In de Tweede Kamer tekent zich een meerderheid af voor de oproep aan minister van Volksgezondheid Fleur Agema om toch mpox-vaccins te doneren. De minister vindt dat nog altijd onverstandig, onder meer omdat het virus opzettelijk zou kunnen worden verspreid door Rusland.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
Dat bleek woensdag tijdens een Kamerdebat over de kwestie. Het debat werd aangevraagd nadat Agema twee weken geleden bekendmaakte geen mpox-vaccins te sturen naar Afrikaanse landen die kampen met een uitbraak van het virus. Ze vond het verstandig om de ongeveer 100 duizend vaccins die in Nederland liggen achter de hand te houden als ‘veilige voorraad’.
Daarmee gaf ze niet alleen geen gehoor aan een oproep van wereldgezondheidsorganisatie WHO, maar ging ze ook in tegen het advies van het RIVM en haar eigen ambtenaren. Die schreven in een nota dat ruim 13 duizend vaccins wel gedoneerd kunnen worden vanwege beperkte houdbaarheid en zonder EU-registratie enkel in geval van nood kunnen worden weggeprikt. Donatie zou volgens hen bovendien helpen om wereldwijde verspreiding van het virus te voorkomen.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Alles over politiek vindt u hier.
D66-Kamerlid Wieke Paulusma, die het debat had aangevraagd, noemde het door de minister genegeerde advies ‘volstrekt logisch’. Kamerlid Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) sloot zich daarbij aan en vroeg zich meermaals hardop af waar Agema haar besluit zelf op had gebaseerd. ‘Dit lijkt geen rationele keuze.’
Ook van haar coalitiepartners kon Agema op weinig steun rekenen. Kamerlid Danielle Jansen (NSC) wees erop dat westerse landen bij een andere uitbraak twee jaar geleden de voorraad vaccins hebben opgekocht. Afrikaanse landen maken daardoor volgens haar ‘geen schijn van kans’. ‘Daarom wordt solidariteit verlangd.’
Bijval voor Agema was er enkel van haar eigen partij. ‘We hebben dit debat omdat onze minister zich houdt aan de afspraken die zijn gemaakt over een veilige voorraad. Gekker moet het niet worden’, zei PVV-Kamerlid René Claassen.
Agema, die zelf vorige week al had aangekondigd dat ze de Kamer tijdens het debat van haar standpunt wilde overtuigen, benadrukte dat ze niet tegen doneren is, maar dat ze ‘niet voor langere tijd onder de veilige voorraad’ wil zitten. Dat zou het geval zijn omdat nieuw bestelde vaccins pas in het voorjaar van volgend jaar worden verwacht.
Daarmee nam de Kamer geen genoegen. Zo vroegen Kamerleden herhaaldelijk hoe Agema tot haar afweging was gekomen, waarop zij de ‘veilige voorraad’ precies baseerde en waarom zij afweek van wat zowel het RIVM als haar eigen ambtenaren hadden geadviseerd.
Volgens Agema waren daarvoor verschillende redenen. Zo zouden er inmiddels voldoende vaccins zijn gedoneerd door andere landen voor het eerste deel van de vaccinatieronden waardoor gewacht kan worden met doneren tot de Nederlandse voorraad weer is aangevuld. Het behouden van de ‘veilige voorraad’ zou bovendien nodig zijn omdat er ‘veel onzekerheid’ is over het verloop van een mpox-uitbraak. Ook bestaat de ‘onderbelichte’ dreiging dat Rusland het virus doelbewust verspreidt.
Met name dat laatste leidde tot verbazing. Kamerlid Bushoff wilde weten of er ‘onderliggende rapporten’ waren waar Agema zich op baseerde en hoe groot de dreiging dan is, maar daar ging de minister niet diep op in.
Agema kwam met andere onverwachte informatie toen ze erkende dat Nederland nog een voorraad oude mpox-vaccins heeft. Die ‘eerste generatie vaccins’, waarvan het aantal geheim is, zijn wel ‘lastig met veel bijwerkingen’ en bovendien moeilijker inzetbaar, zei Agema. De WHO heeft daarom ook niet om dergelijke vaccins gevraagd. Ook ziet de minister ze niet als onderdeel van de ‘veilige voorraad’ en zouden ze dus buiten de discussie moeten worden gelaten.
Maar de Kamer zag dat anders en wilden weten of er door de extra voorraad niet toch ruimte is voor donatie. ‘Ik kan me niet voorstellen dat we de eerste generatie vaccins niet inzetten bij een noodsituatie’, merkte CDA-Kamerlid Harmen Krul op.
Agema excuseerde zich voor de verwarring die ze veroorzaakte door de extra voorraad pas in het debat te noemen, maar bleef bij haar standpunt nu niet te doneren. Ook de Kamer hield voet bij stuk om juist wel met die oproep te komen waarmee zich een meerderheid aftekent voor de motie met die strekking. De minister is niet verplicht daar gehoor aan te geven, maar zei eerder dat ze de wens van de Kamer zal opvolgen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant