De verkiezingen in Algerije zijn glansrijk gewonnen door zittend president Abdelmadjid Tebboune, met 95 procent van de stemmen. Maar nu plaatsen alle drie de kandidaten, inclusief Tebboune, vraagtekens bij de uitslag.
Van tevoren leek het al een uitgemaakte zaak dat de 78-jarige Tebboune de verkiezingen van zaterdag zou winnen. Hij had slechts twee uitdagers, de islamist Abdelali Hassani Cherif en de socialist Youcef Aouchiche. Dertien andere kandidaten werden van de stembiljetten geweerd.
Nu lijken de verkiezingen inderdaad op een uiterst dubieuze manier te zijn verlopen. De drie kandidaten stelden zondag een gezamenlijke verklaring op, waarin ze spreken van ‘onnauwkeurigheden, tegenstrijdigheden, vaagheid en incoherenties bij de bekendmaking van de voorlopige verkiezingsuitslag’. Ze verwijzen daarbij in de eerste plaats naar de cijfers over de opkomst.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Volgens de kiescommissie zou er aan het einde van de verkiezingsdag plotseling een enorme toeloop van stemmers zijn geweest. De opkomst zou tussen vijf uur ’s middags en acht uur ’s avonds zijn gestegen van 26 naar 48 procent.
Die cijfers zijn ‘weinig geloofwaardig en overschat’, meent Adlene Mohammedi, expert in geopolitiek en de Arabische wereld. ‘Waar zijn die miljoenen Algerijnen geweest die in drie uur tijd hebben gestemd?’ zei hij zondag tegen de Franse tv-zender TV5.
‘Wat tijdens deze verkiezingen op het spel stond, was niet het resultaat, dat van tevoren vast stond, maar de opkomst. Dat was dus de parameter die moest worden gemanipuleerd. De werkelijke opkomst zal rond de 20-25 procent zijn geweest. Het gebrek aan vertrouwen in dit regime is schrijnend, niemand gelooft erin.’
Abdelmadjid Tebboune kwam vijf jaar geleden aan de macht, nadat de Algerijnen massaal de straat op waren gegaan om een regimewissel te eisen. Ze eisten destijds het aftreden van de toenmalige president: de oude, onzichtbare en verzwakte tachtigplusser Abdelaziz Bouteflika. Hoopvol werd er gesproken over de ‘revolutie van de glimlach’.
Het leidde er uiteindelijk toe dat Bouteflika in de coulissen verdween. Het leger, die stille maar alomtegenwoordige kracht in de Algerijnse politiek, wist vervolgens door slim manoeuvreren Tebboune het presidentschap in handen te spelen.
Sinds de democratische opleving in 2019 is repressie weer aan de orde van de dag. Geholpen door coronamaatregelen werd de protestbeweging in 2020 de kop ingedrukt. Tientallen oppositieleiders en activisten belandden in de gevangenis.
Daarna werd de vrijheid langzaam verder beknot. ‘De Algerijnse autoriteiten hebben de onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting, van pers en van vereniging geïntensiveerd, in een poging georganiseerd protest te vermorzelen’, oordeelde Human Rights Watch dit jaar in een rapport. Het V-Dem Instituut, dat het democratisch gehalte van een groot aantal landen ter wereld beoordeelt, schaalt Algerije in als ‘electorale autocratie’.
Toch lijkt het, als je Tebboune hoort spreken, alsof er in zijn land een enorme ommezwaai heeft plaatsgevonden sinds zijn aantreden. Onomwonden heeft hij het over een ‘maffieus decennium’ onder de oude machthebber Bouteflika, over een ‘bende van geprivilegieerden’ die de rijkdommen van het land voor eigen gewin gebruikte. Volgens hem is er nu sprake van een ‘nieuw Algerije’.
Ter ondersteuning van dat betoog heeft Tebboune inderdaad een reeks sociale maatregelen doorgevoerd. Hij verhoogde de ambtenarensalarissen, voerde een werkloosheidsuitkering in voor 19- tot 40-jarigen en hield subsidies op energie en basisvoedsel (zoals meel en olie) na lang wikken en wegen in stand. ‘Allemaal besluiten die zijn ontworpen om het maatschappelijk front rustig te houden’, analyseerde Louisa Dris-Aït Hamadouche, een politiek wetenschapper uit Algiers.
Wat Tebboune daarbij hielp, is dat de internationale vraag naar Algerijnse olie en gas ineens enorm steeg, na de Russische invasie in Oekraïne en de daaropvolgende westerse boycot van gas uit Rusland. Plotseling stroomden de revenuen de Algerijnse schatkist binnen. Een forse meevaller, voor een land dat voor een kwart van zijn bbp leunt op fossiele brandstoffen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant