Een nieuwe liefde aan je kinderen voorstellen, of het kind van je partner ontmoeten, dat is enorm spannend. "Je bent niet gewoon de nieuwe vriend of vriendin, je gaat deel uitmaken van een stiefgezin", zeggen deze relatietherapeuten.
Ieder kind van gescheiden ouders heeft binnen vijf jaar een of twee stiefouders, weet relatietherapeut Patricia Heije. Zo'n gezin wordt door het CBS een complex gezinsverband genoemd, en 16 procent van de ruim 3,4 miljoen minderjarige kinderen groeit op in zo'n complex gezinsverband.
Patricia Heije ondersteunt samengestelde gezinnen met de organisatie Stiefgoed en schreef het boek Als ik dit eerder had geweten. Het ís ook complex, zegt zij. "Een stiefgezin is geen kerngezin waarin je rustig en langzaam met elkaar opgroeit, iedereen z'n plek heeft en je zielsveel en onvoorwaardelijk van je kinderen houdt."
In een samengesteld gezin komt iedereen tegelijk binnen en is liefde niet vanzelfsprekend. "In een relatie geef je en neem je. Zo werkt het niet in de relatie met kinderen. Van een stiefkind kun je niet verwachten dat hij of zij je iets gaat geven. Hij hoeft jou niet aardig te vinden, van je te houden of leuk te doen."
Voordat het tot een eerste ontmoeting komt tussen je kind of de kinderen met je nieuwe liefde, moet er een hoop voorwerk worden gedaan. Vertel ten eerste aan je ex dat je een nieuwe partner hebt, zegt Marianne Smulders, en vertel het daarna zorgvuldig aan je kinderen. Smulders is familiemediator en oprichter van Stief & Co. "Laat het nieuws maar landen bij je kinderen, ze hoeven niet meteen enthousiast te zijn en stel ook niet direct een ontmoeting voor met je nieuwe liefde. "
Kinderen lijden vaak onder de dynamiek die een nieuwe stiefouder en misschien ook stiefbroers- of zussen met zich meebrengt, zegt Heije. "Er is maar een kleine groep kinderen die er beter van wordt en dan moeten echt alle sterren goed staan."
Ouders die roepen hoe gezellig het allemaal wel niet is, dat grote samengestelde gezin, hebben misschien hun roze verliefde bril nog op. "De ex ziet in zo'n situatie vaak helderder hoe kinderen zich voelen als er een stiefsysteem ontstaat. Als je verliefd bent wil je zo graag dat iedereen gelukkig is. Maar je kind komt er waarschijnlijk niet schadevrij uit."
In het ouderschapsplan dat gescheiden ouders opstellen, staat ongetwijfeld iets over een eventuele nieuwe partner, zeggen de stiefexperts. Smulders: "Ik heb ouderschapsplannen gezien waarin staat dat de nieuwe partner pas na twee jaar geïntroduceerd mag worden. Daar kun je in het hier en nu alles van vinden, maar het is wel afgesproken. Bespreek de afspraken dus met je ex."
Het is helemaal niet leuk, maar doe het wel, zegt Heije: eerst afspreken met de ex van je nieuwe liefde voordat je hun kinderen gaat ontmoeten. En doe dat zonder je nieuwe liefde. "Dus jij en de ex-vrouw van je nieuwe vriend, met z'n tweeën. Of jij en de ex-man van je nieuwe vriendin."
"Praat gewoon even met elkaar. Dat zorgt voor een zachtere start van jullie stiefsysteem. Het is voor die ex waarschijnlijk moeilijk dat er iemand is die sommige vader- of moedertaken gaat overnemen. Geef elkaar een plek, moffel de ex of de nieuwe partner niet weg. Het vraagt echt een groot hart van alle partijen."
Smulders: "Voorkom dat kinderen worden ingezet als boodschappers en hou je ex op de hoogte als de ontmoeting tussen je nieuwe liefde en de kinderen plaatsvindt. Dan hoeft je kind niet op zijn hoede te zijn, geen geheimen te bewaren of zich zorgen te maken om z'n vader en moeder die er misschien niets vanaf weet."
Een puber van dertien zal meer weerstand laten zien dan kinderen van zes of zeven, denkt Smulders. Hou zo'n eerste ontmoeting kort; zo'n anderhalf uur. Ga absoluut níet naar de Efteling, zeggen beide stiefexperts. "Dat is te lang en te intensief. Ga naar een speeltuintje, waar een kind ook kan weglopen en z'n ding kan doen."
Voor de nieuwe partner: blijf bij jezelf, ga niet overacten, naar aandacht hengelen, duizend vragen stellen en laat een kind naar jou toekomen, niet andersom.
"Kinderen zien hun verliefde vader of moeder veranderen door jou", legt Heije uit. "Ze voelen dat er onuitgesproken verwachtingen zijn, dat er een claim op ze wordt gelegd. Dat is niet leuk of makkelijk. Geef ze de ruimte om dit op hun eigen tempo te verwerken. Bij het ene kind duurt dat een week, bij een ander kind drie jaar." In haar eigen samengestelde gezin, vertelt Heije, konden ze na tien jaar pas volmondig zeggen dat iedereen op z'n plek is.
"Er zit soms veel venijn", zegt Smulders. "Moeders die voor hun eigen kinderen die speciale Haribokikkers halen, maar niet voor de stiefkinderen. Foto's van het oude kerngezin die ongevraagd worden meegegeven om in het andere huis neer te zetten. "
Ook die nieuwe relaties kunnen na een tijdje gaan schuren, en als dat gebeurt, is dat vaak over de rug van elkaars kinderen, merkt Heije in haar praktijk. "Dan hoor je uitspraken als: zijn kinderen zijn niet goed opgevoed, of: die van haar zijn brutaal, ongemanierd. Veel mensen vinden zichzelf een betere ouder dan de ex. Mijn boodschap naar de stiefouder is dan: back off."
Source: Nu.nl algemeen