Het kabinet wil niet dat de NS de prijs van treinkaartjes volgend jaar fors verhoogt. De regering gaat het spoorbedrijf eenmalig met 40 miljoen euro steunen. De NS belooft in ruil daarvoor de prijzen met ‘ongeveer 6 procent’ te verhogen.
Treinreizigers hing sinds vorige maand een prijsverhoging van bijna 12 procent boven het hoofd. Dat heeft te maken met de financieel wankele positie van de NS. Het bedrijf vervoert nog altijd 5 procent minder reizigers dan vóór de pandemie. Ondertussen zijn de uitgaven omhooggeschoten. Zo is het bedrijf sinds de personeelsstakingen in 2022 flink meer geld kwijt aan salarissen.
De NS lijdt sinds corona enkel onderliggende verliezen. Dat is een verlies gecorrigeerd voor incidentele uitgaven en meevallers, de beste indicatie van de financiële situatie van het spoorbedrijf. Meer inkomsten zou dat gat helpen dichten.
Maar een prijsverhoging van bijna 12 procent vindt het kabinet iets te gortig voor de reizigers, zei staatssecretaris Chris Jansen (Infrastructuur, PVV) donderdag in de Tweede Kamer. Zijn plan om de prijsstijging te beperken, wordt vrijdag in de ministerraad besproken.
Details wilde de bewindsman nog niet geven, maar volgens betrokkenen gaat het kabinet de NS met 40 miljoen euro steunen. Dat bevestigen bronnen na berichtgeving van het AD. De NS gaat zelf ook 40 miljoen euro bezuinigen. Onduidelijk is of dat bedrag bovenop eerder aangekondigde besparingen van 200 miljoen euro komt.
Het plan moet ertoe leiden dat de treinkaartjes met ‘ongeveer 6 procent’ zullen stijgen. Dat is bijna twee keer zoveel als de prijsstijging in de rest van het ov: trams, bussen en regionale treinen worden volgend jaar 3,3 procent duurder.
Kamerleden van de PVV en VVD toonden zich donderdag niet helemaal tevreden over het plan. Ze vinden het goed dat de oorspronkelijke prijsstijging wordt voorkomen, maar vinden dat de NS het financiële gat zelf moet dichten. Zo opperde de PVV om het ‘vorstelijke salaris’ van president-directeur Wouter Koolmees – ruim 500 duizend euro per jaar – te verlagen.
GroenLinks-PvdA sprong voor de NS op de bres. Kamerlid Habtamu de Hoop noemde de 40 miljoen euro een ‘relatief laag bedrag’, zeker afgezet tegen het bevriezen van de benzineaccijns, dat vorig jaar 1,2 miljard euro heeft gekost.
Veel rechtse partijen zijn kritisch over overheidssteun aan de NS. Tegelijkertijd beamen de meeste Kamerleden ook dat ze lastig kunnen beoordelen hoeveel vet de NS nog op de botten heeft. Dat vindt staatssecretaris Jansen ook. Hij wil dat het bedrijf efficiënt opereert, maar heeft ‘ook nog niet zoveel zicht waar nog ruimte zit.’
Opvallend genoeg is de 40 miljoen euro steun opnieuw een eenmalige oplossing. Vorig jaar kreeg de NS ook eenmalig 120 miljoen euro vanwege een dreigende tariefsverhoging. Daarmee had de politiek het probleem een jaar vooruitgeschoven, maar niet opgelost.
Nu de NS wederom een eenmalige bijdrage krijgt, is de kans groot dat het bedrijf volgend jaar opnieuw een tariefsverhoging . Dat maakt de 40 miljoen een lapmiddel. Daar is staatssecretaris Jansen niet blij mee, zei hij donderdag. Er is in het kabinet gesproken over structureel meer geld voor de NS, maar dit voorstel is nu het ‘maximale wat we eruit kunnen halen’. In het voorjaar hoopt hij op een oplossing voor de langere termijn.
Over de auteur
Ashwant Nandram is economieverslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over de luchtvaart en de spoorwegen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant