Mestplafond Het lijkt erop dat minister Wiersma (BBB) de landbouwplannen van haar voorganger Adema (CU) in grote lijnen overneemt. De veestapel moet kleiner.
Zelfs de BBB komt niet onder pijnlijke landbouwmaatregelen uit. Minister Femke Wiersma (BBB) neemt maatregelen om de veestapel in Nederland op lange termijn te verminderen. Anders dan bij de stikstof- en natuurplannen van Rutte IV, lijkt Wiersma grotendeels mee te gaan in de mestmaatregelen van haar voorganger Piet Adema (Landbouw. ChristenUnie). Dat bevestigen Haagse bronnen aan NRC na berichtgeving over uitgelekte plannen in De Telegraaf op donderdag.
Deze draai is opvallend aangezien de BBB een uitgesproken tegenstander was van het mestplan van Adema, toen dat in april naar buiten kwam. Demissionair minister Adema presenteerde toen een rits plannen om te voldoen aan het lagere mestplafond in 2026 – waarmee een einde komt aan de mestuitzondering die Brussel jarenlang aan Nederland verleende. Voor die mestplannen wilde Adema 4 miljard euro uittrekken. Hoeveel geld Wiersma beschikbaar stelt, is vooralsnog onbekend.
Het miljardenplan van Adema beoogde onder meer de hoeveelheid mest af te laten nemen door een minimumaantal hectare grasland per dier vast te stellen. Ook zou de melkveehouderij minder mestrechten moeten krijgen en werd geld beschikbaar gesteld voor nieuwe, vrijwillige uitkoopregelingen. De maatregelen zouden de veestapel verkleinen, om tegemoet te komen aan Europese mestregels.
Tot ongenoegen van BBB-fractieleider Caroline van der Plas, die de „miljarden om nog eens duizenden boeren uit te kopen” niet „de bedoeling” vond. In de weken daarna vroeg ze schriftelijk aan Adema wat de consequenties waren als Nederland zich niet aan de door Brussel opgelegde mestregels zou houden. Adema reageerde dat het „zeer waarschijnlijk” was dat dan „forse dwangsommen” zouden volgen.
Nu lijkt het erop dat Wiersma de plannen van Adema in grote lijnen overneemt. Zo wil ze ook het aantal dierrechten van varkens- en pluimveebedrijven verminderen (wat resulteert in minder mee), evenals het aantal fosfaatrechten van de veehouderij (waardoor die minder mest mogen gebruiken). Ook komt het kabinet met innovatieregelingen, schreef De Telegraaf. Vrijdag presenteert het kabinet, naast het regeerakkoord, ook een mestplan. Details over de maatregelen die Wiersma wil nemen worden dan verwacht. Dan moet duidelijk worden welke accenten Wiersma zelf legt en wie daarin de landbouwsector het meeste wordt ontzien.
De BBB heeft zich altijd geprofileerd met het behoud van de agrarische sector. Zo was de BBB fel tegen dwangmaatregelen zoals gedwongen uitkoop van piekbelasters, de grootste stikstofuitstoters.
Ook is ook onder invloed van de BBB in het hoofdlijnenakkoord de passage opgenomen dat er niet wordt “gestuurd op gedwongen krimp van de veestapel”. Er komt geen “gedwongen onteigening” spraken de PVV, BBB, NSC en VVD voor de zomer af.
Toch komt deze maatregel ook neer op de krimp van de veestapel, wat voor de achterban van de BBB en de agrarische sector zeer gevoelig is. Tegelijkertijd is het een relatief zachte maatregel die niet direct tot een grote krimp van de veestapel zal leiden. Pas op de langere termijn heeft de aanpassing van het totaal aantal vergunningen effect. De vraag is dan ook of dat voldoende is om de mestcrisis te verlichten.
In de draai die de BBB hierin maakt, komt zij tegemoet aan haar coalitiepartners VVD en NSC die voorstanders waren van Adema’s plan. Deze partijen bevroegen de minister vorige week in de Tweede Kamer scherp en benadrukten dat zij snel met alternatieven diende te komen na het schrappen van de stikstof- en natuurplannen van Rutte IV.
Wel plaatst de BBB zich in een moeilijke positie gezien tegenover haar eigen achterban. Jarenlang beloofde de BBB dat zij het anders zouden doen als zij in het kabinet konden plaatsnemen. De vraag is of de boerensector de invulling van die beloftes door de BBB, zoals nu in de uitgelekte mestmaatregelen naar buiten komt, accepteert.
De grootste boerenbelangenorganisatie LTO reageerde donderdagochtend al verontwaardigd op het uitgelekte nieuws. De organisatie was „ontstemd” over de berichten en verwees naar een eigen mestplan dat zij hebben aangeboden aan minister Adema. LTO wil dat in ruil voor minder diervergunningen de mestuitzondering die Nederland in Brussel jarenlang kreeg, verlengd wordt. Adema liet al eerder weten dat hij geen Europese ruimte zag om een nieuwe uitzondering binnen te halen. Het nieuwe kabinet, zo stelde het hoofdlijnenakkoord, wil echter „alles op alles” zetten op dit besluit „terug te draaien”.
Begin iedere werkdag met een overzicht van al het politieke nieuws
Source: NRC