Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Rusland heeft 8.060 drones van Iraanse makelij afgevuurd op Oekraïne sinds het begin van de oorlog 2,5 jaar geleden, zegt het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken. Het gaat om de door Iran ontworpen Shahed 136 drones: onbemande vliegtuigjes die tientallen kilo’s aan explosieven vervoeren.
Volgens Oekraïne is het vandaag twee jaar geleden dat hun leger de eerste door Rusland gelanceerde Shahed-drone uit de lucht haalde. Kyiv beschuldigde Iran voor het eerst voor het leveren van ‘kamikazedrones’ in de herfst van 2022. Vorige week nog landden brokstukken van een drone van Iraanse makelij in de Oekraïense hoofdstad.
Twitter bericht wordt geladen...
De Iraanse droneleveringen tonen de verregaande Iraanse samenwerking met Rusland. Afgelopen week berichtten verschillende media dat naast deze drones, Iran ballistische raketten aan Rusland zou hebben geleverd. Volgens een verdrag van de Verenigde Naties is dit verboden. Als reactie legden Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk Iran sancties op. Rusland en Iran ontkennen samen op te trekken.
Malou Hart
De Verenigde Staten geven Oekraïne voorlopig geen toestemming voor het gebruik van langeafstandswapens op Russisch grondgebied. ‘Er is geen verandering in onze kijk op het gebruik van langeafstandswapens door Oekraïne in Rusland’, zei Witte Huis-woordvoerder John Kirby. De verwachting was dat de Verenigde Staten vandaag met een beleidswijziging zouden komen, aangezien de Britse premier Keir Starmer op bezoek is bij de Amerikaanse president Joe Biden om de militaire eisen van Oekraïne te bespreken.
Het gebruik van de westerse raketten is een lang gekoesterde wens van Oekraïne. Met de langeafstandswapens kunnen ze Russische militaire vliegvelden, legerbases en aanvoerlijnen aanvallen.
De Verenigde Staten aarzelen om toestemming te geven uit angst voor escalatie van de oorlog. Toch leek het Amerikaanse standpunt de afgelopen dagen iets te verschuiven. Amerikaanse en Britse media meldden dat Biden bereid is Oekraïne toestemming te geven om Britse en Franse raketten over de grens te gebruiken. Volgens nieuwssite Politico heeft het Verenigd Koninkrijk hier al toestemming voor gegeven. Maar omdat er Amerikaanse onderdelen in de wapens zitten, is ook goedkeuring vanuit Washington nodig.
Dat een definitief besluit voorlopig uitblijft, lijkt ook te maken te hebben met dreigementen vanuit Rusland. Als de Navo en de Verenigde Staten toestaan om Rusland aan te vallen met westerse langeafstandswapens, voeren Navo-landen een 'directe oorlog met Rusland', verklaarde de Russische VN-ambassadeur Vasily Nebenzya vrijdagmiddag aan de VN-Veiligheidsraad. De Russische president Vladimir Poetin deed gisteren een vergelijkbare uitspraak.
Het Witte Huis zei vanavond de waarschuwing van Poetin serieus te nemen. 'Hij heeft duidelijk bewezen tot escalatie in staat te zijn', zei Kirby. Maar het is niet iets wat we niet al eerder hebben gehoord. We nemen hiervan dus de akte.'
Malou Hart
De Russische centrale bank heeft het belangrijkste rentetarief met een procentpunt verhoogd tot 19 procent, het hoogste tarief sinds februari 2022. De maatregel moet de hoge inflatie tegengaan waarmee Rusland te kampen heeft. Die inflatie is het gevolg van de enorme bedragen die de Russische overheid uitgeeft aan defensie.
Volgens de centrale bank ligt de inflatie in Rusland momenteel boven de 9 procent, flink boven de doelstelling van 4 procent. In juli verhoogde de Russische centrale bank de rente al eens met 2 procentpunt. Bovendien sluit de centrale bank niet uit dat er dit najaar nog een verhoging zal volgen.
Ondanks de hoge inflatie en de westerse sancties is de Russische economie de afgelopen jaren blijven groeien. De toegenomen defensieuitgaven spelen daarbij een belangrijke rol. Ook de Russische olie- en gasexport draait onverminderd door: Rusland exporteert volop fossiele brandstoffen naar India en China, en gebruikt olietankers uit derde landen om de westerse sancties te omzeilen.
Daan de Vries
Rusland heeft vorige maand de accreditatie van zes Britse diplomaten in Moskou ingetrokken. Dat heeft de Russische veiligheidsdienst FSB vandaag bekendgemaakt. De dienst zegt over aanwijzingen te beschikken dat de diplomaten zich bezighielden met spionage en sabotageactiviteiten. De zes werkten op de politieke afdeling van de Britse ambassade in Moskou. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de beschuldigingen ‘totaal ongegrond’.
De zes diplomaten zouden contact hebben gehad met journalisten van de onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta, die in Rusland is bestempeld tot ongewenste organisatie. Ook zouden de Britten hebben gesproken met activisten van onder meer mensenrechtenorganisatie Memorial. Die organisatie, die onderzoek doet naar mensenrechtenschendingen ten tijde van de Sovjet-Unie, werd in 2021 gesloten door de Russische autoriteiten.
Volgens het VK was de uitzetting een reactie op maatregelen die de Britse overheid eerder heeft genomen tegen Russische spionageactiviteiten in Europa. Dat de FSB de uitzetting juist nu bekendmaakt, is vermoedelijk geen toeval. Het VK wil Oekraïne toestemming geven om Britse langeafstandswapens in te zetten op Russisch grondgebied, tot woede van de Russische autoriteiten.
De Britse premier Keir Starmer is vandaag in Washington, waar hij met de Amerikaanse president Joe Biden zal spreken over de raketten. De Russische president Vladimir Poetin heeft gedreigd dat westerse landen door de inzet van langeafstandswapens in Rusland direct betrokken zullen raken bij de oorlog in Oekraïne.
Daan de Vries
De voorzitter van de Russische veiligheidsraad, oud-defensieminister Sergej Sjojgoe, heeft in Pyongyang gesproken met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. De ontmoeting vond plaats in het kader van het defensieverdrag dat beide landen deze zomer sloten. Toen bracht de Russische president Vladimir Poetin een bezoek aan Noord-Korea.
Rusland en Noord-Korea hebben hun onderlinge banden de afgelopen jaren flink aangehaald. Als een van de weinige landen staat Noord-Korea volledig achter de Russische invasie van Oekraïne. Volgens de Amerikanen beperkt de Noord-Koreaanse steun zich niet tot woorden: Pyongyang zou Rusland voorzien van grote hoeveelheden artilleriegranaten, kogels en zelfs ballistische raketten. Ook heeft Rusland de stekker getrokken uit een internationale commissie die toezag op de handhaving van de sancties op Noord-Koreaanse kernproeven.
Vrijwel gelijktijdig met Sjojgoes bezoek aan Pyongyang bracht Noord-Korea beelden naar buiten van een bezoek van Kim Jong-un aan een fabriek waar uranium wordt verrijkt. Kim zegt van plan te zijn om het Noord-Koreaanse kernwapenarsenaal flink uit te breiden.
Daan de Vries
De Britse premier Keir Starmer bezoekt vandaag het Witte Huis om met de Amerikaanse president Joe Biden te overleggen of Oekraïne westerse langeafstandswapens mag inzetten op Russisch grondgebied. Oekraïne pleit daar al langer voor, maar de Amerikanen aarzelen om toestemming te geven uit angst voor escalatie van de oorlog. De Oekraïners willen de raketten gebruiken om Russische militaire vliegvelden, legerbases en aanvoerlijnen in Rusland onder vuur te nemen.
De afgelopen dagen lijkt het Amerikaanse standpunt iets te zijn verschoven. Amerikaanse en Britse media berichtten dat Biden bereid is om Oekraïne toestemming te geven om Britse en Franse raketten over de grens te gebruiken. Omdat de raketten Amerikaanse onderdelen bevatten, is toestemming uit Washington noodzakelijk. De officiële aankondiging zal naar verwachting plaatsvinden tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die volgend weekend plaatsvindt in New York.
Als de toestemming er komt, komt Biden tegemoet aan een langgekoesterde wens van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Ook in eigen land nam de druk op de president toe: verschillende Democratische en Republikeinse Congresleden hebben Biden deze week opgeroepen om overstag te gaan.
Daan de Vries
Lees ook: Amerikanen mogelijk toch akkoord met inzet langeafstandswapens in Rusland
Het Toronto International Film Festival (TIFF) heeft donderdag bekendgemaakt dat het alle vertoningen van de controversiële documentairefilm Russians at War heeft geannuleerd, omdat het 'aanzienlijke bedreigingen' heeft ontvangen.
'We zijn op de hoogte gebracht van aanzienlijke bedreigingen voor de festivalactiviteiten en de openbare veiligheid', zeggen de organisatoren van het festival in een verklaring. 'Dit is een ongekende stap voor TIFF',
De film, een Canadees-Franse co-productie, werd voor het eerst op het filmfestival van Venetië gepresenteerd en is gemaakt door de Canadees-Russische regisseuse Anastasia Trofimova, die met een Russisch bataljon meeging terwijl het door Oost-Oekraïne trok na de Russische invasie in 2022. De film zou vrijdag en het weekend in Toronto vertoond worden. De film veroorzaakte verontwaardiging omdat hij wordt gezien als een rechtvaardiging voor de invasie van Oekraïne.
De Canadese vicepremier Chrystia Freeland betreurde eerder deze week de vertoning ervan in Toronto. Het Oekraïense staatsfilmagentschap deed een beroep op TIFF om de film te schrappen en noemde het 'een gevaarlijk instrument voor de manipulatie van de publieke opinie'.
De regisseuse heeft de kritiek verworpen. Trofimova vertelde het Franse persbureau AFP dat de film 'een anti-oorlogsfilm' is, waarin 'gewone jongens' te zien zijn die voor Rusland vechten.
Bekijk hier de trailer van de documentairefilm Russians at War:
Het ministerie van Defensie meldde eind juni aan de Tweede Kamer dat Nederland samen met een bondgenoot een volledig Patriot-luchtafweersysteem aan Oekraïne zou leveren. Maar dat blijkt nu toch niet het geval te zijn, laat het ministerie weten.
Eind mei kondigde Defensie aan een systeem aan Oekraïne te willen leveren. Nederland had 'kerncomponenten' van een Patriot klaarliggen. De overige onderdelen zouden door andere landen moeten worden geleverd.
'Met ons aanbod, en als andere potentiële partnerlanden onderdelen en munitie kunnen leveren, kunnen we Oekraïne op korte termijn voorzien van ten minste één compleet systeem', zei toenmalig minister Kajsa Ollongren destijds.
Een maand later meldde de bewindsvrouw dat ze was geslaagd in haar missie. Ze wilde toen niet zeggen welk ander land te hulp was gekomen. Een week later herhaalde ze in een Kamerbrief dat het in kannen en kruiken was.
'Inmiddels zijn de benodigde onderdelen voor een volledig Patriot-systeem verzameld. Nederland stelt zelf drie lanceerinstallaties en een radar beschikbaar, de overige benodigde kerncomponenten worden door een bondgenoot geleverd', antwoordde Ollongren op vragen van het CDA.
Deze week bleek dat verhaal niet te kloppen. Minister Ruben Brekelmans (Defensie) zei tegen de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung dat Nederland onlangs de radar heeft gestuurd en dat binnenkort drie lanceerinstallaties worden overgedragen.
Maar bij andere landen wordt nog gezocht naar andere onderdelen om een volledig systeem te kunnen overdragen, aldus Brekelmans tegen de krant. 'Daar werken we nog aan.' Er wordt hierover nog gesproken met 'verscheidene partners'.
Een woordvoerder van Defensie laat weten dat het ministerie 'recentelijk' werd geïnformeerd 'dat de eerder genoemde toezegging door een bondgenoot niet gestand wordt gedaan'. Het ministerie wil niet zeggen om welk land het gaat.
ANP
Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de ambassadeurs van Nederland, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk ontboden, nadat de landen Iran ervan hadden beschuldigd ballistische raketten naar Rusland te hebben gestuurd. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau Mizan.
Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie kondigden de afgelopen dagen nieuwe sancties aan tegen Iran vanwege de wapenlevering aan Rusland, die volgens een VN-verdrag verboden is. Rusland en Iran ontkennen de samenwerking. Desondanks achten de ministers van Buitenlandse Zaken van Frankrijk, Duitsland en het VK de leveringen bewezen.
De drie landen schrappen alle inkomende en uitgaande commerciële vluchten van en naar Iran. Daarnaast willen ze luchtvaartmaatschappij Iran Air sancties opleggen, verklaarden de landen gezamenlijk.
Nederland heeft vooralsnog geen strafmaatregelen voor Iran aangekondigd. Wel zei minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken gisteren dat hij de Iraanse ambassadeur heeft ontboden. De Europese Unie zegt ook een pakket aan sancties klaar te hebben, al moeten die nog goedgekeurd worden door de lidstaten.
Dana Holscher
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Rusland vandaag een vrachtwagen van het Rode Kruis in Donetsk aangevallen. Daarbij zijn drie mensen omgekomen en twee gewonden gevallen, bevestigt het Rode Kruis.
Zelensky plaatste een foto op X van een brandend voertuig met daarop het logo van het Internationale Rode Kruis (ICRC). De aanval vond vanmiddag plaats nabij het dorp Viroliubivka in de regio Donetsk, zo meldt de gouverneur. De medewerkers van de humanitaire organisatie waren volgens het ICRC bezig met het uitdelen van hout en briketten voor Oekraïeners in nood, in aanloop naar de winter.
President Zelensky spreekt op X van een oorlogsmisdaad en vraagt het Westen de aanval te veroordelen. De regio Donetsk is deels in handen van Rusland. Nabij de frontlinie voert het Russische leger geregeld aanvallen uit, ook op burgerdoelen.
Dana Holscher
Rusland heeft volgens de Oekraïense president Zelensky een raketaanval uitgevoerd op een vrachtschip dat graan vervoerde in de Zwarte Zee. Het is de eerste keer dat Oekraïne een dergelijke aanval op een graanschip meldt. Vooralsnog zijn er geen gewonden gemeld, aldus Zelensky.
Volgens een woordvoerder van de Oekraïense marine bevond het schip zich in de buurt van Roemeens grondgebied, maar buiten de territoriale wateren van het land. Oekraïne liet zich niet uit over de exacte locatie van het schip ten tijde van de aanval.
De Oekraïense marinewoordvoerder zegt dat de aanval werd uitgevoerd met een Tu-22-bommenwerper. Die gebruikt Rusland tijdens deze oorlog geregeld om Oekraïense doelen aan te vallen.
Volgens president Zelensky was het schip op weg naar Egypte. Oekraïne is een van de grootste graanleveranciers ter wereld. De aanval op het schip brengt volgens Zelensky de voedselvoorziening in het geding. ‘Graan en voedselveiligheid mogen nooit doelwitten voor raketten zijn’, schrijft hij op X. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha spreekt van een ‘brutale aanval’ op de ‘vrijheid van doorvaart’.
Dana Holscher
Rusland is begonnen aan een tegenoffensief in Koersk. Dat heeft de Oekraïense president Zelensky vandaag bevestigd. Zelf stelt Moskou de voorbije twee dagen tien dorpen in de Russische grensregio te hebben heroverd. Of dat ook echt zo is, is onduidelijk.
Het Kremlin sprak gisteren al van een grootschalig tegenoffensief, maar Oekraïne liet zich daar nog niet eerder over uit. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov meende dat de Oekraïense troepen ‘langzaam maar zeker uit Koersk zijn verdreven’. Volgens de Oekraïense leider verloopt de ‘tegenreactie’ van Rusland volgens verwachting.
Kyiv viel op 12 augustus de regio binnen en wist binnen relatief korte tijd veel terrein te veroveren. Zelensky verklaarde vervolgens niet van plan te zijn het gebied te annexeren, maar het wel zo lang mogelijk bezet te houden, om druk te houden op het Kremlin en manschappen weg te trekken van het oostfront.
Maartje Geels
Het Witte Huis zou momenteel de laatste hand leggen aan een plan voor de versoepeling van de wapenrestricties voor Oekraïne. Volgens het goed ingevoerde Politico is er in het Witte Huis op kleine schaal al meermaals over onderhandeld, maar moeten de precieze details nog vorm krijgen. Als Washington de restricties voor het wapengebruik versoepelt, komen de VS tegemoet aan een langgekoesterde wens van Kyiv.
De Oekraïense leider Zelensky pleit al geruime tijd voor het schrappen van de ‘regels’ die gelden voor de wapens die zijn land van het Westen krijgt. Hij wil de langeafstandswapens van westerse bondgenoten op Russisch grondgebied kunnen inzetten, onder meer om de vliegtuigen te verwoesten waarmee de Russische strijdkrachten zogenoemde glijbommen afvuren.
Rusland gebruikt de krachtige bommen om Oekraïne van kilometers achter de frontlinie te bestoken. Eenmaal afgevuurd is het voor het Oekraïense leger praktisch onmogelijk de bommen tegen te houden: het land wil daarom de ‘lanceerplatformen’ aanvallen op Russisch grondgebied. De VS hebben tot dusver geweigerd hier toestemming voor te geven, uit vrees voor verdere escalatie van de oorlog.
Dat de regering-Biden nu toch bewegingsruimte ziet, heeft vermoedelijk te maken met de hevige aanvallen van Rusland in Oekraïne van de voorbije weken. Onder meer hoofdstad Kyiv was meermaals doelwit. De onderhandelingen hebben daarnaast meer urgentie gekregen, nu bekend is dat Iran ballistische raketten aan Rusland heeft geleverd.
Bidens veiligheidsadviseur Jake Sullivan hintte er echter in juni op dat de deur naar versoepelingen op een kier stond. ‘Als Rusland Oekraïne vanaf eigen grondgebied aanvalt, is het niet meer dan logisch om Kyiv toe te staan dat het terug mag slaan’, stelde hij. Dinsdag werd president Biden rechtstreeks gevraagd of hij van plan is de wapenrestricties op te heffen. ‘Daar kijken we nu naar’, reageerde hij.
Maartje Geels
• Het Verenigd Koninkrijk gaat nog dit jaar honderden extra luchtdoelraketten aan Oekraïne leveren. Dat heeft de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy vandaag bekendgemaakt tijdens een persconferentie met Oekraïense regeringsleden in Kyiv. Ook zijn Amerikaanse ambtsgenoot Antony Blinken was aanwezig: hij zegde tijdens de conferentie 717 miljoen dollar (zo’n 650 miljoen euro) aan economische hulp aan Oekraïne toe.
• Russische strijdkrachten hebben tien dorpen in de regio Koersk heroverd op het Oekraïense leger. Dat zegt een hooggeplaatste Russische commandant tegen het Russische staatspersbureau Tass.
Litouwen wil dat vliegtuigen van Navo-landen, die gestationeerd zijn in de Baltische Staten, toestemming krijgen om Russische drones neer te halen als deze in Navo-luchtruim vliegen. Dat zei de Litouwse minister van Defensie Laurynas Kasciunas vandaag tegen journalisten, schrijft de nationale zender van Litouwen LRT televizija.
De uitspraak is een reactie op de Russische ‘kamikazedrone’ die dit weekend in neerstortte in Letland, een buurland van Litouwen. Letse autoriteiten hebben bevestigd dat de drone was geladen met explosieven. De drone zou het Letse luchtruim zijn binnengekomen vanuit Belarus. Het was voor zover bekend de eerste keer sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne dat Rusland het luchtruim van Navo-lidstaat Letland heeft geschonden. Ook in het Roemeense luchtruim werden vorig weekend Russische drones gespot.
Op dit moment patrouilleren vliegtuigen van verschillende Navo-landen wel in het luchtruim boven Estland, Letland en Litouwen, maar schieten ze geen drones neer. Volgens Kasciunas moeten Navo-vliegtuigen deze drones ook kunnen vernietigen als dat nodig is. De Baltische staten beschikken zelf niet over moderne gevechtsvliegtuigen.
Ingewijden zeggen tegen de NOS dat de Navo nog geen duidelijke strategie heeft tegen de Russische drones in het Navo-luchtruim. Het hoofdkantoor in Brussel gaat ervan uit dat het toenemende aantal Russische schendingen van het Navo-luchtruim bewuste provocaties van Rusland zijn om reacties van het westerse bondgenootschap uit te lokken.
Malou Hart
Het Verenigd Koninkrijk gaat nog dit jaar honderden extra luchtdoelraketten aan Oekraïne leveren. Dat heeft de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy vandaag bekendgemaakt tijdens een persconferentie met Oekraïense regeringsleden in Kyiv. Ook zijn Amerikaanse ambtsgenoot Antony Blinken was aanwezig: hij zegde tijdens de conferentie 717 miljoen dollar (zo’n 650 miljoen euro) aan economische hulp aan Oekraïne toe.
Blinken zei in Kyiv dat de VS ervoor zullen zorgen dat ‘Oekraïne krijgt wat er nodig is om zichzelf te verdedigen’ tegen Rusland. Het bedrag dat werd toegezegd bedraagt 325 miljoen dollar voor energie, 290 miljoen dollar voor humanitaire hulp, en 102 miljoen dollar bestemd voor het opruimen van mijnen.
Ook werd in Kyiv gesproken over de invloed van Iran op de oorlog. Dat land zou volgens verschillende media ballistische raketten aan Rusland hebben geleverd, hoewel dit op grond van een VN-verdrag verboden is. Als reactie maakten Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bekend nieuwe sancties in te voeren tegen Iran. Tijdens de persconferentie spraken zowel Blinken als Lammy zich kritisch uit over de samenwerking. Volgens de bewindslieden was het verschepen van Iraanse raketten een belangrijke, gevaarlijke en escalerende stap van Rusland in de oorlog. ‘We zijn er deze week weer aan herinnerd hoe andere autoritaire regimes Poetin helpen’, zei Lammy.
Blinken kondigde aan dat de Amerikaanse president Joe Biden en de Britse premier Keir Starmer vrijdag de militaire eisen van Oekraïne zullen bespreken. Daarmee doelen zij onder meer op de diep gekoesterde Oekraïense wens om westerse langeafstandsraketten in te zetten, om doelwitten op Russisch grondgebied te treffen. Kyiv vraagt zijn westerse bondgenoten hier al maanden toestemming voor. De Verenigde Staten toonden zich tot nog toe terughoudend in het honoreren van dat verzoek, uit angst voor een escalatie van de oorlog.
Malou Hart
Het Verenigd Koninkrijk legt opnieuw sancties op aan tien Russische schepen die volgens het VK ondanks internationale sancties gas en olie transporteren. Met de schepen, die deel uitmaken van de zogenoemde Russische schaduwvloot, zou Rusland de westerse beperkingen voor de export van aardgas en olie omzeilen.
Met de inkomsten uit de illegale uitvoer van aardolie en -gas kan Moskou de oorlog met Oekraïne deels financieren. De Russische schaduwvloot bestaat naar verluidt uit honderden verouderde Russische vrachtschepen, waarvan de verzekeringen en eigendomspapieren niet op orde zijn. Die verouderde tankers varen onder andere vlaggen over Europese wateren en kunnen zo olie vervoeren naar landen die nog wel grondstoffen uit Rusland importeren.
Tien verdachte schepen mogen nu niet meer aanmeren in havens in het Verenigd Koninkrijk. Bij elkaar opgeteld zouden drie van de schepen sinds de Russische inval in Oekraïne voor ruim 4,5 miljard euro aan olie hebben verscheept. Afgelopen juni kondigden het VK en de Europese Unie voor het eerst een vergelijkbaar sanctiepakket aan voor vier andere verdachte schepen.
Dana Holscher
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, en zijn kersverse Britse collega David Lammy zijn vanochtend aangekomen in Kyiv. Ze zullen daar spreken met hooggeplaatste Oekraïense regeringsleden. Onder andere de invloed van Iran op de oorlog in Oekraïne staat op de agenda, zeiden de ministers gisteren op een gezamenlijke persconferentie in Londen.
De afgelopen dagen berichtten verschillende media dat Iran ballistische raketten aan Rusland zou hebben geleverd, hoewel dat volgens een verdrag van de Verenigde Naties verboden is. Daarop maakten Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bekend nieuwe sancties in te voeren tegen Iran. De Verenigde Staten hebben gezegd dat voorbeeld te zullen volgen. ‘We hebben Teheran publiekelijk en privé gewaarschuwd dat deze stap een gevaarlijke escalatie is’, zei Blinken gisteren.
Een ander vermoedelijk agendapunt betreft de inzet van langeafstandswapens, die Oekraïne wil gebruiken om doelwitten op Russisch grondgebied te treffen. Kyiv vraagt zijn westerse bondgenoten daar al maanden toestemming voor. De Verenigde Staten, de grootste wapenleverancier aan Oekraïne, zijn daar echter tot op heden terughoudend in uit angst voor een escalatie van de oorlog.
Later deze maand reist de Oekraïense president Volodymyr Zelensky naar de Verenigde Staten. In Washington zal hij zijn ‘overwinningsplan’ presenteren aan zowel de zittende Amerikaanse regering als presidentskandidaten Kamala Harris en Donald Trump. Onder andere de operatie in Koersk zou deel uitmaken van dat overwinningsplan, maar details zijn nog niet bekend.
Dana Holscher
Russische strijdkrachten hebben tien dorpen in de regio Koersk heroverd op het Oekraïense leger. Dat zegt een hooggeplaatste Russische commandant tegen het Russische staatspersbureau Tass.
Eerder berichtten militaire bloggers uit zowel Oekraïne als Rusland al over de Russische heroveringen. De berichten kunnen niet onafhankelijk geverifieerd worden.
Sinds de Oekraïense inval in de Russische provincie Koersk, begin augustus, heeft Oekraïne naar eigen zeggen zo’n 1.300 vierkante kilometer aan grondgebied veroverd. Vorige week sprak de Oekraïense legerleider Oleksandr Syrsky voor het eerst over de tactische motivatie voor de operatie: volgens hem heeft het Rusland gedwongen troepen vanaf het front in de Donbas naar Koersk te sturen.
Dat zou het Russische offensief in de Donbas verzwakken, al kan dat niet onafhankelijk bevestigd worden. De afgelopen dagen claimde de Russische strijdmacht meerdere dorpen in Oost-Oekraïense regio te hebben ingenomen.
Tegen de Amerikaanse nieuwszender NBC zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de bezetting in Koersk te willen gebruiken bij eventuele toekomstige vredesonderhandelingen. ‘Op dit moment hebben we het grondgebied nodig. Maar we zijn (op de lange termijn, red.) niet geïnteresseerd in hun land.’
Dana Holscher
• Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk leggen Iran sancties op vanwege de vermeende levering van ballistische raketten aan Rusland. De ministers van Buitenlandse Zaken van de drie Europese landen achten het bewezen dat Iran de raketten heeft geleverd, schrijven zij in een gezamenlijke verklaring. Ze maakten niet duidelijk waaruit de bewijzen bestaan.
• Het Russische ministerie van Defensie beweert dat het vier dorpen in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk in handen heeft gekregen. Het gaat om de dorpen Krasnohorivka, Halytsynivka en Vodjane, die in de buurt liggen van het front bij de door Rusland bezette provinciehoofdstad Donetsk. Ook het dorpje Hryhorivka, verder naar het noorden, zou onder Russische controle staan.
• Het Russische leger is begonnen aan de ‘grootste marineoefening in meer dan dertig jaar’, aldus de Russische president Poetin in een tv-toespraak. Ook China doet in de Zee van Japan mee aan de oefening.
Het Russische leger is begonnen aan de ‘grootste marineoefening in meer dan dertig jaar’, aldus de Russische president Poetin in een tv-toespraak. Ook China doet in de Zee van Japan mee aan de oefening.
Volgens het Russische ministerie van Defensie strekt de oefening zich uit over de Stille Oceaan en de Noordelijke IJszee, de Middellandse Zee, de Kaspische Zee en de Oostzee. Meer dan vierhonderd oorlogsschepen, onderzeeërs en ondersteunende schepen zouden zijn betrokken bij de oefening, evenals ruim 120 vliegtuigen en helikopters en meer dan 90 duizend manschappen.
Poetin beschuldigt de VS en hun bondgenoten ervan de militaire aanwezigheid te vergroten ‘rond de westelijke grenzen van Rusland, in het noordpoolgebied en in de regio Azië-Pacific’. De oefening is bedoeld om Rusland voor te bereiden ‘op alle ontwikkelingen rond deze situatie’, aldus de Russische president.
Er zijn in totaal vijftien landen uitgenodigd voor de oefening, beweert Poetin, zonder te specificeren welke. ‘We besteden speciale aandacht aan het versterken van de militaire samenwerking met bevriende staten’, aldus de president. ‘Vandaag de dag, in de context van toenemende geopolitieke spanningen in de wereld, is dit extra belangrijk.’
China doet volgens de president mee met oorlogsschepen en vliegtuigen. Het is niet voor het eerst dat de legers van Rusland en China samen optrekken. Zo patrouilleerden Russische en Chinese gevechtsvliegtuigen deze zomer in de buurt van Alaska, en oefenden marineschepen van beide landen samen in de betwiste Zuid-Chinese Zee.
Jasper Daams
Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk leggen Iran sancties op vanwege de vermeende levering van ballistische raketten aan Rusland. De ministers van Buitenlandse Zaken van de drie Europese landen achten het bewezen dat Iran de raketten heeft geleverd, schrijven zij in een gezamenlijke verklaring. Ze maakten niet duidelijk waaruit de bewijzen bestaan.
De landen schorten bilaterale overeenkomsten voor de luchtvaart op, waardoor commerciële vluchten van en naar Iran niet langer mogelijk zijn. Daarnaast werken ze aan sancties tegen Iran Air, de nationale luchtvaartmaatschappij van Iran. Ook zullen maatregelen volgen tegen‘belangrijke entiteiten en personen’ die betrokken zijn bij het Iraanse programma voor ballistische raketten.
De sancties voor Iran hingen al enige tijd in de lucht. Frankrijk, Duitsland en het VK dreigden al enige tijd met sancties op het moment dat de Iraanse levering aan Rusland zou plaatsvinden. De afgelopen dagen berichtten diverse media dat het Russische leger Oekraïne bestookt met ballistische raketten die het onlangs kreeg van Iran. Teheran ontkent dat het raketten naar Rusland heeft vervoerd en doet de beschuldiging af als propaganda.
De drie Europese landen krijgen bijval van hun westerse bondgenoten. Zo heeft de Europese Unie ook een ‘substantieel pakket’ aan maatregelen tegen Iran klaarliggen, aldus een woordvoerder. Die moeten de 27 lidstaten nog wel goedkeuren. De Verenigde Staten hebben toegezegd het voorbeeld van de Fransen, Duitsers en Britten te volgen.
Voor Kyiv gaan de westerse sancties tegen Iran niet ver genoeg. Hoewel hij op X spreekt van een ‘positieve stap’, grijpt presidentieel adviseur Andrej Jermak het nieuws aan om nog maar eens bij het Westen aan te dringen op toestemming voor het gebruik van westerse wapens dieper in Rusland.
Jasper Daams
De Oekraïense procureur-generaal Andri Kostin heeft een Russische commandant bij de luchtmacht geïdentificeerd die opdracht zou hebben gegeven voor de aanval op een kinderziekenhuis in Kyiv. Dat zei hij tijdens een persconferentie voor het ziekenhuis, waar hij werd geflankeerd door de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, Karim Khan.
Afgelopen juli voerde Rusland een grootschalige raketaanval uit op meerdere Oekraïense steden. Daarbij raakte het onder meer het Ohmatdyt-ziekenhuis in Kyiv, het grootste kinderziekenhuis van Oekraïne. Twee verplegers kwamen daarbij om het leven en zestien mensen, onder wie zeven kinderen, raakten gewond.
Kostin wilde tijdens een persconferentie voor het ziekenhuis niet kwijt welke commandant de autoriteiten op het oog hebben. Wel zei hij dat het gaat om een persoon tegen wie het ICC in Den Haag al een arrestatiebevel heeft uitstaan. Mogelijk gaat het om de kolonel-generaal Sergej Kobylasj, commandant van de Russische langeafstandsluchtmacht. Het ICC verdenkt hem van het uitvoeren van aanvallen op burgerdoelen, waaronder op het Oekraïense elektriciteitsnetwerk.
Rusland heeft ontkend achter de aanval te zitten en heeft zonder bewijs gesteld dat het ziekenhuis geraakt is door brokstukken van Oekraïense luchtafweerraketten. Khan zei tijdens de persconferentie echter dat er bewijs is dat het ziekenhuis geraakt is door een Kh-101, een Russische kruisraket.
Thom Canters
Het Russische ministerie van Defensie beweert dat het vier dorpen in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk in handen heeft gekregen. Het gaat om de dorpen Krasnohorivka, Halytsynivka en Vodjane, die in de buurt liggen van het front bij de door Rusland bezette provinciehoofdstad Donetsk. Ook het dorpje Hryhorivka, verder naar het noorden, zou onder Russische controle staan.
Het Oekraïense ministerie van Defensie heeft vooralsnog niet op de beweringen vanuit Moskou gereageerd. De gezaghebbende Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) stelt in zijn dagelijkse update dat nog niet bevestigd kan worden dat Krasnohorivka en Vodjane onder Russische controle staan, hoewel er in de buurt van de twee dorpen wel gevechten plaatsvinden, net als rondom Hryhorivka. Bovendien zou uit openbare videobeelden van enkele dagen geleden blijken dat Oekraïense strijdkrachten oprukken ten westen van Halytsynivka.
Rusland is de afgelopen maanden bezig aan een gestage opmars in Oost-Oekraïne, waar het zowel de provincie Donetsk als Loehansk volledig in handen wil krijgen. ISW meldt dat Rusland op verschillende plekken aan het front lichte terreinwinst boekt. Volgens de secretaris van de Russische nationale veiligheidsraad, Sergej Sjojgoe, heeft Rusland sinds augustus zo’n 1000 vierkante kilometer aan terrein veroverd.
De Oekraïense legerbevelhebber Oleksandr Syrsky zei vorige week juist nog dat de Russen minder terreinwinst boeken in Oost-Oekraïne. Hij voerde daar de Oekraïense verrassingsaanval in de Russische grensprovincie Koersk als reden voor aan. Rusland zou daardoor gedwongen zijn grote hoeveelheden troepen te verplaatsen van Oost-Oekraïne naar Koersk.
Sjojgoe stelde vandaag juist dat Oekraïne niet in die opzet is geslaagd. ‘We hebben genoeg troepen en we zetten ons offensief voort,’ zei hij volgens het Russische staatspersbureau Ria Novosti. Hij herhaalde bovendien de boodschap dat er geen vredesbesprekingen plaats kunnen vinden totdat Oekraïne van Russisch grondgebied is verdreven.
Thom Canters
Rusland heeft melding gemaakt van een grote Oekraïense droneaanval. Het ministerie van Defensie stelt dat 144 drones zijn neergehaald boven Russisch grondgebied, waarvan zo’n 20 boven Moskou. Oekraïene heeft nog niet op de beweringen gereageerd.
De gouverneur van de regio Moskou, Andrey Vorobyov, meldt dat als gevolg van de aanval in de buurt van de hoofdstad een vrouw om het leven is gekomen. Volgens Vorobyov kwam de vrouw om toen een wooncomplex in Ramenskoje, een stad in de zuidoostelijke periferie van de hoofdstad, geraakt werd door een drone en er brand uitbrak. Drie mensen raakten daarbij gewond en tientallen mensen moesten geëvacueerd worden.
Daarnaast veroorzaakten brokstukken van een drone volgens het Russische persbureau TASS brand in een brandstofopslagplaats in de Russische regio Toela. De Russische luchtvaartautoriteit meldt bovendien dat op drie luchthavens in Moskou het vliegverkeer is stilgelegd.
Van Oekraïense zijde meldde het leger een aanval met 46 drones en 2 raketten, waaronder op Kyiv. Volgens de Oekraïense luchtmacht werden de drones afgevuurd vanuit de Russische grensprovincie Koerks, waar Oekraïne onlangs is ingevallen. Naar eigen zeggen heeft de luchtmacht 38 drones uit te lucht gehaald.
De beweringen van beide landen kunnen niet door internationale media worden geverifieerd. Oekraïene en Rusland maken vrijwel dagelijks melding van nachtelijke drone- en/of raketaanvallen.
ANP/Belga/Redactie
De Russische luchtverdediging heeft zeven drones vernietigd die door Oekraïne op Moskou werden afgestuurd. Dat heeft de burgemeester van de Russische hoofdstad, Sergej Sobjanin, dinsdag gezegd.
‘Volgens voorlopige informatie zijn er geen gewonden gevallen en is er geen schade aan gebouwen op de plek waar de resten van drones terecht zijn gekomen’, schreef Sobjanin in een bericht op de berichtenapp Telegram. Omliggende vliegvelden hebben het vliegverkeer tijdelijk stilgelegd, meldt persbureau Reuters.
Redactie
• De Zweedse overheid stuurt een nieuw steunpakket naar Oekraïne ter waarde van 400 miljoen euro. Het nieuwe pakket omvat onder meer munitie voor infanteriegevechtsvoertuigen die eerder al door Zweden zijn gedoneerd, evenals extra gevechtsboten, raketten en camouflagemateriaal. Het nieuwe hulppakket duidt er ook op dat Zweden mogelijk bereid is binnen afzienbare tijd het gevechtsvliegtuig JAS39 Gripen te leveren.
• Europa heeft ‘geloofwaardige inlichtingen’ die erop wijzen dat Iran ballistische raketten aan Rusland heeft geleverd. Die levering zou al bijna een jaar in voorbereiding zijn geweest. Als de berichten bevestigd worden, zal de EU volgens Europese Unie-woordvoerder Peter Stano nieuwe sancties opleggen aan Teheran, omdat de export van raketten door de Verenigde Naties verboden is. Rusland ontkent de levering niet.
Rusland ziet op dit moment nog geen heil in vredesonderhandelingen met Oekraïne. Dat heeft Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov vandaag herhaald. Hij verwierp de suggestie van de Duitse bondskanselier Olaf Scholz dat Rusland en Oekraïne binnenkort op een conferentie kunnen praten over een einde aan de oorlog. ‘Wat betreft een vreedzame oplossing van het conflict in Oekraïne zijn er nog geen tastbare contouren in zicht’, aldus Peskov. Ook zei hij dat Rusland nog niets hoort van ‘het land dat dit proces aanstuurt’, waarmee hij doelt op de Verenigde Staten.
In een interview met de Duitse televisiezender ZDF zei Scholz gisteren dat er ‘zeker’ nog een vredesconferentie komt. Dit stelde hij na gesprekken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vorige week. Volgens Scholz zijn Zelensky en hij het ‘erover eens dat Rusland daar bij moet zijn’.
Een eerste vredesconferentie vond plaats in Zwitserland op 15 en 16 juni. Daaraan namen 79 landen deel. Zij gaven allemaal aan Oekraïnes ‘territoriale integriteit’ te steunen, zonder daar daadwerkelijke stappen aan te verbinden. De grote afwezige tijdens die top was Rusland.
De eisen van Rusland en Oekraïne lijken onverenigbaar; Rusland wil vrede op voorwaarde dat Oekraïne het door Rusland veroverde land opgeeft en afziet van een Navo-lidmaatschap, terwijl Zelensky eist dat Rusland al het Oekraïense grondgebied teruggeeft, inclusief de in 2014 geannexeerde Krim. De recente inval in de Russische regio Koersk is volgens Oekraïne deels bedoeld om een betere onderhandelingspositie te verkrijgen bij eventuele gesprekken.
Sebas van Aert
De Zweedse overheid stuurt een nieuw steunpakket naar Oekraïne ter waarde van 400 miljoen euro. Dat heeft de Zweedse minister van Defensie, Pal Jonson, vandaag aangekondigd. Het nieuwe pakket omvat onder meer munitie voor infanteriegevechtsvoertuigen die eerder al door Zweden zijn gedoneerd, evenals extra gevechtsboten, raketten en camouflagemateriaal.
Twitter bericht wordt geladen...
Het nieuwe hulppakket duidt er ook op dat Zweden mogelijk bereid is binnen afzienbare tijd het gevechtsvliegtuig JAS39 Gripen te leveren. Het land belooft namelijk onderdelen voor het nieuwste Gripen-model aan te schaffen, om te voorkomen dat het oude model - dat mogelijk aan Oekraïne wordt geleverd - ontmanteld hoeft te worden. Hoewel de Zweedse overheid zegt dat de donatie van oude Gripens op dit moment geen ‘haalbare optie’ is, zegt Jonson dat Zweden ‘in staat wil zijn om in een mogelijk later stadium Gripens aan Oekraïne te doneren.’
Oekraïne vraagt al ruim een jaar lang om het Zweedse gevechtsvliegtuig, ter aanvulling op de al geleverde F16’s. Zweden wilde tot op heden echter geen enkele van de bijna honderd Gripens die het bezit, kwijt. Het land zou deze zelf nodig hebben voor zijn eigen verdediging.
Volgens het Duitse Kiel Institute for the World Economy, dat sinds februari 2022 bijhoudt hoeveel hulp landen bieden aan Oekraïne, behoort Zweden tot de Europese landen die de meeste steun leveren aan Oekraïne. Tot en met eind juni gaf het Scandinavische land na Duitsland, Groot-Brittannië, Denemarken en Nederland de meeste hulp aan Oekraïne. Zweden gaf in die periode 4,52 miljard euro aan hulp, waarvan 3,92 miljard euro bestond uit militaire steun.
Sebas van Aert
Europa heeft ‘geloofwaardige inlichtingen’ die erop wijzen dat Iran ballistische raketten aan Rusland heeft geleverd. Dat zegt Europese Unie-woordvoerder Peter Stano, zonder details over de inlichtingen prijs te geven. Die levering zou al bijna een jaar in voorbereiding zijn geweest. Als de berichten bevestigd worden, zal de EU volgens Stano nieuwe sancties opleggen aan Teheran, omdat de export van raketten door de Verenigde Naties verboden is.
Rusland ontkent de levering niet. Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov is Iran slechts ‘een belangrijke partner’ en voeren de landen gesprekken ‘op meerdere gebieden’. Iran ontkent de berichten desondanks in alle toonaarden. ‘Er is geen enkele raket naar Rusland gegaan, en dit soort berichten zijn psychologische oorlogsvoering’, zei Fazlollah Nozari, een hooggeplaatste commandant van het Iraanse leger, vandaag tegen Iraanse staatsmedia.
Iran levert al sinds het begin van de oorlog in Oekraïne in grote aantallen zogeheten Shahed-drones aan Rusland. Voor de export daarvan geldt geen VN-verbod. Het Russische leger vult zijn voorraad ballistische raketten vooralsnog voornamelijk aan met leveringen uit Noord-Korea. Ook China zou het Russische leger steunen met drones en technologieën voor wapenproductie.
Ballistische raketten dragen een explosieve lading en bereiken hun doel via een baan om de aarde. Ze zijn sneller dan kruisraketten, en door de hoogte van hun vliegroute moeilijker te onderscheppen.
De Amerikaanse krant The Wall Street Journal berichtte afgelopen vrijdag als eerste over de vermeende Iraanse levering aan Rusland. De Verenigde Staten zeiden vrijdag dat zo’n levering een ‘dramatische escalatie’ zou zijn in de Iraanse steun voor het Kremlin.
Dana Holscher
In de Oekraïense stad Nikopol is een 16-jarig meisje om het leven gekomen bij een Russisch bombardement. Dat meldt Serhi Lysak, de militaire leider van de provincie Dnipropetrovsk, waarin Nikopol ligt. Bij de aanval zouden ook drie gewonden zijn gevallen.
Volgens Lysak heeft Rusland een tiental projectielen op Nikopol afgevuurd en daarmee meerdere huizen beschadigd. De stad ligt op de noordelijke oever van het drooggevallen Kachovka-stuwmeer, precies tegenover de kerncentrale in Zaporizja, die in Russische handen is.
Het Oekraïense leger zegt vannacht zes van de acht drones en twee van de drie afgevuurde raketten vanuit Rusland te hebben onderschept. In de regio rond de Oekraïense hoofdstad Kyiv brak op twee plaatsen brand uit. Ook de centraal gelegen provincie Tsjerkasy was doelwit van de nachtelijke aanvallen.
Sinds enkele weken zijn de Russische luchtaanvallen op Oekraïense doelwitten verhevigd. Vorige week vielen er zeker 51 doden en ruim tweehonderd gewonden bij een aanval op een militair instituut in de stad Poltava. Naar aanleiding van die bloedige aanval beloofde de Amerikaanse president Joe Biden meer luchtafweersystemen naar Oekraïne te sturen.
Dana Holscher
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Dertig maanden na de Russische invasie haalde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de bezem door zijn oorlogskabinet. Vorige week verving hij de helft van zijn ministers, inclusief de ervaren minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba. Volgens critici omringt Zelensky zich met loyalisten.
• Voordat Oekraïne de Russische provincie Koersk binnenviel, was Rusland juist van plan om vanuit Koersk een nieuw offensief in Oekraïne te starten, zei de Oekraïense legerleider Oleksandr Syrsky tegen CNN. Volgens hem heeft Oekraïne dat Russische offensief weten te voorkomen door zelf in de aanval te gaan.
• Bij een Russische aanval op Poltava, de provinciehoofdstad van de gelijknamige provincie in het noordoosten van Oekraïne, zijn dinsdag zeker 47 doden gevallen. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zijn er meer dan 206 gewonden gevallen.
• Oekraïne krijgt nog eens 40 miljoen euro aan humanitaire steun van de Europese Unie. Voor humanitaire projecten in Oekraïne trekt de EU 35 miljoen uit, de resterende 5 miljoen gaat naar steun voor Oekraïense vluchtelingen in Moldavië, dat net als Oekraïne kandidaatlidstaat van de EU is.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant