Na jaren van slopen en bouwen is de Haagse badplaats Kijkduin compleet vernieuwd. De plaats moest wel zijn oude charme behouden. Is dat gelukt?
De Haagse badplaats Kijkduin is veranderd; je ziet en hoort het bezoekers hardop denken. ‘Alles is omgebouwd’, zegt een jonge vrouw die op deze zomerse dag met haar dochtertje en een vriendin richting het strand loopt. Het jarenzestigwinkelcentrum, de parkeerplaats, de promenade, het duin; in 2019 ging de hele kuststrook op de schop om plaats te maken voor Nieuw Kijkduin. Op een ondergrondse garage met zevenhonderd parkeerplaatsen – met aangrenzende duinversterking - verrezen zeven bouwblokken met 284 appartementen en veertienduizend vierkante meter horeca en winkels, gegroepeerd rond het nieuw aangelegde Deltaplein.
De vrouw is enthousiast: ‘Er zijn veel meer eettentjes dan vroeger, dat is ideaal; we willen straks uit lunchen. Alleen die trappen vind ik met een kinderwagen minder handig’, wijst ze op de opgang naar de boulevard. Daar wordt de laatste hand gelegd aan de natuurstenen bestrating, waarop grote houten banken staan en terrassen bij de restaurants worden aangelegd.
‘Het is mooi dat er weer levendigheid komt’, zegt architect Willem Joost de Vries, brein achter de grote verbouwing. Het eerste idee ontstond twintig jaar geleden – hij werkte destijds bij ontwikkelaar Multivastgoed, gespecialiseerd in binnenstedelijke ontwikkelingen rond detailhandel – toen hij hier met zijn kinderen op het strand zat. ‘Ik keek naar de kust, zag een verlopen shoppingcenter midden in een prachtig duingebied en dacht: deze plek verdient beter.’ Hij stelde zichzelf een even ambitieuze als paradoxale opdracht: Kijkduin compleet vernieuwen, met behoud van de oorspronkelijke charme. In hoeverre is dat gelukt?
‘Kijkduin is een familiebadplaats; het moest geen Scheveningen worden’, zegt De Vries. Hij bedacht om het winkelcentrum en de omringende flats te slopen voor nieuwbouw in de vorm van een ‘dorpje’, geïnspireerd op de sfeer in historische steden. Hij legde zijn idee voor aan projectontwikkelaar Roeland Voerman van Fred Developers; die was meteen enthousiast. In 2008 nam de ontwikkelaar het winkelcentrum en het naastgelegen Atlantic-hotel over van eigenaar Metterwoon.
Toen sloeg de economische crisis toe. De sloop van de flats werd afgeblazen, ook het ‘dorpsplein’ met winkels ging niet door zoals beoogd. Bovendien werd een deel van de geplande winkels vervangen door flatwoningen in een luxer segment. De uitdaging was vervolgens om die appartementenblokken, elk zeven verdiepingen hoog, niet als een massieve wand te laten ogen, legt De Vries uit.
Hij wijst op de doorkijkjes die tussen de bouwblokken zijn gemaakt, en op de onderbouw met winkels die het straatbeeld op ooghoogte bepaalt. Om een monotoon beeld te voorkomen, zijn de gebouwen ontworpen door verschillende architecten, die werkten met hetzelfde materialenpalet: zandkleurige baksteen, natuursteen en wittinten.
‘Kijkduin trekt jaarlijks vier miljoen bezoekers, dat gaat naar verwachting doorgroeien naar zes miljoen’, zegt Voerman in het foodcourt aan het Deltaplein, waar je een supermarkt, bakker, groenteman, slager, een viszaak en koffiebars vindt. ‘We willen jaarrond mensen trekken; hier kun je ook als het regent een dag doorbrengen.’ Aan de boulevard is een gamehal en een variatie aan horecazaken, van een pannenkoekenhuis tot een Italiaans restaurant dat met zijn zeeaquarium – inclusief haaien – op zichzelf een bezienswaardigheid is.
Twee oude bakens zijn behouden: het speelschip, dat binnenkort wordt teruggeplaatst in het zand, en de vuurtoren op de kop van de boulevard. ‘Er is veel emotie rond deze plek’, zegt De Vries. Hij doelt op de ophef die ontstond toen de projectontwikkelaar een kunstenaar vroeg om ‘iets nieuws’ te maken. De designvuurtoren in de vorm van een koffiepot, ontworpen door Studio Job, viel verkeerd bij bewoners. Uiteindelijk is de bestaande toren gerestaureerd en op een nieuwe sokkel gezet. Daarin komt een friettent.
Of de vernieuwing van Kijkduin een verbetering is, daarover verschillen de meningen. ‘Het oude Kijkduin was niet fout, maar een beetje simpel, gedateerd. Ik vind het vooral fijn dat er nu meer parkeerplaatsen zijn’, vindt Roy uit Rotterdam. ‘Het is luxe geworden, toeristisch. Voor mij is het too much,’ zegt Sigrid, die met haar zus Laura naar het strand loopt; ze kwamen hier vroeger als kind. Laura: ‘Ik vind het wel leuk. Het is niet zo druk als Scheveningen, en de gebouwen passen bij het strand.’
Een dame die een wandeling maakt langs de kust maakt: ‘Het is volgestouwd met appartementen! Natuurlijk, bouwgrond is duur, maar moet het zo dicht op elkaar? En hoe gezellig is het als de penthouses, die deels zijn gekocht als zomerverblijf, ’s winters leeg staan?’ Zelf woont ze in Monster, even zuidwaarts. ‘Daar heb je twee strandtenten en dat is het; heerlijk. Maar misschien kijken jongelui er anders tegenaan. Ik hoop voor de ondernemers dat het gaat lopen.’
Verderop zit een zongebruinde meneer in zijn blote bast op een bankje, zijn blik gericht op de nieuwbouw. ‘Het oude Kijkduin is weg’, constateert hij. ‘Dat krijg je niet meer terug.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant