Nederland heeft de Venezolaanse oppositieleider Edmundo González een maand lang onderdak geboden na de uitslag van omstreden presidentsverkiezingen, bleek zondag. Waarom heeft de Nederlandse regering dit gedaan en wat is de relatie tussen Nederland en Venezuela?
Het is misschien niet het eerste buurland waar je aan denkt bij Nederland, maar officieel zijn we buren met Venezuela. Dat komt doordat het Caribisch deel van het Nederlandse koninkrijk niet ver van de kust van het Latijns-Amerikaanse land ligt.
Daar is het al een tijd onrustig. Vlak na de presidentsverkiezing van 28 juli claimde oppositieleider González de winst. Zittend president Nicolás Maduro was het daar niet mee eens. De 61-jarige Maduro beweerde dat hij volgens de officiële verkiezingsuitslag nipt heeft gewonnen.
Niet lang daarna vaardigde een rechtbank in Venezuela een arrestatiebevel tegen González uit. De 75-jarige oppositieleider wordt beschuldigd van onder meer samenzwering, machtsovername en vervalsing van openbare documenten.
González klopte vervolgens bij Nederland aan voor hulp. "Op zijn dringende verzoek" heeft minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp besloten hem voor zo lang als nodig gastvrijheid te verlenen, schrijft hij in een Kamerbrief. De Venezolaanse oppositieleider verbleef ruim een maand op de Nederlandse ambassade in hoofdstad Caracas. "Dit is een uitzonderlijke situatie", zegt een woordvoerder van Buitenlandse Zaken tegen NU.nl.
"Nederland zet zich in voor democratie, rechtsstaat en mensenrechten. Ook in het Latijns-Amerikaanse gebied", zegt de woordvoerder. "Daarbij speelt ook mee dat Nederland een buurland is en een van de weinige Europese landen met een ambassade in het gebied."
Inmiddels is González in Spanje en heeft hij daar asiel aangevraagd.
De kust van Venezuela ligt slechts op zo'n 30 kilometer afstand van de eilanden Aruba, Curaçao en Bonaire. Deze eilanden zijn onderdeel van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden. De eerste twee eilanden zijn net als Nederland zelfstandige landen binnen het koninkrijk. Bonaire is een bijzondere gemeente van Nederland. Dat houdt in dat het niet onder een provincie valt en wordt bestuurd door een eilandbestuur en de Nederlandse overheid.
De drie eilanden hebben al langere tijd last van de politieke en economische crisis in Venezuela, vertelt hoogleraar Latijns-Amerikastudies Barbara Hogenboom van de Universiteit van Amsterdam. "De laatste jaren komen er heel veel mensen uit Venezuela naartoe. Dat is echt hun vluchtelingenproblematiek. Er is niet genoeg ruimte op de eilanden om alle vluchtelingen op te vangen."
"Venezuela is een buurland, met alles wat daarbij komt kijken", vertelt Hogenboom. Nederland zelf heeft niet lang geleden ook problemen gehad met het land. Zo was van 1999 tot 2012 president Hugo Chávez daar aan de macht. "Tijdens zijn presidentschap waren er zorgen dat hij de Nederlandse eilanden zou annexeren. Mede daardoor houdt ook onze defensie nog altijd goed in de gaten wat er in het land gebeurt."
In 2021 heeft Nederland, samen met onder andere Noorwegen, opgetreden als bemiddelaar tussen president Maduro en de toenmalige oppositieleider Juan Guaidó, legt Hogenboom uit. Ook de verkiezingsuitslag van toen was omstreden, want ook toen claimde Maduro te hebben gewonnen. "Nederland is toen door de oppositie gevraagd om te bemiddelen. Maduro vroeg Cuba aan de onderhandelingstafel."
Heeft het onderdak aan González gevolgen voor de relatie tussen de huidige regering van Maduro en Nederland? "Dat is lastig te voorspellen, maar het zal de relatie niet ten goede komen", zegt Hogenboom. "Het kan zijn dat Nederland in het vervolg niet meer een bemiddelaarsrol krijgt. We hebben toch een regeringsuitspraak genegeerd." De woordvoerder van Buitenlandse Zaken laat weten niet te willen speculeren over eventuele gevolgen.
Source: Nu.nl algemeen