Duitsland gaat vanaf maandag 16 september paspoortcontroles invoeren aan alle landsgrenzen. De regering wil zo illegale migratie terugdringen en de binnenlandse veiligheid waarborgen. In eerste instantie zullen de controles zes maanden duren.
Het doel van de grenscontroles is een ‘enorme uitbreiding’ van het aantal mensen dat aan de grens de toegang tot Duitsland wordt geweigerd, zei minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser maandagmiddag herhaaldelijk. Volgens haar zijn de plannen besproken met de buurlanden van Duitsland, waaronder Nederland. Ook is Duitsland ervan overtuigd dat de grenscontroles in lijn zijn met EU-afspraken. De Europese Commissie is op de hoogte gesteld.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Eerder was hij correspondent in het Midden-Oosten. Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De aankondiging komt enkele weken na de terreuraanval in de stad Solingen, bij Düsseldorf, waarbij drie doden vielen. Acht andere mensen raakten gewond. Een 26-jarige verdachte werd opgepakt, hij bleek een afgewezen asielzoeker uit Syrië. Terreurgroep Islamitische Staat eiste de aanval op. In mei stak een Afghaanse afgewezen asielzoeker een 29-jarige politieagent dood.
Sindsdien belooft de centrum-linkse regering vaart te maken met het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers. Eerder deze maand werden 28 zwaar criminele afgewezen Afghaanse asielzoekers per vliegtuig uitgezet naar Kabul. Het was de eerste keer sinds de machtsovername van de Taliban in 2021 dat Duitsland Afghanen uitzette.
Bij het invoeren van grenscontroles beroept de Duitse regering zich op bedreigingen voor de ‘interne veiligheid’. Op grond daarvan mag een land in het Schengengebied, waarbinnen vrij verkeer van mensen en goederen is geregeld, tijdelijk grenscontroles instellen. De Duitse regering zegt dat de controles nodig zijn om de actuele dreiging van islamitische terreur in te dammen en grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden. Zolang er aan de EU-buitengrenzen niet sterker wordt gecontroleerd, zijn controles aan de nationale grenzen nodig, aldus Duitsland.
De regering-Scholz voelt de hete adem van de rechtse oppositie in de nek. Uitzettingen van uitgeprocedeerde asielzoekers zijn niet genoeg, zeggen zowel de rechts-conservatieve CDU als de (deels) extreemrechtse AfD. Zij willen strengere migratieregels en grenscontroles. CDU-leider Friedrich Merz eiste dat bondskanselier Olaf Scholz uiterlijk dinsdag een plan zou presenteren.
Vorige week boekte de AfD in twee Oost-Duitse deelstaten een historische verkiezingswinst. In deelstaat Brandenburg, eveneens in het oosten, worden over twee weken verkiezingen gehouden. Ook daar wordt electorale winst voor uiterst rechts verwacht.
De afgelopen dagen liep de druk op de regering verder op. De Bond van Gemeenten en Steden eist dat de regering een ‘task force’ opricht om uitzettingen te bespoedigen. Ook de liberale coalitiepartij FDP, die samen regeert met de Groenen en Scholz’ sociaaldemocratische SPD, is zoals wel vaker kritisch over het kabinet waar zij deel van uitmaakt en eist een harder migratiebeleid. Op televisie zei FDP-leider Christian Lindner dat het aantal asielaanvragen naar jaarlijks minder dan 100 duizend moet. In 2023 waren het er 350 duizend.
Doel van het nieuwe beleid is ‘een enorme uitbreiding van het aantal afwijzingen’, zei minister Faeser maandag. Hoe dat precies in zijn werk moet gaan, weigerde zij uit te leggen. ‘De details’ gaat zij eerst dinsdag bespreken met oppositieleider CDU en met de regeringen van de deelstaten. Daarna wordt het plan naar buiten gebracht.
Vorig jaar oktober verscherpte de regering al de controles aan de oostgrens, naar eigen zeggen om mensensmokkel tegen te gaan. Zulke controles zijn officieel tijdelijk, maar Berlijn verlengde ze in het verleden meermaals. Het aantal illegale migranten aan de Poolse grens werd daarmee tot bijna nul gereduceerd.
De politie zei asielzoekers te weren die eerder al in een ander land een asielaanvraag hadden gedaan, afkomstig waren uit veilige landen of al eerder in Duitsland werden afgewezen. Sinds de oostelijke controles werden ingevoerd zijn volgens de regering meer dan dertigduizend mensen aan de grens geweigerd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant