Na jaren van tergend trage groei heeft het aantal vrouwelijke bestuurders in de top van beursgenoteerde bedrijven het afgelopen jaar een sprong gemaakt, blijkt uit de Female Board Index. Onderzoeker Mijntje Lückerath hoopt dat door de ‘doorbraak’ een wettelijk quotum niet nodig is.
Beursgenoteerde bedrijven hebben het afgelopen jaar een recordaantal vrouwelijke bestuurders benoemd. Bij acht van de 25 vacatures in de raden van bestuur ging de plek op het pluche naar een vrouw. Dat is bijna een derde, het hoogste percentage tot nu toe. Vorig jaar was het nog 13 procent.
Dat staat in de Female Board Index, het jaarlijkse onderzoek naar vrouwen in de top van het beursgenoteerde bedrijfsleven dat vrijdag is verschenen. Met de vrouwelijke commissarissen – toezichthouders bij een bedrijf, een parttime functie – ging het al een tijdje de goede kant op. Maar nu is er ook vooruitgang zichtbaar bij de vrouwelijke bestuurders, een fulltime baan in de dagelijkse leiding van een bedrijf.
Over de auteur
Wilco Dekker is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Er traden ook zes vrouwelijke bestuurders af, dus per saldo kwam er twee bij. Daardoor is het percentage vrouwelijke bestuurders nu 16 procent. Bij de grote bedrijven uit de AEX-index is het al een kwart.
Onderzoeker Mijntje Lückerath, hoogleraar corporate governance (goed bestuur) aan de Universiteit Tilburg, noemt het ‘eindelijk een doorbraak’. Ze is dan ook niet bang voor een terugval bij de vrouwelijke bestuurders volgend jaar.
‘Dat zou natuurlijk kunnen, maar je ziet nu dat het steeds abnormaler wordt als je geen vrouw in de raad van bestuur hebt. Voorheen kon je je er als bedrijf nog achter verschuilen dat anderen ook geen vrouwelijke bestuurders hadden, maar nu niet meer. Dan ga je zien dat het gênant wordt dat je als bedrijf zo achterblijft. Dat je dan ouderwets bent, niet van deze tijd, weinig innovatief en creatief. Bedrijven gaan zich dan schamen.’
Een soortgelijk effect was te zien bij de vrouwelijke commissarissen. Daarvoor geldt sinds 1 januari 2022 een wettelijk quotum: minimaal 30 procent van de raad van commissarissen moet vrouw zijn, wat inmiddels gemiddeld genomen ruim is bereikt. Door de trage gang van zaken klonk de laatste tijd de roep steeds luider om zo’n quotum ook voor vrouwelijke bestuurders in te voeren.
Lückerath denkt dat die discussie ‘even wat minder gevoerd zal worden’, nu uit de Female Board Index blijkt dat er een doorbraak is. De hoogleraar vindt dat niet erg, omdat ze moeite heeft met een quotum. ‘Ik vind eigenlijk dat de overheid zich niet zou moeten bemoeien met benoemingen bij private ondernemingen. Maar ik snap ook de wens van een gelijkwaardiger verdeling, anders zou ik niet jarenlang dit onderzoek doen.’
Commissarissen kunnen relatief makkelijk worden benoemd, bij bestuurders ligt dat ingewikkelder. ‘Dan wil je ook loyaliteit van eigen mensen intern belonen, en carrièreontwikkeling mogelijk maken. ASML benoemde de afgelopen twee jaar twee mannen in de raad van bestuur die al volledig uit mannen bestaat. Ze werkten al lang bij het bedrijf en zijn waarschijnlijk zeer geschikt. Moet je dan per se naar buiten omdat het een vrouw moet worden? Ik denk het niet.’
Het aandeel vrouwelijke commissarissen bleef volgens de Female Board Index ongeveer stabiel op 40 procent. Dat is ruim boven de 33 procent van het quotum, dus Lückerath is tevreden. ‘De bedrijven doen het dus niet alleen om aan de regeltjes te voldoen, ze zijn echt gemotiveerd om meer vrouwen in de top te krijgen.’
Bij de nieuwe benoemingen ging nog net (53 procent) de meerderheid naar een man. Als het huidige tempo doorzet, zijn er in 2033 evenveel vrouwelijke als mannelijke commissarissen bij de beursgenoteerde bedrijven. Het aandeel vrouwelijke bestuurders ligt in 2035 op ruim een vijfde.
Er zijn negentien bedrijven met minimaal een derde vrouwen in zowel de raad van bestuur als de raad van commissarissen. Koploper is ingenieursbureau Arcadis, met meer dan de helft vrouwen in de top. Ook informatieleverancier Wolters Kluwer, kantoorbelegger NSI en techbedrijf Hydratec doen het goed, met een evenwichtige man/vrouw-verdeling bij de bestuurders en commissarissen.
Aan de onderkant zijn er nog steeds zeven relatief kleine beursfondsen met geen enkele vrouw in de top, waaronder beleggersplatform IEX en de investeringsmaatschappijen Value8 en Almunda. ‘Eerlijk gezegd zou ik daar niet te veel aandacht meer aan besteden’, zegt Lückerath. ‘Het gaat erom dat het wél de goede kant op gaat bij de grote, toonaangevende bedrijven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant