Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Bekijk hier het vernieuwde dossier.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft islamitische landen opgeroepen een alliantie te vormen tegen wat hij ‘de groeiende dreiging van expansionisme’ van Israël noemde. Dit is volgens hem de enige manier om ‘Israëlische arrogantie, Israëlisch banditisme en Israëlisch staatsterrorisme’ te stoppen.
Erdogan zei dat nadat hij vertelde over de dood van een Turks-Amerikaanse vrouw op de Westelijke Jordaanoever. Ze werd volgens Palestijnse en Turkse functionarissen doodgeschoten door Israëlische militairen. De vrouw zou hebben meegedaan aan een demonstratie tegen de uitbreiding van nederzettingen op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.
De Turkse president zei dat recente stappen die Turkije heeft ondernomen om de banden met Egypte en Syrië te verbeteren gericht zijn op het vormen van solidariteit. Turkije reageert sinds de uitbraak van de oorlog in de Gazastrook zeer kritisch op Israël. Ankara staat in die oorlog aan de kant van Hamas, die door Erdogan als een bevrijdingsorganisatie wordt beschreven. (ANP)
Het hoofd van de Britse geheime inlichtingendienst, Richard Moore, gaat er nog steeds vanuit dat Iran een vergeldingsactie zal uitvoeren voor de dood van de politieke Hamasleider Ismail Haniyeh in Teheran. Dat zei hij tijdens een evenement van de Financial Times (FT) in Londen. Volgens Moore ‘mogen we onze aandacht niet laten verslappen’.
Haniyeh kwam op 31 juli om het leven tijdens een bezoek aan de Iraanse hoofdstad. Iran en Hamas gaan ervan uit dat Israël achter de dodelijke aanval zit. Iran gaf aan zijn dood te zullen wreken met een aanval op Israël, maar die is vooralsnog uitgebleven.
In het FT-gesprek, waar ook CIA-directeur William Burns bij aanwezig was, werd ook gesproken over een staakt-het-vuren voor de oorlog in Gaza. Burns gaf aan dat er ‘in de komende dagen een meer gedetailleerd vredesvoorstel komt’. Een bestand voor de Gazastrook zou ertoe kunnen leiden dat Iran afziet van een vergeldingsactie op Israël. Dat zei de Amerikaanse president Joe Biden vorige maand en soortgelijke geluiden waren te horen bij anonieme Iraanse functionarissen.
Redactie
De Verenigde Staten hopen binnen enkele dagen met een nieuw voorstel te komen over een staakt-het-vuren in Gaza. Dat zei CIA-baas William Burns, hoofdonderhandelaar namens de VS in de gesprekken, tijdens een evenement van de Britse zakenkrant Financial Times.
Eerder deze week kwamen gemengde signalen naar buiten over de status van de onderhandelingen. Amerikaanse berichtgeving een deal voor negentig procent rond was, werd donderdag weersproken door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Een deal is ‘niet dichtbij’, zei hij bij de Amerikaanse talkshow Fox and Friends.
De onderhandelingen over een bestand in Gaza lopen nog altijd op niets uit. Netanyahu toont zich onwrikbaar in zijn eis van een blijvende aanwezigheid van het Israëlische leger in de zogeheten Philadelphi-corridor. Die is nodig, stelt de premier, om te voorkomen dat Hamas de tunnels onder de bufferzone bij de grens met Egypte zal gebruiken om zich te herbewapenen. Hamas staat erop dat Israël zich volledig terugtrekt uit de Gazastrook.
Hoe het nieuwe voorstel deze patstelling moet doorbreken, is onduidelijk. Wel moet het ook voorzien in de vrijlating van de overgebleven gijzelaars die momenteel nog in handen zijn van Hamas en het mogelijk maken van humanitaire hulp voor de Palestijnse bevolking in Gaza.
Jasper Daams
De Amerikaans-Turkse activist die gisteren tijdens een demonstratie op de Westelijke Jordaanoever werd doodgeschoten, is gedood door een Israëlische scherpschutter. Dat zegt de Palestijnse gouverneur van Nablus tegen de Arabische nieuwszender Al Jazeera, op basis van de autopsie van de 26-jarige vrouw.
Ayşenur Ezgi Eygi, een Amerikaans staatsburger met Turkse wortels, was gisteren in het plaatsje Beita aanwezig bij een demonstratie tegen het Israëlische nederzettingenbeleid. Daar werd zij volgens internationale media door het hoofd geschoten, waarna ze in het ziekenhuis aan haar verwondingen overleed.
Eygi’s dood heeft tot opschudding geleid in de internationale gemeenschap. Zo sprak het Witte Huis van een ‘tragische dood’ en verzocht het Israël het incident te onderzoeken. De Turkse president Erdoğan reageerde op X uitgesprokener en veroordeelde de ‘barbaarse interventie’ van Israël. Hij schreef dat Turkije er alles aan zal blijven doen om een einde te maken aan ‘de bezetting en het genocidebeleid’ van Israël.
Ook de Verenigde Naties hebben inmiddels opgeroepen tot een onderzoek naar de dood van de activist. ‘Mensen moeten verantwoordelijk worden gehouden’, zei een woordvoerder van secretaris-generaal António Guterres. Israël zei kort na de berichtgeving het incident te onderzoeken.
Jasper Daams
Bij Israëlische luchtaanvallen op verschillende plekken in Gaza zijn ten minste dertien Palestijnen gedood. Dat meldt het Palestijnse persagentschap Wafa. Zeker vijftien mensen zouden gewond zijn geraakt.
De dodelijkste aanval was die op een school in Jabalia, in het noorden van Gaza. Volgens Wafa kwamen acht mensen om toen vluchtelingententen op het schoolterrein werden geraakt. In een verklaring stelt het Israëlische leger dat Hamas een commandopost had ingericht in het gebouw, dat vroeger dienstdeed als school.
Wafa bericht ook over een Israëlische luchtaanval op een woongebouw in vluchtelingenkamp Nuseirat in Centraal-Gaza. Daarbij zouden vijf mensen zijn omgekomen. Het kamp is vaker doelwit van Israëlische bombardementen; ook over deze plek zegt het Israëlische leger doorgaans dat leden van Hamas zich er schuilhouden.
Jasper Daams
• Het Israëlische leger heeft zich teruggetrokken uit de stad Jenin op de Westelijke Jordaanoever. Dat meldt het Palestijnse staatspersbureau Wafa. De terugtrekking is niet bevestigd door het Israëlische leger.
• Een Turks-Amerikaanse activiste is vandaag doodgeschoten tijdens een demonstratie tegen het Israëlische nederzettingenbeleid in de plaats Beita op de Westelijke Jordaanoever. Volgens het Palestijnse persbureau Wafa is ze door Israëlische militairen in het hoofd geschoten.
• Bij Israëlische aanvallen in de Gazastrook zijn vandaag minstens 27 doden gevallen, meldt persbureau Reuters op basis van informatie van artsen. In Nuseirat, een van de acht historische vluchtelingenkampen in het gebied, zijn bij een luchtaanval twee vrouwen en twee kinderen omgekomen.
Bij Israëlische aanvallen in de Gazastrook zijn vandaag minstens 27 doden gevallen, meldt persbureau Reuters op basis van informatie van artsen. In Nuseirat, een van de acht historische vluchtelingenkampen in het gebied, zijn bij een luchtaanval twee vrouwen en twee kinderen omgekomen.
Acht andere mensen zijn volgens de artsen gedood tijdens luchtaanvallen in Gaza-Stad. De overige slachtoffers vielen bij aanvallen elders in de regio. Tegelijkertijd vocht het Israëlische leger vandaag tegen Hamas in Rafah en in Khan Younis. Ook voerden ze aanvallen uit bij de grens met Egypte en in Zeitoun, een buitenwijk van Gaza-Stad. Dat vertellen inwoners aan Reuters. Volgens hun bronnen hebben Israëlische militairen meerdere huizen opgeblazen in Rafah.
Het Israëlische leger heeft geen update gegeven over hun gevechtshandelingen in Gaza vandaag. Wel deelden ze op sociale media dat het ‘gefocust is om Hezbollah te bestrijden’. Israël verkeert al maanden in een strijd met Hezbollah in Libanon.
Malou Hart
Een Turks-Amerikaanse activiste is vandaag doodgeschoten tijdens een demonstratie tegen het Israëlische nederzettingenbeleid in de plaats Beita op de Westelijke Jordaanoever. Volgens het Palestijnse persbureau Wafa is ze door Israëlische militairen in het hoofd geschoten.
De ziekenhuisdirecteur in Nablus heeft persbureau Reuters laten weten dat een Amerikaanse vrouw onder kritische omstandigheden het ziekenhuis binnenkwam, met een serieuze hoofdwond. Voordat een operatie kon plaatsvinden is ze volgens hem overleden. Ook twee artsen ter plekke bevestigen aan persbureau AP dat een Amerikaanse vrouw is doodgeschoten.
Volgens de Palestijnse zender Al Jazeera gaat het om de 26-jarige Aysenur Ezgi Eygi, een Amerikaanse burger van Turkse afkomst. Ze was op de Westoever als onderdeel van de International Solidarity Movement voor een campagne om Palestijnse boeren te beschermen tegen Israëlische kolonisten, meldt Wafa.
Israël zegt de berichtgeving te onderzoeken. Wel bevestigen ze op Telegram dat ze tijdens de demonstratie geschoten hebben op ‘een centrale aanstichter die stenen naar de strijdkrachten gooide en een bedreiging vormde voor onze strijdkrachten in het gebied’. Het Witte Huis spreekt van een 'tragische dood', heeft meer informatie aan Israël gevraagd en wil dat Israël het incident onderzoekt.
De Turkse president Erdogan reageert op X: 'Ik veroordeel de barbaarse interventie van Israël tegen een burgerprotest tegen de bezetting op de Westelijke Jordaanoever, en ik bid om Gods genade voor onze burger Ayşenur Ezgi Eygi, die bij de aanval haar leven verloor.'
Sinds 7 oktober zijn de spanningen op de Westoever sterk toegenomen. Gewelddadige kolonisten voeren regelmatig aanvallen uit op Palestijnen, waarbij ze hun bezittingen vernielen en dreigen met meer geweld als zij hun land niet verlaten. Na de grootschalige Israëlische militaire operatie in het noorden van de Westoever werd er bovendien zelfs gesproken over een ‘derde front’ voor Israël, naast de Gazastrook en het grensgebied met Libanon.
Malou Hart
De Duitse politie heeft vandaag bevestigd dat de 18-jarige Oostenrijker die donderdagochtend het vuur opende in München het Israëlische consulaat en het plaatselijke documentatiecentrum voor nazisme als doelwit had. Eerder was dat nog een vermoeden.
De jongen dook donderdagochtend rond 9 uur ‘s ochtends op bij het plaatselijke museum voor het nazisme. Volgens de Beierse minister van Binnenlandse Zaken schoot hij op de agenten die dat gebouw en de omgeving ervan bewaakten, waarna de vijf aanwezige agenten hem neerschoten.
Vrijdagmiddag gaf de politie meer informatie over de handelingen van de schutter voordat hij werd neergeschoten. De Oostenrijker kocht de dag voor de aanslag het geweer bij een wapenhandelaar. Zijn aanval begon bij het museum, waar hij twee schoten loste. Vervolgens ging hij naar binnen bij een nabijgelegen gebouw, vanwaar hij schoten loste uit een raam. Daarna probeerde hij over het hek van het Israëlische consulaat te klimmen, wat mislukte, en schoot vervolgens op het gebouw zelf.
Justitie vermoedt dat de schutter ‘handelde vanuit islamitische of antisemitische motivatie’, aldus een aanklager van het Duitse openbaar ministerie. Ze hebben echter nog geen berichten van hem gevonden die dit motief kunnen bevestigen. Ook is nog onduidelijk of hij bij een radicaal netwerk betrokken was.
Malou Hart
Palestijnse inwoners keren langzaam maar zeker terug naar de stad Jenin, op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het Israëlische leger richtte grote verwoestingen aan gedurende een tiendaagse militaire operatie in de stad.
Het Israëlische leger heeft zich teruggetrokken uit de stad Jenin op de Westelijke Jordaanoever. Dat meldt het Palestijnse staatspersbureau Wafa. De terugtrekking is niet bevestigd door het Israëlische leger.
Op 28 augustus begon het Israëlische leger een tiendaagse militaire operatie op de bezette Westelijke Jordaanoever, naar eigen zeggen om ‘gewapende groepen te ontmantelen’. Volgens de Palestijnse Autoriteit vielen er 21 Palestijnse doden bij de operatie, die volgens verschillende internationale media ongekend bruut was.
Op beelden van de BBC is te zien hoe het Israëlische leger onder andere in de steden Jenin, Tulkarm en Tubas en het betonnen vluchtelingenkamp Nur Shams verowestingen aanrichtte. Op zoek naar begraven explosieven zette Israël gepantserde bulldozers in om het wegdek open te rijten. Ook woningen en een ziekenhuis in Jenin zouden zijn beschadigd.
De plaatsen waar Israël aanvallen uitvoerde, in het noorden van de bezette Westoever, staan volgens Israël bekend als militante bolwerken. Israël claimt in de operatie onder meer de hooggeplaatste commandant Abu Shujaa te hebben gedood. Directe aanleiding voor de acties op de Westoever was een mislukte aanslag in Tel Aviv eind augustus, toen een bom in een rugzak ontplofte voordat de dader zijn doelwit had bereikt. Alleen de dader kwam om het leven. De actie werd opgeëist door Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad.
Sinds de oorlog tussen Israël en Hamas in de Gazastrook is ook het geweld toegenomen op de Westelijke Jordaanoever, waar bijna drie miljoen Palestijnen wonen. Volgens Israël oefent Iran invloed uit op groeperingen in het gebied. Internationaal werd de afgelopen dagen zelfs over de Westoever gesproken als ‘derde front’ in de oorlog, na de Gazastrook en de noordelijke grens tussen Israël en Libanon.
Dana Holscher
• De tweede fase van de vaccinatiecampagne tegen polio is vandaag begonnen in de Gazastrook. De campagne begon in het midden en is nu verplaatst naar het zuiden van Gaza. Vanuit Khan Younis coördineren teams van UNRWA dit deel van de campagne. In het zuiden van het gebied hoopt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) 340 duizend kinderen onder de 10 jaar te vaccineren.
• Een akkoord voor een staakt-het-vuren in de Gazastrook is nog ver weg, aldus de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Helaas is een deal ‘niet dichtbij’, zei hij bij de Amerikaanse talkshow Fox and Friends. Berichten in Amerikaanse media over dat er al voor 90 procent overeenstemming is bereikt, ontkende hij.
Een akkoord voor een staakt-het-vuren in de Gazastrook is nog ver weg, aldus de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Helaas is een deal ‘niet dichtbij’, zei hij bij de Amerikaanse talkshow Fox and Friends. Berichten in Amerikaanse media over dat er al voor 90 procent overeenstemming is bereikt, ontkende hij.
De onderhandelingen over een staakt-het-vuren, die al maanden voortduren, zitten muurvast. Een van de breekpunten is de blijvende aanwezigheid van het Israëlische leger in de zogeheten Philadelphi-corridor, de bufferzone bij de grens met Egypte in het zuiden van de Gazastrook.
Netanyahu heeft de permanente militaire aanwezigheid van Israël in het grensgebied gebombardeerd tot rode lijn in de onderhandelingen. Hij vreest dat Hamas de tunnels die onder de grens doorlopen zal gebruiken om zich te herbewapenen. Hamas staat er echter op dat Israël zich volledig terugtrekt uit de Gazastrook. Ook Egypte, dat bemiddelt in de onderhandelingen, ziet het niet zitten dat het Israëlische leger in de Philadelphi-corridor gestationeerd blijft.
Volgens Netanyahu ligt de schuld voor het uitblijven van een akkoord, waar ook een gevangenenruil onderdeel van is, bij Hamas. Dat heeft niet alleen te maken met het geschil over de Philadelphi-corridor, maar ook met het aantal Palestijnse gevangenen in Israël die Hamas wil in ruil voor het vrijlaten van gijzelaars.
De Israëlische nieuwszender Channel 12 meldt dat Hamas heeft geëist dat Israël in de eerste fase van een staakt-het-vuren meer Palestijnse gevangen vrijlaat die een levenslange straf uitzitten voor moord. Eerder zou het nog gaan om 150 gevangenen. Tegelijkertijd zou Israël eisen dat in de eerste fase meer vrouwen, kinderen en andere kwetsbare gegijzelden vrijkomen.
Vanwege Netanyahu’s weigering het Israëlische leger volledig uit de Gazastrook terug te trekken, wijst Hamas hem juist aan als degene die een deal in de weg staat. De hooggeplaatste Hamas-functionaris Khalil al-Haya, die namens de beweging deelneemt aan de onderhandeling, stelde vandaag dat Hamas nog steeds achter het voorstel van de Amerikaanse president Joe Biden staat. Hij riep de Verenigde Staten dan ook op druk uit te oefenen op diens bondgenoot Israël om tot een akkoord te komen.
Ook in eigen land levert Netanyahu's opstelling in de onderhandelingen hem kritiek op. Afgelopen weekend gingen tienduizenden Israëliërs de straat op uit protest tegen het uitblijven van een akkoord, nadat het Israëlische leger de lichamen van zes gijzelaars in tunnels in Gaza had gevonden. Volgens de demonstranten, onder wie familieleden van de gijzelaars in Gaza, doet Israël niet genoeg om de nog levenden onder hen vrij te krijgen. Daar lijkt Netanyahu zich vooralsnog niets van aan te trekken. Bij Fox and Friends zei hij dat zijn rode lijnen ‘nog roder zijn geworden’.
Thom Canters
De tweede fase van de vaccinatiecampagne tegen polio is vandaag begonnen in de Gazastrook. De campagne begon in het midden en is nu verplaatst naar het zuiden van Gaza. Vanuit Khan Younis coördineren teams van UNRWA dit deel van de campagne. In het zuiden van het gebied hoopt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) 340 duizend kinderen onder de 10 jaar te vaccineren.
Afgelopen zondag begon het vaccineren tegen polio. De inentingscampagne is nodig omdat er een aantal weken geleden polio werd gevonden in het Gazaanse riool. Ook raakte voor het eerst in 25 jaar een ongevaccineerde baby besmet met het virus.
Twitter bericht wordt geladen...
De vaccinatiecampagne bestaat uit drie fasen, die elk plaatsvinden in een verschillend deel van Gaza. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft per zone drie dagen de tijd (en indien nodig een extra) om te vaccineren. Israël en Hamas hebben ermee ingestemd om op die dagen tussen half acht ’s ochtends en twee uur ’s middags niet te vechten, zodat ouders, kinderen en hulpverleners de vaccinatielocaties veilig kunnen bereiken.
Het is de bedoeling in totaal 640 duizend Palestijnse kinderen in te enten. Daartoe liggen in een loods in Deir al-Balah, een centraal gelegen stad in Gaza, 1,3 miljoen vaccins opgeslagen. Een volgende zending van nog eens 400 duizend doses wordt binnenkort verwacht.
In Midden-Gaza zijn tijdens de eerste fase 161 duizend kinderen gevaccineerd. Dat was boven verwachting. Na zuidelijk Gaza is het noorden van de strook aan de beurt, waar de hulporganisaties als doel hebben 150 duizend kinderen te vaccineren. Over vier weken moet de hele operatie nog eens herhaald worden.
Sebas van Aert
Een van de dodelijke slachtoffers bij een Israëlische aanval op de Westoever is de zoon van een prominente Palestijnse gevangene, Zakaria Zubeidi. Zubeidi was een bekende commandant tijdens de Tweede Intifada in 2000. Hij ontsnapte een jaar later uit de Israëlische gevangenis, maar werd later weer gearresteerd. Zijn zoon zou een voormalig leider zijn van de Al-Aqsa Brigades, een paramilitaire organisatie actief op de Westoever.
De zoon van Zubeidi kwam vanochtend om bij een Israëlische aanval in Tubas, een plaats op de bezette Westelijke Jordaanoever. Volgens de Palestijnse Rode Halve Maan zijn vijf mensen gedood. Vier personen zouden gewond zijn geraakt, van wie een zwaar. Het Israëlische leger sprak op Telegram van ‘drie gerichte aanvallen op gewapende terroristen die een bedreiging vormden’.
Een week geleden lanceerde Israël een grote militaire operatie in het noorden van de Westelijke Jordaanoever met als doel ‘het beëindigen van het terrorisme’. Honderden soldaten, ondersteund door straaljagers, drones en bulldozers vielen Palestijnse steden binnen. ‘We maaien het gras’, zei Yoav Gallant, de Israëlische minister van Defensie, vandaag eufemistisch over de operatie. ‘Maar er komt een moment dat we ook de wortels eruit trekken.’
Sinds de start van de Israëlische operatie, die door sommige media wordt gezien als een ‘derde front’ na Gaza en de grens met Libanon, zijn er volgens de Arabische zender Al Jazeera al 39 Palestijnen omgekomen, 140 anderen raakten gewond. Het Israëlische leger meldde de dood van één soldaat in Jenin, een stad in het noorden van de Westoever.
Sebas van Aert
Bij een Israëlische aanval in de plaats Tubas, op de door Israël bezette Palestijnse Westelijke Jordaanoever, zijn volgens de Palestijnse Rode Halve Maan vijf doden gevallen. ‘Vijf personen zijn gedood en een andere persoon is zwaar verwond bij een aanval op een auto in Tubas’, aldus de medische hulporganisatie.
Het Israëlische leger sprak op Telegram van ‘drie gerichte aanvallen op gewapende terroristen die een bedreiging vormden’. Getuigen verklaarden tegen persbureau AFP dat de Israëli’s het vluchtelingenkamp Faraa, nabij Tubas, aanvielen. Er waren explosies te horen, zeiden de getuigen.
Israël lanceerde op 28 augustus een grote militaire operatie in het noorden van de Westelijke Jordaanoever. Volgens het Palestijnse gezondheidsministerie kwamen sinds het begin van die operatie al zeker dertig Palestijnen om en raakten 140 anderen gewond. Het Israëlische leger meldde de dood van één soldaat in Jenin.
(ANP)
De eerste fase van een grootschalige vaccinatiecampagne tegen polio in Gaza is succesvol afgerond, meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). In die eerste fase hebben bijna 200 duizend kinderen in het midden van het Palestijnse gebied hun eerste dosis gekregen.
Nu Gaza in puin ligt en de meerderheid van de 2,4 miljoen inwoners ontheemd is geraakt door de militaire aanval van Israël, heeft de ziekte zich verspreid. Veel Gazanen zijn na Israëlische evacuatiebevelen in krappe en onhygiënische omstandigheden beland.
Na het eerste bevestigde poliogeval in de Gazastrook in 25 jaar begon de WHO zondag een grootschalige vaccinatiecampagne, mogelijk gemaakt door lokale ‘humanitaire pauzes’ in de gevechten. De campagne is gericht op het volledig vaccineren van meer dan 640 duizend kinderen in het belegerde gebied dat grotendeels verwoest is door bijna elf maanden oorlog.
Volgens de WHO is een vaccinatiegraad van 90 procent nodig om de huidige uitbraak van polio in te dammen en verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen.
Polio is een besmettelijke ziekte die van mens op mens wordt overgedragen. Bij de meeste mensen verloopt een infectie zonder ziekteverschijnselen. Een klein deel krijgt te maken met verlamming of overlijdt. Het virus, waarvan drie typen bestaan, komt in Nederland dankzij vaccins al decennialang niet meer voor.
• Unicef is er de afgelopen drie dagen in geslaagd 189 duizend kinderen onder de 10 jaar in Gaza een poliovaccin te geven. Daarmee is het doel van de eerste vaccinatieronde ruimschoots behaald. De VN-kinderrechtenorganisatie spreekt van ‘een zeldzaam lichtpuntje’, maar benadrukt dat het risico op een uitbraak verre van geweken is.
• Premier Benjamin Netanyahu van Israël is niet van plan de Israëlische troepen terug te halen uit de Philadelphi-corridor, tot zeker is dat Hamas zich via die route niet meer kan bewapenen, zo zei hij vandaag tijdens een persconferentie. ‘We blijven er, totdat het gebied niet meer als levensader voor Hamas dient’, sprak de Israëlische leider tegenover de Engelstalige pers. Daarmee lijkt een staakt-het-vuren voorlopig uit beeld.
De Israëlische strijdkrachten zouden gisteren een 16-jarig meisje hebben gedood in haar woning net buiten de stad Jenin, op de Westelijke Jordaanoever. Volgens vader Osama Musleh werd dochter Lujain geraakt door de kogel van een scherpschutter, nadat ze voor het raam was gaan staan. Op haar begrafenis verklaarde Osama Musleh vandaag dat Israëlische militairen zijn woning omsingelden, waarop zijn dochter het gordijn opzij schoof om naar buiten te kijken. Israëlische soldaten zouden daarop een kogel door haar hoofd hebben geschoten.
‘Ze ging het dak niet op, gooide niet met stenen, droeg geen wapen’, citeren internationale persbureaus de vader. De Israëlische strijdkrachten stellen op hun beurt dat de militairen ‘schoten op een verdachte die hen observeerde'. Het leger houdt vol twee woningen bij Jenin omsingeld te hebben waarin zich gewapende strijders zouden ophouden. Burgers zouden voorafgaand aan de aanval zijn opgeroepen naar buiten te komen.
Vandaag was de achtste dag van de grootscheepse Israëlische militaire operatie op de Westoever. Volgens de Palestijnse gezondheidsautoriteiten zijn sinds het begin ervan zeker dertig Palestijnen gedood. Een deel van hen was gelieerd aan Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad en is ook als dusdanig 'opgeëist' door de militante bewegingen, maar volgens de lokale autoriteiten zouden ook onschuldige kinderen zijn gedood.
De gouverneur van Jenin, Kamal Abu al-Rub, sprak van de zwaarste Israëlische inval in de stad sinds de oorlog in oktober uitbrak. Volgens hem heeft de lokale bevolking zwaar te lijden onder de operatie. Even buiten de stad bevindt zich een groot vluchtelingenkamp waar duizenden Palestijnen worden opgevangen. In het kamp dreigen tekorten aan voedsel en drinkwater te ontstaan.
Maartje Geels
Premier Netanyahu is niet van plan de Israëlische troepen terug te halen uit de Philadelphi-corridor, tot zeker is dat Hamas zich via die route niet meer kan bewapenen, zo zei vandaag hij tijdens een persconferentie. ‘We blijven er, totdat het gebied niet meer als levensader voor Hamas dient', sprak de Israëlische leider tegenover de Engelstalige pers. Daarmee lijkt een staakt-het-vuren voorlopig uit beeld.
De staat van de corridor, een 14 kilometer lange strook langs de Egyptische grens, is een belangrijk twistpunt in de onderhandelingen over een staakt-het-vuren. Hamas weigert daar naar verluidt mee akkoord te gaan, zolang het van Israël geen toezeggingen krijgt over het vertrek van de strijdkrachten. Volgens Israël krijgt Hamas echter wapens geleverd via het gebied. Netanyahu houdt dan ook vol dat de controle over de corridor van groot veiligheidsbelang is voor Israël.
Afgelopen week nam de druk op de premier vanuit de Israëlische samenleving toe, nadat de lichamen van zes gedode gijzelaars waren teruggehaald uit Gaza. Ook defensieminister Yoav Gallant maakte duidelijk de corridor veel minder belangrijk te vinden dan het lot van de overgebleven gijzelaars, maar Netanyahu trekt zich daar niets van aan, zo blijkt vandaag.
‘De enige manier om de gijzelaars vrij te krijgen, is door de controle over de Philadelphi-corridor te houden’, sprak de premier, erop doelend dat hij de bufferzone als drukmiddel wil houden. Steeds vaker klinkt het verwijt dat hij helemaal geen staakt-het-vuren zou willen.
Het Israëlische leger publiceerde vandaag beelden van de tunnel waarin de zes gijzelaars vastgehouden zouden zijn:
Twitter bericht wordt geladen...
Maartje Geels
Unicef is er de afgelopen drie dagen in geslaagd 189 duizend kinderen onder de 10 jaar in Gaza een poliovaccin te geven. Daarmee is het doel van de eerste vaccinatieronde ruimschoots behaald, zo meldt het agentschap, dat de vaccinatiecampagne coördineert. De VN-kinderrechtenorganisatie spreekt van ‘een zeldzaam lichtpuntje’, maar benadrukt dat het risico op een uitbraak verre van geweken is. ‘Het risico dat polio zich binnen Gaza en naar de buurlanden verspreidt, blijft groot’, aldus humanitair coördinator Adele Khodr.
De eerste ‘fase’ van de vaccinatiecampagne liep van 1 tot en met 3 september. In totaal werden ruim vijfhonderd teams in het gebied ingezet om de kinderen zo snel mogelijk beschermd te krijgen. Doordat zowel Israël als Hamas zich lokaal aan de afgesproken humanitaire gevechtspauzes hielden, konden Gazanen in groten getale naar de vaccinatielocaties komen, aldus Unicef in een woensdag gepubliceerde verklaring.
Vorige maand sloegen humanitaire organisaties in het gebied massaal alarm nadat een tien maanden oude baby door polio gedeeltelijk verlamd was geraakt. Het was het eerste bevestigde geval van de ziekte in Gaza in 25 jaar tijd. Voor de oorlog begon was de vaccinatiegraad in de regio nog meer dan 99 procent.
Zondag begonnen de teams met het toedienen van de vaccins in de zwaar getroffen steden Deir al-Balah en Khan Younis in centraal-Gaza. De bedoeling is dat de hulpverleners morgen naar het gebied rondom Rafah in het zuiden gaan. Daarna is het noorden van de Gazastrook aan de beurt. Het uiteindelijke doel is om 640 duizend kinderen onder de 10 jaar het vaccin te geven. In haar verklaring benadrukt Khodr dat de teams komende periode nog zwaar werk te wachten staat: ‘Dit is een van de gevaarlijkste en meest ingewikkelde vaccinatiecampagnes ter wereld’.
Lees ook: WHO: vaccineren Gazaanse kinderen verloopt voorspoediger dan gedacht
Maartje Geels
Familieleden van de door Hamas ontvoerde gijzelaars protesteren in Tel Aviv buiten het kantoor van de Likud, de partij van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Dat meldt The Times of Israel. De demonstranten roepen de Israëlische regering opnieuw op een overeenkomst te sluiten met Hamas zodat de gijzelaars vrijkomen. Maandag liep een protest bij de residentie van Netanyahu uit de hand. De demonstratie van vandaag lijkt vooralsnog rustig te verlopen.
De besprekingen voor een staakt-het-vuren met Hamas zitten muurvast. Netanyahu weigert de Israëlische aanwezigheid in de Gazastrook volledig op te heffen, hoewel dat een harde eis van Hamas is.
De extreemrechtse coalitiepartners van Netanyahu pleiten zelfs voor het volledig stilleggen van de besprekingen. ‘In plaats van te onderhandelen met moordenaars, moet Israël stoppen met de doorvoer van brandstof en elektriciteit en moet het de vijanden vermorzelen tot ze instorten’, schrijft Itamar Ben-Gvir, de minister van Nationale Veiligheid, vandaag op X.
De roep om een deal met Hamas klinkt steeds luider sinds de vondst van zes gedode gijzelaars afgelopen zaterdag. Niet alleen familieleden van de door Hamas ontvoerde Israëliërs, ook minister van Defensie Yoav Gallant pleit voor het sluiten van een akkoord. Het Israëlische leger heeft volgens The Times of Israel aan het kabinet laten weten dat verdere militaire acties in de Gazastrook mogelijk de levens van gijzelaars in gevaar brengen.
Netanyahu zou vorige week echter tegen Gallant hebben gezegd dat hij de Israëlische aanwezigheid in Gaza belangrijker vindt dan het redden van de gijzelaars die nog in leven zijn.
Een Palestijnse functionaris van Hamas zei tegen zondag persbureau AFP dat ‘enkelen’ van de zes gedode gijzelaars ‘deel uitmaakten van de lijst van vrij te laten gijzelaars die Hamas had goedgekeurd’. Hamas schuift Israël hun dood in de schoenen, omdat Netanyahu weigert akkoord te gaan met een staakt-het-vuren.
Tegelijkertijd zegt Hamas recent een nieuwe richtlijn te hebben gegeven aan bewakers van gijzelaars voor als het Israëlische leger in de buurt is. De beweging heeft de nieuwe instructies niet toegelicht, maar lijkt te impliceren dat gijzelaars in die situatie moeten worden gedood.
Dana Holscher
Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft strafrechtelijke aanklachten ingediend tegen de hoogste leiders van de Palestijnse beweging Hamas, onder wie leider Yahya Sinwar, en beschuldigt hen ervan leiding te geven aan pogingen burgers te doden en de staat Israël te vernietigen. Dat blijkt uit een gerechtelijk document.
'Zoals uiteengezet in onze klacht, hebben die beklaagden - gewapend met wapens, politieke steun en financiering van de regering van Iran, en steun van Hezbollah - leiding gegeven aan de pogingen van Hamas om de staat Israël te vernietigen en burgers te vermoorden', zei de Amerikaanse minister van Justitie Merrick Garland in een videoverklaring.
Andere aangeklaagde Hamas-leiders zijn Marwan Issa, de plaatsvervangend leider van de gewapende vleugel van Hamas in Gaza, Khaled Mashaal, een plaatsvervanger van de vermoorde voormalige Hamas-leider Ismail Haniyeh, en een oud-leider van de groep, Mohammed al-Masri, en Ali Baraka.
Het gerechtelijke document bevat ook een verzoek om de aangeklaagden te arresteren.
De impact van de zaak is vooral symbolisch, aangezien Sinwar vermoedelijk in tunnels schuilt en minstens twee van de andere genoemde Hamas-leiders vermoedelijk zijn gedood. Maar Amerikaanse functionarissen zeiden tegen Amerikaanse media dat minstens één persoon, die ze niet bij naam noemden, naar verwachting naar de VS wordt gebracht voor vervolging.
Redactie
• De vaccinatiecampagne tegen polio in de Gazastrook verloopt voorspoedig. Dat zegt Rik Peeperkorn, vertegenwoordiger van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in de bezette Palestijnse gebieden. In de afgelopen twee dagen zijn meer dan 161 duizend kinderen onder de tien jaar gevaccineerd, ruim 10 duizend meer dan verwacht.
• Het doden van zes gijzelaars door Hamas onderstreept de urgentie van een staakt-het-vuren in Gaza en de vrijlating van de mensen die Hamas nog vasthoudt. Dat zegt woordvoerder John Kirby namens het Witte Huis. De VS willen ‘zo snel mogelijk’ een overeenkomst tussen Israël en Hamas.
• Het aantal illegale buitenposten van Israëlische kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever is de afgelopen jaren in rap tempo toegenomen. Volgens een onderzoek van de BBC, waarvoor het onder meer satellietbeelden analyseerde, zijn er in 2023 29 gebouwd, meer dan in enig ander jaar.
Het doden van zes gijzelaars door Hamas onderstreept de urgentie van een staakt-het-vuren in Gaza en de vrijlating van de mensen die Hamas nog vasthoudt. Dat zegt woordvoerder John Kirby namens het Witte Huis. De VS willen ‘zo snel mogelijk’ een overeenkomst tussen Israël en Hamas.
De onderhandelingen over een staakt-het-vuren tussen beide partijen verlopen moeizaam. De Israëlische premier Netanyahu houdt vast aan zijn eis van een militaire aanwezigheid in de zogeheten Philadelphi-corridor, langs de grens tussen Egypte en Gaza. Hij wil zijn troepen daar niet weghalen, omdat hij vreest dat die nodig zijn om wapensmokkel via de Egyptische grens tegen te gaan. Gisteren herhaalde de premier zijn standpunt nog maar eens.
De VS lijken de dood van de zes gijzelaars aan te willen grijpen om de druk op Israël en Hamas te verhogen. De Amerikaanse president Joe Biden zei gisteren nog dat hij vindt dat Netanyahu niet genoeg doet. Deze week wil hij een definitief voorstel overhandigen aan Israël en Hamas.
‘We werken aan een voorstel dat de vrijlating van de overgebleven gijzelaars zal bewerkstelligen’, zei Kirby, ‘en dat massale en onmiddellijke hulp voor de bevolking van Gaza zal omvatten, en zal resulteren in een stopzetting van de gevechten.’ De woordvoerder van het Witte Huis voegde daaraan toe niet te weten wanneer Biden het voorstel zal presenteren.
Jasper Daams
De berging van olietanker Sounion in de Rode Zee wordt uitgesteld. De bedrijven die de operatie zouden uitvoeren, achten het momenteel niet veilig. Dat meldt Aspides, de maritieme missie van de Europese Unie in de Rode Zee.
Twitter bericht wordt geladen...
Jemenitische Houthi-rebellen vielen de Sounion, die vaart onder de Griekse vlag, op 21 augustus aan. Het schip was onderweg van Irak naar de Griekse hoofdstad Athene toen de Houthi’s drie raketten op haar afvuurden, waarna brand ontstond. De vrees bestond dat ruim een miljoen olievaten een zware milieuramp zouden veroorzaken als het schip zou zinken, maar Aspides berichtte vanochtend dat van een lek geen sprake leek te zijn.
Om het brandende schip veilig te kunnen bergen, zegde Aspides toe bescherming te bieden aan boten die de bergingsoperatie moeten uitvoeren. Ook zeiden de Houthi’s een sleepboot toe te zullen laten bij de olietanker.
Aspides specificeert niet of het vanwege de Houthi’s of vanwege de nog altijd woedende brand op het schip niet veilig genoeg is voor de bergingsoperatie. De EU-missie schrijft dat de bedrijven op zoek gaan naar een andere oplossing.
Jasper Daams
In navolging van twee van zijn ministers hekelt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het Britse besluit om minder wapens naar Israël te exporteren. Een ‘beschamende beslissing’, schrijft hij op X. ‘In plaats van achter Israël te staan, een democratie die zichzelf verdedigt tegen barbaarsheid, zal de misplaatste beslissing van Groot-Brittannië Hamas alleen maar aanmoedigen.’
Twitter bericht wordt geladen...
Maandag maakte de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy bekend dat het VK een deel van de wapenlevering aan Israël voorlopig verbiedt, omdat niet kan worden uitgesloten dat Israël het internationaal recht schendt in Gaza met wapens uit het Verenigd Koninkrijk. Het betreft dertig van de 350 exportvergunningen waarmee bedrijven wapens aan Israël mogen leveren. De opschorting geldt voor onderdelen voor gevechtsvliegtuigen, drones en helikopters.
Sinds het aantreden van de nieuwe Labour-regering in juli staat het VK kritischer tegenover de oorlog die Israël voert in Gaza, in vergelijking met de conservatieve regering onder leiding van Rishi Sunak. Zo heeft het ook besloten niet meer te protesteren bij het Internationaal Strafhof (ICC) tegen arrestatiebevelen die de aanklager wil uitvaardigen tegen Netanyahu en minister van Defensie Yoav Gallant.
Laatstgenoemde zei gisteren ‘diep ontmoedigd’ te zijn door het gedeeltelijke exportverbod van het VK. Ook veroordeelde hij de timing van de Britse aankondiging, daags nadat het Israëlische leger bekend had gemaakt dat het de lichamen van zes door Hamas gedode gijzelaars had gevonden. Ook de Israëlische minister Katz van Buitenlandse Zaken zei ‘teleurgesteld’ te zijn in de Britten.
In zijn reactie schrijft Netanyahu verder op X dat zijn leger een ‘rechtvaardige oorlog met rechtvaardige middelen’ voert en dat het ‘volledig voldoet’ aan internationaal recht. Het zijn beweringen die hij vaker doet, maar waarvoor hij geen bewijs kan leveren.
Jasper Daams
De vaccinatiecampagne tegen polio in de Gazastrook verloopt voorspoedig. Dat zegt Rik Peeperkorn, vertegenwoordiger van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in de bezette Palestijnse gebieden. In de afgelopen twee dagen zijn meer dan 161 duizend kinderen onder de tien jaar gevaccineerd, ruim 10 duizend meer dan verwacht.
Het Israëlische leger stemde vorige week in met drie kortstondige gevechtspauzes van 8 uur per dag in het midden van de Gazastrook om de vaccinatiecampagne tegen polio mogelijk te maken. Daarna volgen ook gevechtspauzes in achtereenvolgens het zuiden, waar zo’n 340 duizend kinderen gevaccineerd moeten worden, en het noorden van Gaza.
In totaal moeten nu zo’n 640 duizend kinderen gevaccineerd worden. Over vier weken moeten zij ook een tweede dosis toegediend krijgen. Of er dan weer gevechtspauzes zullen volgen is nog onduidelijk.
Vorige maand werd voor het eerst in 25 jaar een besmetting vastgesteld in Gaza, bij een baby van 10 maanden die deels verlamd raakte. Door de oorlog is het risico op infectieziekten in het gebied sterk toegenomen. Een groot deel van de Gazaanse rioolwaterpompen en waterzuiveringsinstallaties is door Israël verwoest. Het vieze water en de grote hoeveelheden vuilnis in Gaza - de ophaaldiensten zijn vrijwel volledig tot stilstand gekomen - vormen een goede voedingsbodem voor polio.
Als gevolg van de oorlog is de vaccinatiegraad tegen polio in de eerste maanden van 2024 bovendien tot onder de 90 procent gedaald, ten opzichte van 99 procent in 2022. De WHO mikt op een vaccinatiegraad van 95 procent bij de komende campagnes om de huidige uitbraak van polio in te dammen en verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen.
Thom Canters
Het aantal illegale buitenposten van Israëlische kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever is de afgelopen jaren in rap tempo toegenomen. Volgens een onderzoek van de BBC, waarvoor het onder meer satellietbeelden analyseerde, zijn er in 2023 29 gebouwd, meer dan in enig ander jaar. In totaal staat het aantal buitenposten op 196, waarvan bijna de helft sinds 2019 gebouwd is.
Kolonisten gebruiken de buitenposten, vaak niet meer dan een paar gebouwen of een boerderij net buiten Israëlische nederzettingen, als uitvalsbasis om hun grip op de Westelijke Jordaanoever verder te verstevigen. De Israëlische mensenrechtenorganisatie Vrede Nu sprak in een rapport van begin dit jaar al van een ‘ongeëvenaarde toename van kolonistenactiviteit op de Westoever sinds het begin van de Gaza-oorlog’.
De spanningen op de Westoever zijn mede als gevolg daarvan sterk toegenomen. Volgens VN-hulporganisatie Ocha zijn van de ruim 600 Palestijnse doden op de Westoever sinds 7 oktober zeker 11 gedood door kolonisten. Bovendien voeren gewelddadige kolonisten regelmatig aanvallen uit op Palestijnen, waarbij ze hun bezittingen vernielen en dreigen met meer geweld als zij hun land niet verlaten. De Verenigde Staten legden afgelopen maart nog sancties op aan twee buitenposten die gebruikt zouden worden als uitvalsbasis voor dergelijk geweld.
Hoewel de buitenposten volgens de Israëlische wet illegaal zijn (de nederzettingen die Israël bouwt zijn dat alleen volgens het internationaal recht), stellen mensenrechtenorganisaties dat de Israëlische regering kolonisten geen strobreed in de weg legt bij de bouw daarvan. Volgens Vrede Nu financierde de Israëlische regering het afgelopen jaar 68 nederzettingen met een bedrag van omgerekend ruim 3,5 miljoen euro. Voor dit jaar zou daar bijna 10 miljoen euro voor zijn weggelegd.
Bovendien legaliseerde de Israëlische regering, van wie enkele extreemrechtse ministers bekendstaan om hun openlijke steun voor gewelddadige kolonisten, onlangs vijf buitenposten. Mensenrechtenorganisaties stellen mede om die reden dat de buitenposten onderdeel zijn van het ‘Israëliche apartheidsregime’, waarbij Palestijnen (met geweld) verdreven worden van de Westoever.
Thom Canters
De bergingsoperatie van de olietanker Sounion, die onlangs op de Rode Zee werd aangevallen door Jemenitische Houthi's, staat op het punt te beginnen. Dat meldt Aspides, de maritieme missie van de Europese Unie in de Rode Zee.
Volgens Aspides woeden er nog 'meerdere branden' op het in Griekenland geregistreerde schip, maar zijn er volgens het Europese verband juist geen tekenen van een olieramp, zoals Griekenland vrijdag suggereerde. Het Amerikaanse centrale commando CENTCOM meldde maandagavond dat het schip 'nog steeds in brand staat'. Volgens de Amerikanen 'dreigt een grote milieuramp'. De Sounion is geladen met ongeveer 1 miljoen vaten ruwe olie.
De bergingsoperatie is waarschijnlijk complex en een eventueel olielek kan tot een grote milieuramp leiden. 'De Sounion vormt een aanzienlijke bedreiging voor het milieu door de grote hoeveelheid ruwe olie die hij vervoert. Particuliere bedrijven zijn betrokken bij de bergingsoperatie die op het punt staat te beginnen', aldus Aspides op X.
De Rode Zee-missie belooft bescherming te bieden aan de sleepboten die de bergingsoperatie uitvoeren. Woensdag maakten de Jemenitische Houthi's bekend dat ze tijdelijk stoppen met schieten op schepen die een band hebben met Israël of Israëls bondgenoten, zodat sleepboten veilig de Rode Zee op kunnen om de olietanker weg te halen.
ANP
• Volgens de Amerikaanse president Biden doet de Israëlische premier Netanyahu niet genoeg om tot een gijzelaarsdeal te komen. De onderhandelingen lopen onder meer stuk op zijn weigering Israël terug te trekken van de grens tussen Egypte en Gaza.
• In een persconferentie herhaalde Netanyahu nog maar eens dat het Israëlische leger daar niet weggaat. Ook vroeg hij 'vergiffenis' aan de families van zes omgekomen gijzelaars.
• Hamas zegt dat zijn bewakers nieuwe instructies hebben voor het moment dat het Israëlische leger de locatie van gijzelaars benadert. Een woordvoerder lijkt te impliceren dat de gijzelaars op dat moment zullen worden doodgeschoten.
• Een deel van de dag staakten Israëlische arbeiders om te demonstreren tegen het uitblijven van een gijzelaarsdeal. Ze gingen weer aan het werk nadat een rechtbank de staking had verboden.
• De Britse regering verbiedt een deel van de wapenexport naar Israël. Volgens de Britten kan niet worden uitgesloten dat met de wapens het internationaal recht wordt geschonden in Gaza.
Hamas heeft recent ‘nieuwe instructies’ gegeven aan de militanten die Israëlische gijzelaars bewaken, zegt Abu Obeida, de woordvoerder van de beweging. Wat die instructies precies inhouden heeft Hamas niet bekendgemaakt, maar Abu Obeida lijkt te impliceren dat het gaat om het doden van gijzelaars op het moment dat het Israëlische leger een locatie nadert waar de gijzelaars worden vastgehouden.
De instructies zijn ingesteld nadat het Israëlische leger in juni vier gijzelaars bevrijdde, aldus Hamas. Daarbij werden de gijzelnemers gedood en volgens Hamas ook honderden onschuldige burgers, tijdens bombardementen die de Israëlische troepen dekking moesten bieden. Nu zegt Hamas dat ‘Netanyahu’s volhardendheid om de gijzelaars via militaire druk te bevrijden’ er slechts toe zal leiden dat ‘de gijzelaars in lijkwaden aan hun families worden teruggeven’.
Afgelopen weekend vond het Israëlische leger zes dode gijzelaars in tunnels onder Rafah. Autopsie wees uit dat ze van dichtbij zijn doodgeschoten, hooguit enkele dagen voordat het leger ze aantrof. Volgens de Israëlische premier Netanyahu zijn ze van achter door hun hoofd geschoten door Hamas, zei hij vanavond.
In een verklaring legt Abu Obeida de schuld van de doden bij Israël, al ontkende hij de lezing dat ze vermoord zijn door Hamas niet expliciet. Hun dood zou het gevolg zijn van Netanyahu’s weigering om akkoord te gaan met een gijzelaarsdeal.
Joram Bolle
De Israëlische premier Netanyahu heeft in een zeldzame persconferentie nogmaals herhaald dat Israël niet van plan is de grens tussen Egypte en Gaza te verlaten. De Israëlische oorlogsdoelen zijn volgens Netanyahu verbonden aan die zogeheten Philadelphi-corridor.
De onderhandelingen met Hamas over een staakt-het-vuren lopen onder meer spaak op de onwrikbaarheid van Netanyahu om Israëlische troepen daar weg te halen. Netanyahu acht die aanwezigheid noodzakelijk om wapensmokkel via de grens met Egypte tegen te gaan. Alleen zo kan worden voorkomen dat Hamas opnieuw een dreiging voor Israël zal vormen, aldus Netanyahu.
Dat leidt buiten en binnen Israël tot kritiek. Critici verwijten Netanyahu dat hij de corridor belangrijker vindt dan het leven van de gijzelaars die Hamas nog vasthoudt. Binnen het kabinet van Netanyahu is ook minister van Defensie Gallant die mening toegedaan. Toch zegt Netanyahu niet van plan te zijn hem te ontslaan, zolang hij zich houdt aan de beslissingen van de meerderheid van het kabinet.
Na de dood van zes gijzelaars die zijn gevonden in Rafah zegt Netanyahu dat terugtrekking van de grens met Egypte het signaal zou geven aan Hamas dat het vermoorden van gijzelaars geen consequenties heeft. Veel families zien de dood van de gijzelaars juist als het bewijs dat militair optreden geen oplossing biedt. Hoewel Netanyahu zei dat Israël niet verantwoordelijk is voor de dood van de zes gijzelaars, heeft hij de families wel om ‘vergiffenis’ gevraagd, omdat Israël niet in staat was ze te redden.
Joram Bolle
Israël snapt weinig van de Britse beslissing om een gedeeltelijk exportverbod voor wapens op te leggen. Minister van Defensie Yoav Gallant zegt ‘diep ontmoedigd’ te zijn door de maatregel, die dertig van de 350 vergunningen voor wapenexport opschort: ‘Dit komt op een moment waarop we op zeven verschillende fronten een oorlog vechten’, aldus Gallant. Hij haalt ook aan dat Israël rouwt om de vondst van zes door Hamas gedode gijzelaars.
Ook minister Katz van Buitenlandse Zaken is ‘teleurgesteld’. Volgens hem sturen de Britten een ‘zeer problematische boodschap’ naar Iran door het gedeeltelijke exportverbod. Het VK benadrukt juist dat de restrictie geen gevolgen heeft voor Israëls capaciteit om zichzelf te verdedigen, onder meer tegen Iran.
Het VK schort alleen vergunningen op voor wapens die in Gaza mogelijk worden gebruikt om het internationaal recht te overtreden. Het gaat onder meer om delen van vliegtuigen, drones en helikopters.
Joram Bolle
De Britse regering verbiedt een deel van de wapenleveringen aan Israël voorlopig. Volgens het VK kan niet worden uitgesloten dat Israël het internationaal recht schendt in Gaza met door Britten geleverde wapens. Het gaat om onderdelen voor gevechtsvliegtuigen, drones en helikopters.
In totaal schort het VK 30 van de 350 exportvergunningen op waarmee bedrijven wapens aan Israël kunnen leveren. Het VK is een relatief kleine leverancier van wapens aan Israël. In 2022 werd voor 42 miljoen pond (50 miljoen euro) aan wapens verkocht aan Israël. Israëls belangrijkste leveranciers zijn de VS en Duitsland.
Het besluit van het VK markeert de veranderde houding ten opzichte van Israël nu er sinds enkele maanden een linkse Labour-regering is aangetreden. Sindsdien is het VK kritischer op het optreden van Israël in Gaza. Het land heeft ook besloten niet meer te protesteren bij het Internationaal Strafhof (ICC) tegen arrestatiebevelen die de aanklager wil uitvaardigen tegen premier Netanyahu en minister van Defensie Gallant.
Aan het opschorten van de wapenleveringen gingen twee maanden onderzoek vooraf, gelast door minister van Buitenlandse Zaken David Lammy. Hij heeft geen andere mogelijkheid dan een deel van de wapenleveringen stilleggen, zegt hij in een verklaring: ‘Er bestaat wel degelijk een duidelijk risico dat ze worden gebruikt om serieuze schendingen van het internationaal recht te plegen of te faciliteren.’ Definitief bewijs daarvoor is nog niet geleverd, zegt Lammy, noch welke rol Britse wapens daarbij hebben gespeeld.
Lammy haast zich er bovendien bij te zeggen dat het besluit geen wapenembargo is tegen Israël. Het VK zal wapens blijven leveren waarmee Israël zich kan verdedigen, bijvoorbeeld tegen Iran, aldus de minister.
Onderdelen voor het F-35-gevechtsvliegtuig vallen niet onder het besluit, tenzij het onderdeel specifiek bedoeld is voor een Israëlisch vliegtuig. F-35-onderdelen worden via een distributiecentrum in onder meer Nederland verdeeld over alle landen die het vliegtuig gebruiken. Waar welk onderdeel terechtkomt, weten de deelnemende landen daarom niet altijd van tevoren. De Nederlandse rechter besloot eerder dit jaar dat Nederland niet meer mocht bijdragen aan het leveren van F-35-onderdelen aan Israël op deze manier.
Joram Bolle
Op de eerste dag van de vaccinatiecampagne tegen polio hebben 86 duizend kinderen in Gaza een vaccin ontvangen. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). In totaal moeten 640 duizend kinderen onder de 10 een vaccin krijgen.
Voor de vaccinatiecampagne hebben Israël en Hamas meerdere gevechtspauzes afgesproken. De eerste gevechtspauze begon gisteren in het midden van Gaza. Die duurt drie dagen en moet hulpverleners de tijd geven om kinderen daar te vaccineren. Later volgen gevechtspauzes in het noorden en zuiden van Gaza, om daar te kunnen vaccineren.
Polio was al 25 jaar niet meer geconstateerd in Gaza, maar recentelijk wel weer. Dat heeft te maken met de slechte hygiënische omstandigheden in het gebied door de al elf maanden durende oorlog. Voor een effectieve bescherming tegen de ziekte moet er onder jonge kinderen een vaccinatiegraad van minstens 90 procent zijn.
Het vaccin tegen polio bestaat uit twee druppels die oraal worden toegediend. Over vier weken moet een tweede dosis worden toegediend.
Joram Bolle
De Amerikaanse president Joe Biden zegt dat hij deze week een definitief voorstel voor een staakt-het-vuren wil overhandigen aan Israël en Hamas. Dat moet de onderhandeling vlottrekken, maar Biden vindt wel dat Israëlische premier Netanyahu niet genoeg doet, zo zei hij in gesprek met journalisten bij het Witte Huis. Biden ging verder niet in op wat Netanyahu meer zou kunnen doen.
De indirecte onderhandelingen tussen Israël en Hamas over een staakt-het-vuren en uitruilen van gijzelaars en gevangenen duurt al maanden. De laatste weken lijkt vooral de zogeheten Philadelphi-corridor het struikelpunt. Die corridor is een dunne strook land op de grens tussen Egypte en Gaza. Netanyahu wil per se dat het Israëlische leger daar de komende tijd aanwezig blijft, om te voorkomen dat Hamas zich kan herbewapenen via tunnels onder de grens bij Rafah.
Netanyahu’s halsstarrigheid leidt ook tot kritiek in Israël, zeker na de vondst van de lichamen van zes door Hamas vermoorde gijzelaars in Rafah. Ook de VS reageren met grote afschuw op die vondst; een van de gedode gijzelaars is Hersh Goldberg-Polin, die ook de Amerikaanse nationaliteit heeft.
Volgens tegenstanders van Netanyahu stelt hij het behoud van de corridor boven het leven van de gijzelaars die Hamas nog in handen heeft. Zelfs zijn eigen minister van Defensie Yoav Gallant is naar verluidt tegen Netanyahu’s eis om de corridor in handen te houden.
Joram Bolle
De algehele staking in Israël die de grootste vakbond van het land zondag uitriep, moet ten einde komen. Dat heeft een Israëlische rechtbank voor arbeidszaken zojuist bepaald. De staking heeft geen economische reden en is vooral politiek, aldus de rechtbank. In reactie daarop heeft het hoofd van vakbond Histadrut arbeiders opgeroepen na 14.30 uur lokale tijd weer aan het werk te gaan. Hij had de staking van een dag uitgeroepen om druk te zetten op de regering om in te stemmen met een staakt-het-vuren in de Gazastrook.
De staking, die tot 18.00 uur zou duren, heeft een aantal grote steden in Israël platgelegd. Scholen zijn dicht, wegen zijn bezet en het vliegveld van Tel Aviv ligt grotendeels stil. In andere steden, zoals Jeruzalem, lijkt het dagelijks leven gewoon door te gaan.
Directe aanleiding voor de staking was de moord op zes Israëlische gijzelaars. Hun lichamen werden dit weekeinde aangetroffen. Mensen die het werk neerlegden, beschuldigen premier Benjamin Netanyahu ervan een deal met Hamas over het vrijlaten van de gijzelaars tegen te houden.
Redactie
Houthi's in Jemen hebben vanochtend twee schepen op de Rode Zee onder vuur genomen. Dat meldt de Britse maritieme handelsorganisatie die de aanvallen monitort, de (UKMTO). Een olietanker uit Panama en een vrachtschip van nog onbekende herkomst zijn met raketten en drones beschoten.
Sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas voeren Houthi’s vanuit Jemen aanvallen uit op schepen in de Rode Zee. De militante groep is, net als Hamas, bondgenoot van Iran. Al meer dan tachtig schepen die volgens Houthi’s banden hebben met Israël zijn met raketten en drones aangevallen.
De Houthi’s hebben de twee recente aanvallen nog niet opgeëist. UKMTO meldde het eerste incident om 1.30 uur vannacht. Twee raketten raakten een olietanker op zo’n 130 kilometer afstand van Saleef, een havenstad in Jemen. Een derde projectiel viel in het water dicht bij het schip, dat onder de vlag van Panama vaart. Er zijn geen slachtoffers gevallen, meldt de UKMTO. Het schip, de Blue Lagoon I, zou zijn vaart voortzetten naar de volgende bestemming.
Het tweede incident vond plaats rond 6.30 uur vanochtend, op zo’n 100 kilometer van Hodeidah, een haven in Jemen die onder controle van de Houthi’s staat. Onderzoeksbureau Ambrey Analytics, dat ook onderzoek doet naar maritieme veiligheid, berichtte dat een drone een vrachtschip had geraakt. De oorsprong van het schip is vooralsnog niet bekend. Het tweede incident vond volgens Ambrey slechts enkele kilometers van het eerste incident plaats.
Eind augustus namen Houthi’s de Griekse olietanker Sounion onder vuur. Het schip vloog in brand en pogingen om het schip te bergen hebben vooralsnog niets opgeleverd. De Sounion vervoerde zo’n 150 duizend ton ruwe olie, als dat in de Rode Zee lekt dreigt een milieuramp.
Dana Holscher
Werknemers in heel Israël staken vandaag, nadat de vakbond Histadroet daar gisteren had opgeroepen. Met de grootschalige staking protesteren Israëliërs tegen het trage verloop van de onderhandelingen over een staakt-het-vuren.
Volgens Israëlische media zullen kleuterscholen dicht blijven en basisscholen na het middaguur hun deuren sluiten. Openbaar vervoersbedrijven doen ook mee aan de staking, net als sommige gemeentehuizen en andere lokale autoriteiten, banken, en bedrijven in de private sector. Supermarkten en ziekenhuizen blijven volgens The Times of Israel open. Ook de hulpdiensten zijn beschikbaar.
Zondagavond gingen in Tel Aviv tienduizenden Israëliërs de straat op om te protesteren voor een akkoord met Hamas. Ook voor vandaag zijn er protesten aangekondigd. Demonstranten zijn van plan overal in Israël wegen en kruispunten te bezetten, zo blijkt uit een verklaring van de Hostages Families Forum, dat namens de gijzelaars en hun families opereert.
Sinds zondag bekend werd dat het Israëlische leger opnieuw de lichamen van zes gijzelaars heeft gevonden, klinkt de roep om een deal met Hamas steeds luider. ‘Wij krijgen lijkzakken in plaats van een deal’, zei de Israëlische vakbondsvoorzitter Arnon Bar David daar gisteren over tegen The Times of Israel.
De Israëlische regering wil de staking via de rechter verbieden, nadat de extreemrechtse minister van Financiën Bezalel Smotrich daar gisteren al om vroeg. Volgens Smotrich heeft de landelijke actie geen juridische basis, omdat de staking politiek van aard is en niet over werkomstandigheden gaat.
Dana Holscher
De Amerikaanse regering werkt aan een alles-of-nietsakkoord voor Israël en Hamas om tot een staakt-het-vuren en de vrijlating van de resterende gijzelaars in Gaza te komen. Als een van de partijen weigert akkoord te gaan, kan dat betekenen dat de Verenigde Staten zich terugtrekken uit de onderhandelingen. Dat hebben regeringsfunctionarissen die anoniem willen blijven tegen The Washington Post gezegd.
Door de vondst van de zes dode gijzelaars in een tunnel in Gaza is de kwestie extra dringend geworden, schrijft de krant. De komende weken zou het akkoord moeten worden gepresenteerd.
De Amerikanen verwachten dat in Israël de druk op premier Benjamin Netanyahu toeneemt om een akkoord met Hamas te sluiten. Na de vondst van de zes dode gijzelaars gingen tienduizenden mensen de straat op. De Israëlische vakbondsvereniging Histadrut heeft voor maandag een algemene staking aangekondigd. De vakbond wil zo de druk op Netanyahu verhogen om een akkoord te sluiten.
De Amerikaanse regering is al maanden in touw met hulp van Qatar en Egypte om de partijen bij elkaar te brengen. Alleen in november vorig jaar is er een wapenstilstand geweest. Daarbij zijn gijzelaars en Palestijnse gevangenen uitgewisseld.
ANPVolkskrant