Inwoners van Breda krijgen jaarlijks een paar centimeter meer regen op hun hoofd dan wie in de dorpen eromheen woont. Dat blijkt uit een grote, internationale analyse, die laat zien dat steden steeds meer magneten worden voor forse regenbuien.
Ook in Den Haag, Amsterdam en Almere regent het gemiddeld harder dan erbuiten. In Arnhem en Den Bosch valt er juist iets mínder regen dan op het omringende platteland, blijkt uit de nieuwe berekeningen.
Steden werken als een soort bergketen. Doordat ze warmer zijn en er hoge gebouwen staan, duwen ze lucht omhoog en remmen ze luchtstromen af. Met als gevolg dat er wolken en regenbuien ontstaan, die ook nog eens langer blijven hangen. ‘Het effect is opvallend bij Den Haag, waar je een groot maximum in neerslag ziet ten oosten van de stad’, zegt klimaatwetenschapper Peter Siegmund (KNMI). ‘Bij Katwijk of Noordwijk zie je dat minder.’
Wetenschappers van de Universiteit van Texas brachten dat stadseffect nu voor het eerst wereldwijd in kaart, met gegevens van meer dan duizend steden. In Europa vangen inmiddels twee op de drie steden meer regen op dan de omgeving, blijkt daaruit. En de regenopwekkende kracht van steden neemt toe, doordat steden groter worden, er meer hoogbouw is en door klimaatverandering. Afgelopen twintig jaar is de magneetwerking van de stad op neerslag bijna verdubbeld, becijferen de Amerikanen deze week in vakblad PNAS.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech.
Een ander, Frans onderzoek documenteerde intussen in acht steden dat vooral zomerse stortbuien vaker de stad opzoeken. In zeven jaar tijd raakten heftige regens zo’n 15 procent meer geconcentreerd boven de stad, aldus de wetenschappers, in een ander vaktijdschrift. Waarbij vooral de grote steden met veel hoogbouw de klos zijn.
Ook onder de rook van de stad valt meer neerslag. Zo valt er uit lucht die net over stedelijk gebied is getrokken gemiddeld 7 procent meer neerslag, documenteerde het KNMI een paar jaar geleden. Extreme neerslag is er zelfs 10 procent heviger. Ook de luchtverontreiniging in de stad zal meespelen: deeltjes vervuiling kunnen extra wolkenvorming op gang brengen.
Opvallend genoeg neemt in sommige steden de neerslag juist iets áf ten opzichte van de omgeving. Zo is het volgens de Texaanse gegevens in Den Bosch een fractie droger dan het omliggende gebied. Dat komt doordat Noord-Brabant, net als Limburg, weerkundig wat meer in de luwte ligt, minder bereikbaar voor de buienzones vanaf de Noordzee.
Een ‘indrukwekkend onderzoek’, vindt Siegmund het Amerikaanse werk. Het roept bij hem ook de vraag in hoeverre steden, als regenopwekkers, ergens anders droogte veroorzaken. ‘Ik hoor in het oosten van het land weleens mensen klagen dat de Randstad regen wegvangt’, zegt hij.
De boodschap, mailt de Amerikaanse hoofdonderzoeker Dev Niyogi desgevraagd, is dat extremen extremer worden en neerslag onvoorspelbaarder. ‘Uiteindelijk zijn dit geen weersvoorspellingen, maar indicaties voor de risico’s waarmee steden in de toekomst rekening moeten houden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant