Tegen het eind van haar leven was Ursula Parrott volkomen vergeten. Haar succesdebuut over een vrijgevochten vrouw (en haar imposante reeks minnaars) in de jaren twintig is nu terecht vertaald.
Hoogopgeleide, knappe jonge vrouw uit de grote stad zoekt vergetelheid in uitgaan, alcohol en seks – het is een gegeven waar je tegenwoordig niet van zou opkijken. Een kleine eeuw geleden was dat anders. Vlak voor de beurskrach van 1929 verscheen Ex-vrouw, aanvankelijk om publicitaire redenen anoniem; naamloosheid zou de gewaagdheid van de roman onderstrepen en de belangstelling ervoor aanwakkeren.
Al snel bleek de Iers-Amerikaanse Ursula Parrott (1899-1957) de auteur te zijn. Haar autobiografisch geïnspireerde debuut – ze verwerkte er haar eigen recente echtscheiding in – belandde hoog op de bestsellerlijsten. Een jaar later werd het succesvol verfilmd als The Divorcee, op YouTube zomaar integraal terug te kijken. (Hoofdrolspeelster Norma Shearer won er een Oscar mee.) Een bescheiden speurtocht in historisch krantenarchief Delpher leert trouwens dat enkele latere titels van Parrott ooit wél zijn vertaald, maar uitgerekend dit boek niet. Wellicht ging de vrijmoedige inhoud Nederlandse uitgevers destijds toch wat ver.
Over de auteur
Elma Drayer is columnist en boekenrecensent bij de Volkskrant.
Met frisse, vlotte en niet ongeestige pen – haar stijl herinnert gek genoeg enigszins aan die van onze eigen Cissy van Marxveldt, maar dan voor volwassenen – brengt Parrott de losse zeden van de roaring twenties in kaart. Eén ding is zeker: als je in de veronderstelling verkeert dat de seksuele revolutie pas bij de babyboomers in de jaren zestig begon, zul je niet weten wat je leest. Ook aardig om te bedenken: gescheiden vrouwen, helemaal die hun eigen boterham moesten verdienen, waren destijds een volstrekt nieuw fenomeen.
Het New Yorkse echtpaar Patricia en Peter, zij copywriter, hij journalist, heeft een open huwelijk. Jaloezie geldt in hun ogen als ‘belachelijk ouderwets’. En o ja, ze hebben afgesproken om eerlijk te zijn tegen elkaar. Maar als zij zich op zeker moment permitteert wat hij voortdurend doet, gooit hij haar meteen op straat. Toch blijven ze zich tot elkaar aangetrokken voelen. En vooral blijft zij hopen op verzoening.
Dat zit er niet echt in. Als ze hem niet lang na haar vertrek vertelt zwanger van hem te zijn, ontsteekt hij in woede. ‘Hij vermoordde me niet. Hij tilde me alleen op en gooide me door de glazen deur van de woonkeuken. Daarna liep hij de deur uit. Ik lag op de vloer van de woonkeuken en dacht vagelijk dat dit soort dingen niet gebeurden. Alles bij elkaar opgeteld scheen ik dit best vaak te hebben gedacht.’
Patricia ondergaat een abortus, stort zich op haar werk, koopt zich suf aan designkleding, gaat elke avond uit, drinkt onwaarschijnlijke hoeveelheden cocktails, en vooral, verslijt een nogal imposante reeks minnaars van wie ze zich de volgende ochtend de naam nogal vaak niet meer weet te herinneren. Steun vindt ze intussen bij haar vriendinnen, die veelal óók gescheiden zijn; hun solidariteit sleept haar erdoorheen. Sex and the City, maar dan zeven hele decennia eerder.
Het einde van de roman is naar mijn smaak wat zoet – wat te bakvisachtig zoet. Neemt niet weg dat Parrott een scherp oog heeft voor de dubbele moraal waar haar alter ego tegenaan loopt, voor het seksisme in de wereld die haar omringt. Natuurlijk, anders dan hun (groot)moeders mogen de vrouwen van haar generatie een opleiding volgen en buitenshuis werken. Maar, verzucht Patricia’s hartsvriendin: ‘Het voornaamste resultaat van de verlossing van vrouwen van hun monotone huiselijke bestaan is dat mannen verlost zijn van elke noodzaak om stabiliteit te bieden in ruil voor liefde, trouw, enzovoort.’
Parrott schreef nog zo’n twintig romans, filmscenario’s voor Hollywood, talloze verhalen voor vrouwenbladen, maar het succes van haar debuut zou ze nimmer evenaren. Ze gaf geld uit als water, versleet in totaal vier echtgenoten, raakte betrokken bij schimmige zaakjes en was zwaar aan de drank. Sommigen van ons, schreef haar enige zoon dertig jaar later, voelen nu eenmaal de drang ‘een dramatisch leven te leiden in een wereld die allesbehalve dramatisch is’. Uiteindelijk zou ze aan kanker sterven – volkomen berooid en volkomen vergeten. Haar biografe kon in de kranten geen enkel in memoriam vinden.
Ursula Parrott: Ex-vrouw. Uit het Engels vertaald door Lisette Graswinckel. Atlas Contact; 271 pagina’s; € 22,99.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant