Halleluja, het is september. Er gebéúrt weer iets op de uitgeverijen, in de boekhandels en op krantenredacties, waar dode schrijvers niet langer het boekennieuws beheersen. Kwam er de afgelopen maanden slechts mondjesmaat een zielig stapeltje nieuwe titels binnen op de burelen – en dan ook nog veelal pulp –, nu stuiten mijn collega’s en ik om de paar dagen weer op een verse boekenberg.
Maar je weet pas echt dat de zomer voorbij is als de literaireprijzenregen losbarst – waarom zou je immers iemand fêteren terwijl het halve land nog op vakantie is?
De eerste onderscheiding van het nieuwe seizoen is wat mij betreft meteen een van de mooiste. De Europese Literatuurprijs is de enige prijs in Nederland waarvoor schrijver en vertaler gelijkelijk worden beloond, met elk 10 duizend euro. Deze bekroning van de ‘beste hedendaagse Europese roman’ is dit jaar voor Empusion van de Poolse Nobelprijslaureaat Olga Tokarczuk en haar vertaler Karol Lesman, zo werd woensdag bekend (de uitreiking is pas in november).
De jury, onder leiding van Niña Weijers, blijkt het roerend eens met Volkskrant-recensent Mirjam van Hengel en noemt Empusion ‘een roman als een wortelstelsel dat zich vertakt en verdiept, en almaar rijker wordt bij lezing en herlezing’. In dit boek over een Toverberg-achtig kuuroord heeft Tokarczuk ‘veel oog voor de absurditeit van de menselijke (mánnelijke) neiging tot ordening en afbakening’ en toont ze ‘de heilloze weg van harde opposities en definitieve wereldbeschouwingen’. Uiteraard ook alle lof voor Karol Lesman, een van onze grootste vertalers uit het Pools: volgens de jury heb je geen moment het gevoel een vertaalde roman te lezen.
Het is een prima keuze uit een bijzonder sterke shortlist, met daarop naast Empusion ook het veelgeprezen moeder-dochterverhaal The age of destroying van Pauline Peyrade en de door mijzelf warm aanbevolen romans Weken maanden jaren van Sara Baume en Antonio Scurati’s M – De laatste dagen van Europa.
Valt er dan helemaal niets te mekkeren? O jawel. Na alle inspanningen van de afgelopen jaren om meer vertalers op het omslag te krijgen (want: meer zichtbaarheid en aanzien voor een vaak vergeten beroepsgroep) was ik in de veronderstelling dat elke fatsoenlijke uitgever inmiddels wel om was. En zie: Lette Vos staat keurig vermeld op het omslag van Baume, en Kiki Coumans op dat van Peyrade. Maar Scurati’s vertaler Jan van der Haar en winnaar Karol Lesman, nota bene, zijn veroordeeld tot binnen- en achterflap. Van de twaalf longlistgenomineerden stond nog niet eens de helft op de cover.
Volgens mij is het tijd voor een onverbiddelijke nieuwe jury-eis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns