De Verenigde Staten staan op het punt om Oekraïne toestemming te geven om sommige westerse langeafstandswapens in te zetten op Russisch grondgebied. Oekraïne dringt daar al maanden op aan, maar vooralsnog hielden de Amerikanen de boot af.
De VS overwegen de voorwaarden die zij stellen aan de wapenleveranties aan Oekraïne op twee punten te versoepelen, meldt nieuwssite Politico op basis van de informatie van ingewijden. Allereerst zou Oekraïne toestemming krijgen om Britse Storm Shadow-raketten over de grens met Rusland te gebruiken. Naar verluidt heeft het Verenigd Koninkrijk die toestemming al gegeven. Maar omdat de raketten Amerikaanse onderdelen bevatten, is ook goedkeuring uit Washington noodzakelijk. Het zou echter niet gaan om de Amerikaanse Atacms-raket, de meest geavanceerde langeafstandsraket in het Oekraïense arsenaal.
Wel zou het gebied binnen Rusland worden uitgebreid waarin Oekraïne westerse wapens mag inzetten. Toen Oekraïne dit voorjaar voor het eerst toestemming kreeg om westerse wapens in te zetten in Rusland, ging het om een beperkt gebied in de buurt van de Oekraïense stad Charkiv. Later breidden westerse bondgenoten dat uit naar andere delen van de grensstreek. Hoe ver de volgende uitbreiding precies zal reiken, is nog onduidelijk.
Over de auteur
Daan de Vries is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De inzet van westerse langeafstandswapens in Rusland is een langgekoesterde wens van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. In zijn ogen kunnen de westerse raketten Oekraïne helpen om zich te wapenen tegen Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden. De vliegtuigen die Rusland bij die aanvallen inzet, stijgen in veel gevallen op vanaf vliegvelden op Russisch grondgebied. Met langeafstandswapens zouden die vliegvelden binnen bereik komen van het Oekraïense leger.
Eind vorige maand toonde de Oekraïense minister van Defensie Roestem Oemjerov de Amerikanen een lijst met mogelijke doelwitten voor langeafstandsraketten op Russisch grondgebied. Daarop staan naast vliegvelden ook aanvoerlijnen, opslagplaatsen en commandocentra van het Russische leger.
Het definitieve besluit over de langeafstandsraketten moet nog worden genomen, maar volgens Politico wordt de laatste hand gelegd aan het plan dat Oekraïne meer slagkracht moet geven over de grens. De officiële aankondiging volgt mogelijk later deze maand. Persbureau Bloomberg meldt dat de VS hun besluit in ieder geval niet zullen nemen voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die op 22 en 23 september plaatsvindt in New York. President Zelensky heeft dan ook een privéontmoeting met zijn Amerikaanse ambtsgenoot Joe Biden, waarbij de inzet van langeafstandswapens zeker aan bod zal komen.
Ondertussen neemt de druk op Biden om een besluit te nemen ook in eigen land toe. Deze week hebben verschillende Amerikaanse senatoren en Congresleden, zowel uit Republikeinense als Democratische hoek, opgeroepen tot een versoepeling van de restricties in het gebruik van westerse wapens. ‘Het wordt tijd dat we Oekraïne toestaan om zich effectiever te verdedigen tegen Russische luchtaanvallen’, aldus Ben Cardin, de voorzitter van de buitenlandcommissie van de Amerikaanse Senaat.
De goedkeuring van de inzet van Storm Shadows in Rusland zou een flinke draai betekenen in het Amerikaanse beleid. De inzet van westerse langeafstandswapens op Russisch grondgebied was lange tijd taboe, uit vrees voor verdere escalatie van de oorlog.
Het is geen toeval dat de Amerikanen de deur juist nu op een kier zetten. Eerder deze week stelden de VS en het VK dat Iran honderden ballistische raketten heeft geleverd aan Rusland. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken noemde die levering een ‘dramatische escalatie’. Blinken vermoedt dat Rusland de eerste Iraanse raketten ‘binnen enkele weken’ zal inzetten in Oekraïne.
Ook de aanhoudende Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden spelen mogelijk een rol in de Amerikaanse besluitvorming. De afgelopen weken heeft Rusland zijn aanvallen geïntensiveerd, waarbij tientallen burgerdoden zijn gevallen en het Oekraïense elektriciteitsnet zwaar is beschadigd.
De toestemming om westerse langeafstandswapens in Rusland in te zetten zou een welkome opsteker zijn voor Oekraïne. Door heel Oekraïne worden burgers het slachtoffer van Russische luchtaanvallen, die bovendien geregeld tot stroomuitval leiden. Ook aan het front heeft Oekraïne het al maandenlang moeilijk. Sinds de val van Avdiivka in februari is Rusland enkele tientallen kilometers opgerukt in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk. De laatste weken naderen de Russen de stad Pokrovsk, een belangrijk logistiek knooppunt voor het Oekraïense leger.
Oekraïne vreest dat Pokrovsk hetzelfde lot wacht als Bachmoet en Avdiivka, steden van vergelijkbare omvang die Rusland gedurende een maandenlang gevecht volledig in puin schoot. Van de 60 duizend inwoners die Pokrovsk voor de oorlog had, zijn er nog zo’n 18 duizend gebleven. De lokale autoriteiten roepen hen op de stad zo snel mogelijk te verlaten.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant