Om aan de Europese mestregels te voldoen is een verdere inkrimping van de veestapel onvermijdelijk, heeft minister Femke Wiersma (Landbouw, BBB) geconcludeerd. De uitscheiding van stikstof en fosfaat moet vanaf volgend jaar respectievelijk 5,3 en 9,3 procent omlaag.
Op dit moment blijft de hoeveelheid mest van Nederlandse koeien, varkens, kippen en ander vee nog net onder de plafondwaarden die binnen de Europese Unie zijn afgesproken. Vanaf 2025 gaat het mestplafond echter omlaag: omdat Nederland Europese afspraken niet nakwam, verliezen Nederlandse boeren de uitzonderingspositie (derogatie) die ze bijna twee decennia hebben genoten.
Mest is voor akkerbouw een zegen, maar werkt in de natuur al gauw ontwrichtend. Zo leidt een teveel aan stikstof en fosfaat – twee belangrijke bestanddelen van mest – tot watervervuiling, bodemverzuring en vermindering van de biodiversiteit. Vorig jaar scheidden landbouwdieren in Nederland 463,5 miljoen kilo stikstof en 147,5 miljoen kilo fosfaat uit, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Sinds eind 2022, toen bekend werd dat Nederland zijn uitzonderingspositie zou verliezen, hebben verschillende regeringen geprobeerd een plan op te stellen. In het regeerakkoord dat kabinet-Schoof vrijdag presenteerde, wordt onder meer een forse sanering van de veestapel geopperd. Als een boer zijn boerderij van de hand doet, daalt het aantal dieren dat zijn opvolger mag houden, is het plan. Voor koeien geldt een ‘afromingspercentage’ van 30 procent, voor varkens 25 procent en voor pluimvee 15 procent.
Een inkrimping van de veestapel is de meest directe manier om de hoeveelheid mest te verminderen. Het afgelopen decennium is het totaal aantal landbouwdieren al met bijna 15 procent gedaald, onder meer door een fosfaatreductieplan en -rechtenstelsel voor de melkveehouderij. Onder runderen is die daling de laatste jaren enigszins gestagneerd. In april van dit jaar telde Nederland nog 84,1 miljoen stuks pluimvee, 10,5 miljoen varkens en 3,7 miljoen runderen.
Dat de gedwongen krimp van de veestapel onder minister Wiersma wordt doorgevoerd, is pijnlijk voor haar partij. De afgelopen jaren verzette de BBB zich fel tegen de plannen van Wiersma’s voorganger Piet Adema (ChristenUnie), die in grote lijnen overeenkwamen met de huidige voornemens. Eerder oordeelde de Raad van State dat Adema’s plannen ‘ontoereikend’ waren om aan de Brusselse eisen te voldoen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant