Om het aantal vluchtelingen in Duitsland omlaag te brengen, voert het land vanaf maandag paspoortcontroles in over alle landsgrenzen. Hoe groot de controles zullen zijn en hoelang ze blijven, is nog niet duidelijk. We bellen met Duitsland-correspondent Remco Andersen.
Dag Remco, hoe moeten we die aangekondigde grenscontroles zien?
‘Duitsland heeft al langer controles aan de grens met Polen, Tsjechië, Zwitserland en Oostenrijk. Gisteren heeft de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser gezegd dat de nieuwe landelijke grensposten gaan lijken op de controles die er nu al zijn. Dat is veelzeggend. In september vorig jaar was ik bij zo’n grenspost in Polen, en daar was het aantal ‘irreguliere immigranten’ gedaald tot vrijwel nul.
‘Een agent die ik daar sprak zei: de Duitse grondwet wordt niet afgeschaft. Mensen die recht op bescherming zouden kunnen hebben, moet ik door laten. Wat ze bij de grens met Polen doen, is asielzoekers weigeren die ergens anders al asiel hebben aangevraagd. Volgens het Dublin-akkoord moeten die in dat land hun procedure afwachten. Ook weigeren ze asielzoekers uit veilige landen zoals Marokko of Bangladesh en mensen waarvan de asielaanvraag eerder in Duitsland al werd afgewezen.
‘In Beieren, aan de grens met Oostenrijk en Tsjechië, vermoeden critici dat de politie ook Syriërs of Afghanen wegstuurt die bijvoorbeeld zeggen dat ze hopen op een beter leven, of om werk te vinden, in plaats van in zoveel woorden asiel uit vrees voor hun leven aan te vragen.
‘Dat model willen ze nu gaan uitbreiden. Ik heb niet de indruk dat het hierbij gaat om het compleet sluiten van alle grenzen met permanente politieposten. Ik vermoed dat we te maken gaan krijgen met steekproeven en tijdelijke grenscontroles.
‘De details over het plan zijn nog niet bekendgemaakt. De regeringspartijen overleggen dinsdag om 17.00 uur met de oppositie, waaronder de conservatieve CDU, die al langer pleit voor strengere grenscontroles. Aan het eind van de middag wordt een persconferentie verwacht.
Wat wil de CDU?
'De CDU wil een complete herziening van de bestaande richtlijnen omtrent asielaanvragen. Duitsland geeft asiel aan mensen die uit een onveilig land komen, maar de CDU wil dat vluchtelingen die vanuit een ander EU-land Duitsland binnenkomen, worden teruggestuurd naar het desbetreffende land. Immers, zo zegt de partij, komen ze niet vanuit een onveilig land Duitsland binnen.
‘De CDU is veruit de grootste partij in de peilingen en zou volgend jaar heel wel de bondsverkiezingen kunnen winnen. Ze vinden dat vluchtelingen recht hebben op bescherming, maar dat ze niet zelf mogen kiezen in welk land ze die bescherming krijgen.’
Mag Duitsland zomaar de grenzen dichtgooien?
‘De grenscontroles mogen niet permanent worden. Een land mag maximaal drie maanden zo’n tijdelijke grenscontrole invoeren. Daarna moet het land de controles opnieuw aankondigen en de EU op de hoogte stellen. Maar dat verlengen doen ze dus al ruim een jaar in Polen.
‘Je kunt ze lang blijven verlengen op grond van een ‘exceptionele situatie’. Met de aangekondigde grenscontroles doen ze dat met het oog op ‘terreur- en criminaliteitsbestrijding'. Minister Fraeser zei ook dat ze hebben gekeken naar de legaliteit en dat er een model is ontwikkeld dat ‘Europarechtsconform is’.’
Was deze beslissing te verwachten?
‘Ja. De discussie over migratie in Duitsland gaat terug naar Merkels wir schaffen das-uitspraak uit 2015. Ook de afgelopen jaren is er veel migratie naar Duitsland. In het Oosten van Duitsland keren mensen zich af tegen de gevestigde orde en stemmen ze extreemrechts. De extreemrechtse partij AfD, die faliekant tegen migratie is, heeft vorige week daar voor het eerst deelstaatverkiezingen gewonnen en zal naar verwachting in nog meer Duitse deelstaten flinke winst gaan behalen.
‘Tegelijk zijn er in Duitsland de afgelopen tijd meerdere terreuraanvallen geweest. In Solingen zijn onlangs drie mensen doodgestoken door een uitgeprocedeerde Afghaanse asielzoeker en een paar maanden daarvoor werd een politieman doodgestoken, eveneens door een uitgeprocedeerde asielzoeker.
‘De discussie gaat hier al langer over hoe om te gaan met geweld dat gepleegd wordt door buitenlanders. Met name de mesaanval in Solingen domineert nu de discussie en wordt door conservatieve en extreemrechtse partijen gebruikt om het debat over migratie verder op de spits te drijven. Afgaande op de peilingen gaan zijn veel Duitsers ongelukkig met het huidige migratiebeleid.’
Wat betekenen de nieuwe grenscontroles voor Nederland?
‘Er zullen minder vluchtelingen via Duitsland Nederland binnenkomen. De vraag is ook wat voor effect de Duitse grenscontroles gaan hebben op het beleid van andere landen. Minister Faeser zei gisteren niet bang te zijn voor een domino-effect bij andere EU-landen, maar waarom ze daar niet bang voor is, werd niet duidelijk. De Nederlandse minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber heeft waarschijnlijk niets liever dan een vergelijkbaar beleid in Nederland.
‘Nederlandse grensgemeenten beschreven het besluit van Duitsland als een paniekreactie. Dat is zeker zo, er heerst politieke paniek. De Duitse regering staat het water aan de lippen. Maar in het oosten waren de controles wel degelijk effectief. Het is afwachten waar ze precies mee komen.
‘De controles gaan zeker problemen opleveren voor toeristen en vrachtverkeer. We hebben niet voor niets een vrij verkeer van goederen binnen de EU. Ik zie hier in Berlijn bij de supermarkt onder mijn huis elke week een vrachtwagen uit Aalsmeer aankomen vol bloemen. Ik ga ze dinsdag eens vragen hoe de reis dit keer was.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant