Dat het elektriciteitsnet propvol is, kost de Nederlandse samenleving jaarlijks tussen de 10 en 40 miljard euro. Bedrijven kunnen niet worden aangesloten, de woningbouw ligt soms stil en de verduurzaming gaat langzamer.
Dat becijferde onderzoeksbureau Boston Consultancy Group (BCG). Flexibeler stroomgebruik, energiebesparing en iets vaker de grenzen van het net opzoeken, moeten hierbij helpen.
Het stroomnet in Nederland is de laatste jaren overvol geworden. Dit komt door onder meer de opkomst van elektrisch rijden, de bouw van windmolens en de populariteit van zonnepanelen en warmtepompen.
De hoeveelheid stroom die wordt opgewekt of gebruikt, is daardoor simpelweg te groot voor de kabels die er liggen. Netbeheerders zijn met man en macht bezig om dit stroomnet uit te breiden. Maar ze verwachten dat het jaren duurt voordat de problemen zijn opgelost.
In de tussentijd hebben zeker zo'n tienduizend bedrijven er last van. Dan gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die niet kunnen uitbreiden omdat een nieuwe vestiging niet op het stroomnet kan worden aangesloten. Dit zorgt voor misgelopen omzet.
Ook zijn er problemen met de woningbouw. Zo is de bouw van huizen in Almere stil komen te liggen doordat er geen aansluiting beschikbaar is. Verder bestaat het risico dat industriële bedrijven die bij hun processen veel energie gebruiken uit Nederland vertrekken, wat banen kost. Daarnaast kunnen spoorvervoerders hun dienstregeling niet uitbreiden door gebrek aan netcapaciteit.
Bovendien loopt de verduurzaming vertraging op. Zo is er bijvoorbeeld geen ruimte voor zonneparken of windmolens en moeten transportbedrijven langer doorrijden met dieseltrucks, omdat ze geen laadpalen kunnen neerzetten. Voor huishoudens geldt dat het moeilijker wordt om zonnepanelen en een warmtepomp te gebruiken.
Hierdoor zijn bedrijven en huishoudens langer aangewezen op fossiele energie, die volgens BCG minder efficiënt is dan de schonere alternatieven.
Overheden en netbeheerders zijn doordrongen van de problemen en investeren daarom veel geld in de uitbreiding van het net. Maar de bedragen die hiermee zijn gemoeid - 6 tot 9 miljard euro - steken schril af tegen de jaarlijkse kosten van tientallen miljarden.
De onderzoekers zouden graag zien dat het flexibel gebruik van stroom wordt bevorderd. Dit houdt in dat bedrijven minder elektriciteit gebruiken als het druk is op het stroomnet en op rustige momenten juist actiever worden.
Netbeheerders proberen bedrijven over te halen dit te doen, maar het bedrijfsleven is huiverig. Tot dusver zijn vooral producenten van stroom, zoals exploitanten van zonneparken, bereid hieraan mee te werken. Zeker als ze daar een vergoeding voor krijgen.
Een andere oplossing is om het elektriciteitsnet toch wat zwaarder te belasten als daar ruimte voor is. Dit zorgt weliswaar voor een hoger risico op storingen. Maar volgens het onderzoeksbureau zijn de kosten daarvan nog altijd lager dan de opbrengsten.
Daarnaast kunnen het gebruik van batterijen en het besparen van energie bijdragen aan een oplossing voor de problemen.
Source: Nu.nl economisch