Het lijkt erop dat het Westen Oekraïne toestemming zal geven voor de inzet van westerse wapens dieper in Rusland. Daarmee zouden ze over een ‘rode lijn’ van Poetin heen stappen. Maken Russische dreigementen geen indruk meer?
Het was een van president Poetins krachtigste waarschuwingen aan het Westen sinds de Russische inval in Oekraïne. Geven de Amerikanen en de Britten toestemming aan Oekraïne om westerse langeafstandsraketten af te schieten op Russisch grondgebied, dan veranderen ze ‘de hele essentie’ van de oorlog, zei Poetin donderdag op de Russische staatstelevisie. Dan zijn Navo-lidstaten ‘in oorlog met Rusland’. En dan volgen er ‘gepaste beslissingen’.
Toch lijken westerse landen voornemens om over Poetins rode lijn heen te stappen. De Britse premier Keir Starmer kondigde aan dat er ‘een aantal tactische beslissingen’ ophanden is om Oekraïne te steunen op het slagveld. Ook de Amerikaanse president Joe Biden liet doorschemeren dat er een go aankomt voor raketaanvallen dieper in Rusland. Vrijdag kwamen de twee regeringsleiders bijeen in Washington om knopen door te hakken.
Over de auteur
Tom Vennink is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Het roept de vraag op waarom westerse regeringsleiders bereid lijken om Poetins rode lijnen te negeren. Maken dreigementen van het land met het grootste kernwapenarsenaal op aarde geen indruk meer?
Voor westerse regeringsleiders staat voorop dat de ‘essentie van de oorlog’ sinds het begin onveranderd is: Rusland valt Oekraïne aan, en gaat daarin steeds verder. Zo brengt Rusland volgens de Amerikanen momenteel ballistische raketten uit Iran in stelling om af te schieten op Oekraïne. Britse wapenonderzoekers maakten deze week tevens bekend dat Rusland Oekraïne voor de tweede maal heeft beschoten met ballistische raketten uit Noord-Korea (die vol bleken te zitten met gesmokkelde westerse elektronica). Ook de Russische luchtaanvallen op het Oekraïense energienet nemen toe.
‘Als er iemand is die escalerende maatregelen neemt, dan zijn het Poetin en Rusland’, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken woensdag in Kyiv. Zijn Britse ambtgenoot David Lammy zei dat het Westen ‘meer’ moet doen nu Rusland zich versterkt met raketten uit Iran.
In hun afweging speelt ongetwijfeld mee dat Poetins eerdere rode lijnen bluf bleken. Aan het begin van de invasie van 2022 dreigde Poetin dat Rusland direct zou terugslaan tegen landen die hem in de weg zitten of een bedreiging zouden vormen voor Rusland en de Russen. Hij dreigde met gevolgen van een orde die westerse landen ‘nog nooit hadden meegemaakt’.
Inmiddels wordt Poetins leger in de weg gezeten door westerse tanks, pantservoertuigen, kanonnen, luchtverdedigingssystemen en F-16’s. Gevolgen bleven uit.
Er kan nog veel meer, zegt Oekraïne te hebben bewezen met zijn verrassingsaanval in de Russische provincie Koersk. Nog voordat Poetin zijn rode lijnen kon trekken, reden Oekraïners in Duitse Leopard-tanks en Amerikaanse Humvees Rusland binnen. Een Russische reactie bleef uit.
Bovendien schiet Oekraïne al veel langer met westerse langeafstandsraketten op grondgebied dat Rusland als het zijne beschouwt, stellen zeventien Amerikaanse oud-ambassadeurs en generaals in een brief aan de regering-Biden. Ze doelen niet alleen op Koersk, maar ook op de Krim, het schiereiland dat volgens de Russische wet sinds 2014 deel uitmaakt van Rusland. Op een andere plek over Poetins grenzen schieten zal dus ook niet tot escalatie leiden, aldus de brief.
Die toestemming zal volgens militair analisten geen gamechanger zijn in de oorlog, maar wel van groot belang voor Oekraïne. Met de inzet van Storm Shadows (Brits-Franse kruisraketten met een bereik van 250 kilometer) en Atacms (Amerikaanse ballistische raketten met een bereik van 300 kilometer) kan Oekraïne militaire bases aanvallen vanwaaruit Rusland aanvallen uitvoert op Oekraïne. Ook kan Oekraïne zijn operatie in Koersk dan beter ondersteunen.
Toch zijn er na maanden nog geen tekenen dat Oekraïne al groen licht heeft gekregen. heeft gekregen. Poetins rode lijnen maken wel degelijk indruk in westerse hoofdsteden. De Amerikaanse regering is bevreesd dat Rusland zal terugslaan door Iran wapens te geven om aanvallen uit te voeren op Amerikaanse militairen in het Midden-Oosten.
Ondertussen duurt het westerse overleg zo lang dat het maximale effect van de maatregel allang verloren is. Rusland heeft tal van luchtmachtbases in de grensregio ontruimd. En dus weet Poetin: dreigen heeft zin, nog altijd.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant