijn optiek, om de vervoering te voelen van het leven. Ze zullen altijd veranderen, meer passend bij ons leven. Dat is wat ook in Kaos gebeurt: Griekse mythologie, toegepast op deze tijd.’
In de biografie Because He’s Jeff Goldblum, geschreven door Washington Post-verslaggever Travis M. Andrews, wordt de Amerikaanse acteur en muzikant het tegenovergestelde genoemd van een ‘careerist’; er is dan wel sprake van een al vijftig jaar durende succesvolle loopbaan, het gevoel overheerst dat het hem toch een beetje is overkomen.
Tussen de tijd dat hij als jochie tijdens een zomerkamp de smaak van acteren te pakken kreeg en de Netflixserie Kaos – en de film Witched die eerdaags verschijnt – heeft hij een ongekende reeks rollen vertolkt, in alle soorten en maten. Denk aan The Fly, de Jurassic Park-reeks, Independence Day,The Big Chill en zijn bijdragen aan vier films van de cinescopische magiër Wes Anderson. Zijn specialiteit is de maniakale manspersoon met een stem die fungeert als dragend instrument.
Verwonderlijk is het niet dat hij als jazzpianist zijn eigen combo heeft, Jeff Goldblum & The Mildred Snitzer Orchestra, waarmee hij al de nodige albums heeft gemaakt en vaak op tournee is. Alles aan hem lijkt een jazzritme te hebben, als hij praat, zit de swing er al gauw in. Het is onvermijdelijk dat hij als Weekendgids de jazzgeschiedenis in wil duiken.
Maar eerst moet hij een cadeau uitpakken: een single uit 1963 van jazzpianist Erroll Garner met zijn trio, met onder meer Loose Nuts. ‘Nooooo. Wat is dit?’ De grote ogen kijken naar het plaatje alsof het een mythisch object is. Met open mond: ‘Nooooo. Ga je dit echt aan mij geven?’
‘Je weet toch dat hij uit Pittsburgh kwam, net als ik? Erroll Garner is geweldig. Ken je dat nummer Eldorado? Heel funky. Ik ben van 1952. In Errolls hoogtijdagen kwam er een speciale plaat uit, begin jaren zestig, Errol Garner Plays Misty. Mijn vaders favoriete liedje, Misty, ik heb die plaat van hem gekregen. Mijn vader was dokter, en een jazzliefhebber. Ik had Garner wel live willen zien, hij was toen vaak in de buurt. Jammer, het kwam er niet van.
‘Ik had vroeger pianolessen, net als mijn kinderen nu. Alleen was ik niet zo gedisciplineerd.’ (Goldblum speelt met zijn vingers piano op tafel.) ‘Ik oefende niet, en mijn leraar vond me verschrikkelijk omdat ik niet oefende. Hij had gelijk. Ik deed niks. Toen kwam hij met een nieuw stukje muziek. Daar zaten syncopen in, wat improvisatie, dat was Alley Cat. Je weet wel, van pe-pe-da-rie-die-da-die. Ik vond het geweldig. Er gebeurde iets in mij. Ik wilde dat echt leren spelen.
‘Het is een mysterie, maar zo is het gegaan met jazz. Mijn vader hield ervan, ik hoorde het altijd. Mijn broer Rick had Stan Getz, The Modern Jazz Quartet en van die bossanovatunes. Miles Davis met Sketches of Spain. Thelonious Monk! Mmmm. Ik weet nog wel dat ik de Time Magazine-cover zag van Monk. In het jaar... jaaa, ergens in 1964, geloof ik. Ik was 12. Wow, wat wás dat? Het is wel een heel volwassen smaak, eigenlijk belachelijk, zo sophisticated. Hoezo had ik die eigenlijk? Nou ja, die Monk was natuurlijk geweldig als jazzpianist. Diep! Hoekig, niet altijd heel mooi. Maar fantastisch.’
‘Ooo, laten we het hebben over boeken, oké. Toen ik voor de eerste keer een date had met mijn vrouw Emilie, had ik een boek bij de hand. Ik had The Great Gatsby meegenomen naar het restaurant. Ik zei: ik vind het leuk om hardop voor te lezen in een restaurant. Wat vind je daarvan? Wat vind je ervan dat ik The Great Gatsby ga voorlezen? Oké, ga je gang, zei ze.
‘Dus ik ging voorlezen, de eerste hoofdstukken. De dates die erna kwamen, las ik haar het hele boek voor. We hadden natuurlijk tussendoor ook wat gesprekken, en je begrijpt natuurlijk dat we de nodige discussies hadden. Hmm, het was stimulerend. Hmm, en diep. Hmm, en poëtisch. Ik hou van dat boek. Waarom? O my golly. De taal. Die poëzie. De issues. Ik weet niet of ik alles begrijp, je probeert zo’n boek beetje voor beetje te ontrafelen. Het gaat over het Amerikaanse wezen van jezelf uitvinden, over corruptie en liefde. En natuurlijk over de geprivilegieerden en de corruptie van de geprivilegieerden.
Ik heb ook Philip Roth aan Emilie voorgelezen, heel erg hardop. Want mijn vrouw had nog nooit iets van hem gelezen. We deden American Pastoral, een paar hoofdstukken, en toen las ze het zelf uit. Ze vond het prachtig.
‘O man, die Phil Roth, ik heb alles van die man verslonden. Dat begon met Portnoy’s Complaint. Ik las dat toen ik 13 was. Wat is dit?, dacht ik. Het opende mijn ogen, op een speciale manier. Ooo. Oooooooo. Doet hij dat bij zichzelf? Met zijn handen? Ooo.’
‘Over mijn favoriete dichter hoef ik niet lang over na te denken: Robert Frost. Ja, Robert Frost met Stopping by Woods on a Snowy Evening. Oeh. Ken je het? Luister, luister...
Whose woods these are I think I know
His house is in the village though
He will not see me stopping here
To watch his woods fill up with snow
My little horse must think it queer
To stop without a farmhouse near
‘En dan komt er nog veel moois, en dan het prachtige einde. Luister, luister...
The woods are lovely, dark and deep,
But I have promises to keep
And miles to go before I sleep
And miles to go before I sleep.
‘Zoals bij veel mooie gedichten gaat het om de schoonheid, om het mysterie. Voor mij is het ook nog een metafoor voor wie ik ben en wat maak, alsof ik in een bos in de nacht ben. Dan het einde, dat gaat over wat ons allemaal te wachten staat, het einde. Maar voorlopig niet. Nog niet. Ahhhh. We hebben nog even.’
‘Zie je mijn pinkring? Ik heb ’m pas net laten maken, met de initialen van mijn vrouw en mijn zoons. C van Charlie, E van Emilie en R van River. De ring is gemaakt door een ontwerper uit Los Angeles die een vriendin is van een vrouw die we in Europa hadden ontmoet. Zij had een ring met de initialen van haar zoon erop, precies zoals deze. Oeh, dat is geweldig, zei ik. Ik heb er een foto van gemaakt. Well, die vrouw heeft ons met elkaar in contact gebracht. De ontwerper heet Lena Wald. Uit Los Angeles. Ze maakt customized pinky rings.’
‘Mijn brillen zijn ontworpen door Jacques Marie Mage. Probeer deze maar eens. O, staat je mooi, heel mooi. Fantastisch! O God, O God. Zou ook wat voor jou zijn. Ik heb mijn eigen lijn bij Jacques Marie Mage, The Jeffs. Je kunt het geloven of niet, maar ze hebben me gevraagd of ik iets met hen wilde. Ze hebben ook een Dennis Hopper-bril. Laten we een Jeff Goldblum-montuur doen, zeiden ze. Oké, oké. Jacques Marie Mage. Maaageee.’
‘Ik zat laatst in The Late Show, en toen vroeg Stephen Colbert me wie me inspireerde, welke filosoof, en daar citeerde ik dus George Bernard Shaw. Yes! Hoe ging het ook al weer? Dit is de quote waarin ik mezelf helemaal kan vinden. Wacht! Ik weet het nog. Daar gaat-ie:
‘This is the true joy in life, the being used for a purpose recognized by yourself as a mighty one; the being a force of nature instead of a feverish, selfish little clod of ailments and grievances complaining that the world will not devote itself to making you happy.
I am of the opinion that my life belongs to the whole community, and as long as I live it is my privilege to do for it whatever I can. I want to be thoroughly used up when I die, for the harder I work the more I live. I rejoice in life for its own sake.
Life is no ‘brief candle’ for me. It is a sort of splendid torch which I have got hold of for the moment, and I want to make it burn as brightly as possible before handing it on to future generations.’
‘Wat moet ik daar nog aan toevoegen? Prachtige quote toch. Mooi, mooi, mooi.’
‘Ik ben geobsedeerd door Frank Sinatra. Nu meer dan ooit. Ik ben zijn biografie aan het lezen. Twee delen. Op mijn e-reader. Eerst was er The Voice, en nu lees ik The Chairman, deel twee. Ik ben halverwege. Ik wist zo weinig over zijn artisticiteit, zijn leven, zijn loopbaan, en zijn karakter.
Ik heb hem ooit live gezien, gelukkig. Mijn grote vriend Bruno Kirby – hij speelde in The Godfather II, en we deden samen Between the Lines – nam me mee. We zagen Sinatra in The Greek Theatre in Los Angeles in 1990. Natuurlijk was het fantastisch, maar ik waardeer hem nu meer dan toen. Ik hield van zijn muziek, ook toen. Maar nu heb ik een studie gemaakt van zijn leven. Ik begrijp ’m beter.
‘In het boek wordt heel gedetailleerd ingegaan op wanneer hij wat en met wie heeft gespeeld. De twee albums die ik vooral draai zijn Sinatra at the Sands met Count Basie en The Main Event. Allebei liveplaten. Als ik iets over zijn muziek lees, kan ik er ook gelijk naar luisteren op mijn iPhone. Dus ik kom nu in een fase dat ik al-les weet. Al-les. Al-les van Sinatra. Kijk, dit is mijn Instagramaccount. Het algoritme kent mij, zodat ik de hele tijd Sinatra krijg. Hier, hier. Daar gaat-ie! Frank Sinatra in Palm Springs. What a guy.’
‘Het was zooo leuk je te ontmoeten. Ik ga je nooit meer vergeten. Dank voor die single, ik zeg het nog een keer. Wooooooo, dit is zo bijzonder. Ik ga Garner thuis draaien op mijn pick-up. Hoe kom je eraan, eigenlijk? Ik heb van mijn vrouw een nieuwe platenspeler gekregen. Ik breng zelf ook singles uit. Zo cool. O my goshhhh. Fantastisch! Je bent mijn beste vriend! Willy Loman zegt in Death of a Salesman: ‘Charley, je bent mijn beste vriend, is dat niet heel opmerkelijk?’ Hmmmmmmm.’
22 oktober 1952 Geboren in West Homestead, Pennsylvania.
1969 Acteerlessen bij acteur Sanford Meisner.
1971 Acteerdebuut in musical Two Gentlemen of Verona.
1974 Filmdebuut Death Wish.
1977 Zegt één regel in Annie Hall van Woody Allen.
1983 The Big Chill.
1987 Wint Saturn Award voor The Fly.
1990 Stem Apple-reclames.
1993-2022 Jurassic Park (en al zijn vervolgen).
1997 Independence Day.
2004 The Life Aquatic with Steve Zissou.
2008 Adam Resurrected.
2014 The Grand Budapest Hotel.
2018 Muziekdebuut: The Capitol Studios Sessions.
2023 Asteroid City.
2023 Derde album Plays Well with Others.
2024 Kaos, Netflixserie.
2024 Witched.
Jeff Goldblum woont met zijn derde vrouw Emilie Livingston en hun twee zoons in Los Angeles.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant