Nu Pieter Omtzigt is omgevallen, zijn alle ogen in de coalitie gericht op zijn tijdelijke vervanger: Nicolien van Vroonhoven. De nummer twee van NSC wordt gezien als capabel, maar sommigen vrezen dat voor elk besluit nog gebeld moet worden met Enschede.
‘Pieter is thuis in Enschede aan het werk en doet daar zijn dingetjes’, zegt Nicolien van Vroonhoven (53) de dag nadat zij in een storm is terechtgekomen, doordat partijleider Pieter Omtzigt heeft aangekondigd dat hij voorlopig op doktersadvies een ‘stap terug’ doet. Van Vroonhoven neemt als nummer twee van de partij zijn taken voorlopig waar en is donderdag stilletjes aan het werk in het Tweede Kamergebouw in Den Haag.
Wat Omtzigts rol in Enschede precies wordt? ‘Hij zal Kamervragen stellen en geeft advies op afstand’, zegt zijn vervanger. In Omtzigts eigen woorden zal hij een tijdje ‘meer op de achtergrond’ werken en ‘wat minder in de spotlight’.
Het zijn deze uitspraken die de coalitiepartners in verwarring achterlaten. Want als Omtzigt zich ‘op de achtergrond’ toch met besluiten blijft bemoeien, wie trekt er de komende weken dan aan de touwtjes bij NSC?
Over de auteur
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
Nu het stof rondom Omtzigt iets is neergedwarreld, zegt BBB-leider Caroline van der Plas bijvoorbeeld dat ze nog met ‘wat vragen zit’. Ze is positief over Van Vroonhoven – ‘ik ben wel goed met haar’ – maar vraagt zich af: ‘Wat is het mandaat van Nicolien?’
Ze is ‘natuurlijk van harte welkom’ bij het geplande coalitieoverleg van de partijleiders, zegt Van der Plas, ‘maar als we dan iets afspreken, spreekt zij dan namens NSC? Of moet ze bij wijze van spreken dan ook nog bellen met Enschede?’
Waar het op neerkomt, zegt de BBB-leider, is dat ‘ik nog niet helemaal duidelijk heb wat het betekent dat Pieter op de achtergrond blijft werken: neemt hij nou de besluiten, of Nicolien?’
De andere coalitiepartijen – PVV en VVD – hebben eveneens een wat vragende houding. Bij de PVV kennen ze Van Vroonhoven nog niet goed en weten ze dus ook nog niet hoe groot haar gezag is binnen de partij, maar er wordt van uitgegaan dat ze wel wat kan. Coalitiepartij VVD stelt zich redelijk neutraal op, maar ook daar vragen ze zich af of Omtzigt gaat meesturen vanuit het oosten. Misschien weet hij dat zelf ook nog niet, denken de liberalen.
Geconfronteerd met de vraag wie straks nou de knopen zal doorhakken bij de Tweede Kamerfractie van NSC, klinkt Van Vroonhoven resoluut: ‘Nee, er hoeft niet elke keer gebeld te worden met Enschede. Ik ben nu fractievoorzitter. En ik heb absoluut het mandaat.’
Ter onderstreping van haar positie vertelt Van Vroonhoven dat ze inmiddels ook in de appgroep zit van de vier fractievoorzitters van de regeringspartijen. Tot woensdagochtend waren de exclusieve appgroepleden Geert Wilders (PVV), Dilan Yesilgöz (VVD), Van der Plas en Omtzigt.
Inmiddels is laatstgenoemde eruit gestapt, vertelt Van Vroonhoven. ‘En nu ben ik toegevoegd.’ Zij is dus degene met wie de coalitiepartners vanaf heden zaken moeten doen, zegt ze beslist.
De adviezen die Omtzigt vanuit Enschede geeft, moet je volgens Van Vroonhoven meer opvatten als ‘wat losse eindjes in zijn hoofd die hij kwijt moet, maar verder moet hij echt even afkoppelen’. Het is dus ook niet zo dat Omtzigt meeschrijft aan haar inbreng tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen volgende week. Bij dit belangrijkste politieke debat van het jaar geeft de fractievoorzitter traditiegetrouw zijn of haar mening over de kabinetsplannen voor het komende jaar.
Woensdagavond is de NSC-fractie in een spoedzitting bijeengekomen om in het algemeen met elkaar te praten over hoe het nu verder moet, maar ook om het over dit belangrijke debat van volgende week te hebben. ‘Ik heb gezegd: jongens, dit wordt een team effort. Jullie zijn allemaal experts op jullie eigen beleidsterrein, dus voed mij’, zegt Van Vroonhoven.
Sinds donderdagmorgen is ze ‘aan het sponzen’ op haar werkkamer, waarmee zij bedoelt: ‘Alle informatie in mij opnemen voor het aankomende debat.’
Dat zal nodig zijn, want Van Vroonhoven mag dan veel dienstjaren hebben als Kamerlid (ze zat jarenlang in de CDA-fractie), maar ervaring als fractievoorziiter heeft ze niet. Het is bovendien de allereerste keer dat NSC meedoet aan dit belangrijke debat en Van Vroonhoven heeft nauwelijks voorbereidingstijd.
‘Het is geen sinecure’, zegt ze zelf over haar vuurdoop. ‘Wij zijn een middenpartij.’ Ze verwacht daarom ‘kritiek van beide kanten’ van het politieke spectrum.
Inmiddels zijn er genoeg dossiers waarover NSC in de clinch ligt met de oppositie. Neem het asielbeleid: behoorlijk wat burgemeesters zitten met de handen in het haar nu het kabinet heeft besloten geen bed-bad-brood meer aan te bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Ergernis is er bij de linkse oppositie ook over de onduidelijke stikstofkoers: die leidt tot nóg meer vertraging in de woningbouw.
En dan is er ook nog onenigheid tussen NSC en de eigen coalitie. Zo botsen NSC en PVV over het Midden-Oostenbeleid en de Palestijnen.
Van Vroonhoven zal alle zeilen moeten bijzetten om inhoudelijk overeind te blijven volgende week. Ook is stuurmanschap nodig om de verhoudingen binnen haar eigen partij en in de coalitie in goede banen te leiden.
‘Ik ga ervan uit dat het tijdelijk is’, zegt Van Vroonhoven donderdag wederom. Ze voelt zich momenteel ‘rustig’, ‘heel erg geconcentreerd’ en bovendien gezegend met een ‘heel goede ploeg mensen’ om zich heen. ‘We moeten laten zien dat we het ook even zonder de brede rug van Pieter kunnen doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant