Zes weken hield Edmundo González het uit als ‘gekozen president’ in het repressieve Venezuela van de autoritaire leider Nicolás Maduro. Zijn vlucht naar Spanje is een overwinning voor het regime en een hard gelag voor Venezuela.
Zoveel moeite voor niets. Dat zullen miljoenen Venezolanen hebben gedacht toen zij dit weekeinde hoorden dat de man op wie ze hadden gestemd, de benen had genomen.
Zes weken nadat González (volgens tal van directe en indirecte bewijzen) de Venezolaanse presidentsverkiezingen won, maar president Maduro (zonder enig bewijs) de overwinning opeiste, zwichtte de oppositiepoliticus voor het reële risico in een cel van het regime te belanden.
Over de auteur
Joost de Vries is correspondent Latijns-Amerika voor de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Zijn 75ste verjaardag vierde de oud-diplomaat eind augustus nog in eigen land, zij het ondergedoken in de Nederlandse ambassade. Sinds zondag leeft hij als politiek vluchteling in Spanje. De vraag is of hij ooit nog voet op Venezolaanse bodem zal zetten. In een korte verklaring stelde hij maandag dat hij met zijn vertrek zijn land hoopte te dienen. ‘Onze toekomst kan en mag niet bestaan uit pijn en lijden.’
Het is echter de vraag of zijn offer het regime milder doet stemmen jegens de achterblijvers. Niet alleen hij werd gezocht. De Venezolaanse stichting Foro Penal registreerde sinds de verkiezingen bijna 1.700 mensen die om politieke redenen gevangen zijn gezet, onder wie tien journalisten en tientallen minderjarigen. González was bovendien de vervanger van oppositieleider María Corina Machado, die vooralsnog belooft in Venezuela te blijven ondanks het juridische onderzoek dat de staat ook tegen haar opende.
Zijn vlucht is dan ook – vooral – een zoveelste gewonnen slag voor Nicolás Maduro, de autocraat die in 2013 de populistische socialist Hugo Chávez opvolgde na diens overlijden aan kanker. Opgeteld regeert het Chavismo, zoals de dominante politieke stroming is gaan heten, al een kwarteeuw. Onder Maduro is het Chavismo gelijk komen te staan aan politieke onvrijheid, met de gemanipuleerde verkiezingen van juli en de golf van repressie die erop volgde als voorlopige dieptepunten.
Venezolanen moeten wederom concluderen dat de intimidatie werkt. De ruime oppositiewinst van anderhalve maand geleden, die de oppositie wist te onderbouwen door meer dan 80 procent van de geprinte stembewijzen te publiceren, toonde enkel aan dat in een autocratie verkiezingen vooral een schijn van democratie moeten hooghouden.
Trots klopte vicepresident Delcy Rodríguez zich dit weekeinde op de borst: Venezuela had ten behoeve van de goede vrede González, op zijn verzoek, een vrijgeleide gegeven richting het vliegveld. Bovendien was er ampel overleg geweest met Spanje, beweerde ze, ook al beweerde Spanje van niet. Het land liet zich internationaal van zijn beste kant zien.
Haar goede humeur was goed te verklaren. Het regime had wellicht in de aanloop naar de verkiezingen de oude en bedeesde González onderschat, achteraf bleek hij alsnog de zwakkere schakel in de kortstondig rond hem verenigde oppositie. De staat had jaren nodig gehad om die vorige luis in de pels het land uit te werken, de voormalig zelfverklaard president Juan Guaidó. González ging een stuk sneller.
De achtergebleven oppositieleider Machado probeerde deze dagen op sociale media de moed erin te houden. González had geen andere keus, schreef ze, zijn leven liep gevaar. Maar, beloofde ze, op 10 januari zal hij worden ingezworen als president. ‘Laat dit voor iedereen duidelijk zijn: Edmundo zet de strijd verder vanuit het buitenland en ik doe dat hier, samen met jullie.’
Justitiebaas Tarek William Saab kondigde na het vertrek van González aan de terrorisme-zaak tegen de politicus te zullen sluiten: doel bereikt. Machado kan haar borst natmaken, zij is de volgende op het lijstje van de regering.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant