Een aardbeving van 6,8 op de schaal van Richter eiste een jaar geleden duizenden levens in Marokko. Hoe is het nu met de overlevenden van de ramp, die huis en haard verloren? ‘De effecten zullen nog jarenlang worden gevoeld.’
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
De aardbeving die Marokko op 8 september 2023 trof, was de zwaarste die ooit in het land was gemeten. Bijna drieduizend mensen kwamen om, bedolven door hun houten en lemen huizen, die niet tegen de bevingen bestand bleken. Zo’n twintigduizend woningen werden volledig verwoest; nog eens veertigduizend liepen (zware) schade op.
Het epicentrum van de aardbeving lag in de regio Al Haouz in het Atlasgebergte, zo’n 70 kilometer ten zuidwesten van Marrakech. De overlevenden in de regio, voor de beving al een van de armste van het land, proberen een jaar later hun leven bijeen te rapen. Voor hun eten, drinken en onderdak zijn velen nog altijd afhankelijk van de steun van de Marokkaanse overheid, maar ook van ngo’s.
Over de auteur
Dion Mebius is correspondent Spanje, Portugal en Marokko voor de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
‘De situatie blijft complex’, zegt Imane Belkhammar (26). Als programmamanager heeft Belkhammar een leidende rol bij Care, een van de ngo’s die al in de regio actief was. Na de beving heeft Care zijn hulpverlening opgevoerd.
Terwijl de overheid ‘zich vooral focust op de herbouw’ van woningen, wegen en andere essentiële infrastructuur, ontfermt Care zich over onder meer noodhuisvesting, psychologische steun en onderwijs. Belkhammar: ‘We herbouwen tien peuterscholen, waarvan er nu drie klaar zijn. En samen met het ministerie van Onderwijs gaan we hetzelfde doen met vijftien basisscholen.’
Wat zie je van de wederopbouw als je nu door Al Haouz reist?
‘Er ligt nog steeds puin. In de goed begaanbare delen wordt er duidelijk vooruitgang geboekt, al zal het nog veel tijd kosten voordat je kunt spreken van een normale situatie. Anders is het in meer afgelegen gebieden. Daar komt de herbouw langzaam van de grond.
‘De overheid heeft de getroffenen een voorschot van 20 duizend dirham (zo’n 1.850 euro, red.) uitgekeerd om te kunnen beginnen met de herbouw. Maar het vergt een flink bedrag om een nieuw huis neer te zetten, en veel families zitten in financiële moeilijkheden.’
Waar leven deze mensen op dit moment?
‘Dat verschilt. Een deel is bij familie in Marrakech gaan wonen. Voor sommige mensen met handicaps zijn containers neergezet. Maar wat we zien is dat de meeste mensen er de voorkeur aan geven om in tenten op hun eigen grond te leven, en zo de bouw van hun huizen te overzien. Ook omdat ze zeer gehecht zijn aan hun dorp en gemeenschap.’
Dat de aardbeving zo’n verwoestend effect had, kwam mede doordat veel huizen van leem waren gemaakt. Hoe is dat bij de herbouw?
‘Je ziet dat er wordt afgestapt van de traditionele manier van bouwen. Wat ze nu gebruiken, is gewapend beton en betonblokken. En allemaal maar één verdieping hoog. Dat is heel anders dan hiervoor.’
Wat voor sentiment leeft er onder de getroffenen? Voor hen kan de herbouw natuurlijk niet snel genoeg gaan.
‘Als je een huis bouwt, wil je altijd dat het zo snel mogelijk af is, of dat de zaak in ieder geval in beweging komt. Dat is ook zo voor wie níét net een aardbeving hebt meegemaakt. Dus ja, je proeft wel een bepaalde frustratie.
‘Ook binnen de gemeenschap ontstaan soms spanningen. Dat gaat dan vaak over geld; ‘waarom krijgt diegene meer financiële steun dan ik?’ Toch overheerst een gevoel van onderlinge solidariteit. En dat de wederopbouw is begonnen, biedt de getroffenen hoop.’
Hoe lang zal het duren voor zij weer een relatief normaal leven kunnen leiden?
‘De huidige steun zal hen ongetwijfeld helpen om weerbaarder te worden en een hoopvollere toekomst tegemoet te gaan. Maar of ze hun leven ooit weer ‘normaal’ zullen noemen, durf ik niet te zeggen. De effecten van de aardbeving zullen nog jarenlang worden gevoeld. En het trauma dat deze mensen hebben opgelopen, zal zonder twijfel de rest van hun leven kleuren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant