De treinkaartjes worden volgend jaar, zoals het er nu naar uitziet, 6 procent duurder. Is dat veel of weinig, was de vraag donderdagochtend bij de vergadering. Veel, zou je concluderen bij oppervlakkige waarneming, het is immers de grootste prijsstijging in jaren.
Maar als je het afzet tegen de loon- en prijsinflatie van de afgelopen twee jaar en ermee rekening houdt dat de prijs van een kaartje vorig jaar hetzelfde is gebleven, moet je eigenlijk concluderen dat de prijs van treinkaartjes relatief weinig is gestegen. Ja, in reële termen zelfs is gedaald.
Iets soortgelijks geldt voor de laatste huurverhoging van 5,5 procent . De hoogste stijging in dertig jaar. Veel dus, in het licht van de geschiedenis, maar als je ook hier naar de inflatiecijfers en de inkomensontwikkeling kijkt, ziet het er heel anders uit.
Wat is waar?
Kasper C. Jansen betoogde vorige week zaterdag dat media meewerken aan ‘waarheidsverwaarlozing’. Door niet de feiten centraal te zetten, maar de meningen van politici, door niet continu te laten zien wanneer uitspraken van politici en andere opiniemakers in strijd zijn met de waarheid, wordt de waarheid verzwakt. Uiteindelijk kan iedereen zo alles beweren, wat voor een democratie dodelijk is.
‘Mag ik hopen dat de urgente inhoud van het opinieartikel tot een indringende (extra) zelfreflectie bij uw hoofdredactie en alle verbonden journalisten leidt?’, vroeg lezer Rutger Schuitemaker zich deze week af in een ingezonden brief.
Ter geruststelling: we zijn hier ter redactie met niets anders bezig dan waarheidsvinding, nadenken over welke feiten we moeten achterhalen, in welke context we deze feiten moeten zetten en welke perspectieven op de feiten we moeten laten zien. We zijn er ook al jarenlang van doordrongen dat we uitspraken die in strijd zijn met de feiten, niet moeten laten passeren.
Om deze functie te versterken hebben we sinds een aantal jaar een redactie Data & Onderzoek die ons continu bij de les houdt, elke vorm van waarheidsverwaarlozing direct signaleert en met harde feiten pareert. De wetenschapsredactie is de laatste jaren om dezelfde reden ook alleen maar gegroeid. We zien het als onze belangrijkste opdracht om continu na te gaan of we bepaalde feiten niet over het hoofd zien, of onjuiste feiten laten passeren.
Er is in onze beleving echter wel een verschil tussen feiten en ‘de waarheid’. Een waarheid komt tot stand na interpretatie van de feiten. Op basis van dezelfde feiten kunnen verschillende waarheden worden gevormd: zie bovenstaand voorbeeld. Het onbetwistbare feit is dat de prijzen van treinkaartjes met 6 procent stijgen. Of dat veel of weinig is, is moeilijker te bepalen. Het hangt mede af van het wereldbeeld van de waarnemer. We vinden het ongemakkelijk en ongewenst om voor te schrijven wat u als ‘de waarheid’ moet zien.
Sommige lezers vinden dat we ook onwaarheden verspreiden als we nieuwsfeiten niet van de juiste context voorzien, of het verkeerde perspectief kiezen. Wij geloven dat er niet één juiste context is of één juist perspectief. We zien het als onze opdracht zo veel mogelijk context en zo veel mogelijk perspectieven te laten zien.
Daar hoort ook bij dat we mensen aan het woord laten die heel andere waarheden hebben geconstrueerd dan sommige van onze lezers. Zolang die niet in strijd zijn met de feiten vinden we het de moeite waard om daar kennis van te nemen.
In plaats van te streven naar één waarheid, zeggen we liever dat we willen helpen in de zoektocht naar een gedeelde werkelijkheid, naar wat mensen met al hun verschillende wereldbeelden bindt, in plaats van scheidt. Het is helaas wel zo dat de ruimte voor een gedeelde werkelijkheid door de polarisatie steeds kleiner wordt. In zo’n omgeving is het verleidelijk om je op te sluiten in je eigen waarheid, maar dat willen we als krant pertinent niet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns