Minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber gaat ‘heel snel’ de asielcrisis uitroepen. De Tweede Kamer voelt zich gepasseerd door de noodwetgeving, maar de verontwaardiging komt de PVV-bewindspersoon niet slecht uit. ‘Ik laat me niet opzij zetten.’
‘Nu raak ik helemaal van de wap’, zegt Marjolein Faber als ze kort voor haar debuut als minister van Asiel en Migratie in de Tweede Kamer dreigt te verdwalen in het parlementsgebouw. Ze zegt het lachend, zoals ze even daarvoor ook de NOS-cameraploeg allervriendelijkst laat weten dat ze eerst de Tweede Kamer te woord gaat staan en daarna pas de pers.
Faber, die de afgelopen zomer voor enkele duizenden euro’s aan mediatraining volgde, is er inmiddels aan gewend geraakt dat ze onder een vergrootglas ligt. Geen minister haalde de afgelopen maanden zo vaak het nieuws als zij. Vreemd is dat niet: voor PVV-leider Geert Wilders is zij de vrouw die ‘het strengste asiebeleid ooit’ moet vormgeven. Als zij faalt, valt voor de PVV het bestaansrecht van het kabinet-Schoof weg.
Over de auteur
Frank Hendrickx is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
Faber, die geen enkele bestuurlijke ervaring heeft, is daarmee ook een potentieel doelwit van politieke tegenstanders: wie haar raakt, raakt Wilders en daarmee het kabinet. ‘Ik denk dat ik de belangrijkste portefeuille heb van heel het kabinet’, zegt ze zelf ook bij haar allereerste debat.
Faber mag dan toegankelijker en goedlachser zijn dan in het verleden, bij haar eerste commissiedebat komt het meteen tot een confrontatie met een groot deel van de Tweede Kamer. Dat past in het patroon van haar nog korte ministerschap: Faber kwam de afgelopen maanden ook in botsing met gemeenten die zonder overleg extra asielzoekers moesten opvangen, met grote steden die geen geld meer krijgen voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers, met veiligheidsregio’s die klagen dat er te weinig landelijk overleg is over de opvang van Oekraïense ontheemden en met haar uitvoeringsorganisatie COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) die ze beticht van laksheid en het lekken naar de media.
Als Faber donderdag uitlegt hoe ze de asielcrisis ‘op zeer korte termijn’ wil gaan uitroepen, is de volgende clash een feit. Tot ontsteltenis van een groot deel van de oppositie, maakt de PVV-bewindspersoon duidelijk dat de Tweede Kamer in eerste instantie niks te zeggen zal hebben over haar noodgreep.
In steeds weer in dezelfde woorden legt ze uit hoe het te werk zal gaan: Na instemming van de hele ministerraad zal premier Dick Schoof een koninklijk besluit ‘in de lucht brengen’ om de asielcrisis uit te roepen. Via enkele Algemene maatregelen van bestuur (Amvb’s) zal daarna hoofdstuk één tot en met zeven van de Vreemdelingenwet buiten werking worden gesteld.
Dat geeft volgens Faber de mogelijkheid om ‘op heel korte termijn’ onder andere het recht op gezinshereniging in te perken, en asiel voor onbeperkte duur niet langer te verstrekken. Toestemming van de Europese Commissie is niet nodig, aldus Faber, omdat Nederland de uiterste grenzen zal opzoeken, maar tegelijkertijd ‘binnen de Europese lijnen blijft kleuren’.
Wat er binnen die lijnen mogelijk is, zal pas in detail blijken bij de presentatie van het regeerprogramma vrijdag, maar een groot deel van de oppositie is boos dat Faber de Tweede Kamer ‘buitenspel zet’ bij het uitroepen van de asielcrisis. Volgens SGP-Kamerlid Diederik van Dijk kan het kabinet beter de ‘koninklijke weg bewandelen’. SP-Kamerlid Michiel van Nispen noemt het ‘ronduit ondemocratisch’ en ‘onacceptabel’ dat de Tweede Kamer in eerste instantie wordt gepasseerd. Denk-voorman Stephan van Baarle bestempelt Faber als ‘een asieldictator’.
‘Ik hoop niet dat dit is wat NSC bedoelde met extraparlementair: het buitenspel zetten van de Kamer’, hoont GL/PvdA-Kamerlid Kati Piri. ‘Dat iets juridisch mag, betekent nog niet dat het oké is’, meent CDA-leider Henri Bontenbal. ‘Het is fatsoenlijk om de Kamer er wel bij te betrekken.’
Faber is zich van geen kwaad bewust. De Tweede Kamer zal uiteindelijk wel moeten stemmen over een ‘voortduringswet’ om de asielcrisis ‘in de lucht te houden’, zegt ze. ‘Dit mag gewoon volgens de Vreemdelingenwet, waarmee de Kamer zelf heeft ingestemd.’
De rechtse oppositie, onder wie JA21-voorman Joost Eerdmans en FVD-leider Thierry Baudet, vallen haar bij. ‘Eindelijk een minister die iets doet’, zegt Baudet, die tijdens de coronacrisis nog fel tegen noodwetgeving was.
Faber zelf staat na afloop van het debat tevreden de uitgerukte pers te woord. Voor het oog van de camera’s legt ze nog maar een keer uit dat het uitroepen van de asielcrisis ‘gewoon kan’ en dat de Kamer ‘helemaal niet wordt gepasseerd’.
CDA-leider Henri Bontenbal kijkt het van een afstandje aan en constateert dat de PVV-minister tijdens haar eerste debat ‘een stuk rood vlees’ in de arena heeft gegooid. En de oppositie heeft toegehapt.
Geert Wilders zal niet ontevreden zijn. Hij presenteert Faber consequent als een minister met een rechte rug die zich niks aantrekt van gevoeligheden. De PVV-minister zelf doet donderdag mee aan die imagovorming. Als journalisten twijfelen over de houdbaarheid van haar plannen in Brussel zegt Faber: ‘Ik laat me niet zomaar opzij zetten.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant