Asiel en Migratie-minister Marjolein Faber wil via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) delen van de vreemdelingenwet buiten werking stellen. Wanneer wordt er gebruikgemaakt van deze noodmaatregel en kan dat zomaar? Experts geven uitleg aan NU.nl.
In het regeerakkoord staat dat het kabinet de instroom van asielzoekers wil beperken met een speciale noodmaatregel waar het parlement niet eerst mee hoeft in te stemmen. Daarmee krijgt het kabinet de mogelijkheid om zich even niet aan bestaande asielwetgeving te houden en kan het snel ingrijpende maatregelen nemen.
Het kabinet wil dit doen met een zogenoemde Algemene Maatregel van Bestuur. Een AMvB is een besluit waarin wettelijke regels op een later moment worden uitgewerkt.
Daar moet minister-president Dick Schoof met een speciaal koninklijk besluit toestemming voor geven. In dat besluit zal Schoof verkondigen dat er een asielcrisis is. Hierna kunnen via AMvB's delen van de Vreemdelingenwet opzijgeschoven worden, zonder toestemming van parlement vooraf.
Deze maatregel is bedoeld voor als er zoiets ernstigs aan de hand is, dat het land alleen nog door middel van noodmaatregelen kan worden bestuurd. Er moet dus sprake zijn van een acute crisis. Volgens minister Faber is dat nu het geval op het gebied van asiel.
Viola Bex-Reimert, hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Utrecht, vertelt dat er een noodtoestand moet zijn om deze maatregel in te zetten. Dat is volgens haar nu niet het geval. "Normaal is het zo dat regering en Staten-Generaal samen wetten maken, zoals de Vreemdelingenwet. Er wordt een voorstel gedaan, die wordt besproken in Tweede kamer en vervolgens in de Eerste kamer. Als er dan een meerderheid voor is, is er een wet. Zoals de Vreemdelingenwet."
Het koninklijk besluit is bedoeld voor situaties waarin je volledig wordt overvallen door iets waar je weinig invloed op hebt, legt Bex-Reimert uit. "Zoals de corona-epidemie die een ongekend harde vlucht nam."
Dat minister Faber er juridisch een asielcrisis van gaat maken, vindt Bex-Reimert niet gek. "Als zij van mening is dat dit een crisis is, dan kost het maken van een nieuwe wet te veel tijd en ze wil snel handelen. Daarom doet ze beroep op dit koninklijk besluit."
Ook hoogleraar migratierecht aan de Radboud Universiteit Ashley Terlouw ziet het asielvraagstuk niet als een crisis. "In mijn ogen is daar nu zeker geen sprake van. We hebben geen plotselinge massale instroom van asielzoekers. En als er zoveel urgentie was, waarom is er dan een heel zomerreces gewacht? Ik kan me niet voorstellen dat een crisis te onderbouwen is."
Bij de presentatie van het regeerakkoord bleek dat het kabinet nog niet weet op welke gronden ze precies de crisis willen uitroepen en hoe lang er sprake is van zo'n crisis. Die discussie "moet nog worden afgerond binnen het kabinet", aldus premier Dick Schoof.
Zowel Bex-Reimert als Terlouw maken zich zorgen over deze manier van beleid doordrukken door het kabinet. "Als ze dit voor asiel kunnen doen, kunnen ze het in de toekomst bijvoorbeeld ook voor de CO2-uitstoot of jeugdzorg gaan doen", zegt Terlouw. Het land zou volgens haar niet bestuurd moeten worden door dit soort crisismaatregelen. "Dat ondermijnt de democratie en controle van het parlement. Het tast de rechtsstaat aan."
Source: Nu.nl algemeen