De première van Joker: Folie à Deux luistert de tweede week van het filmfestival van Venetië op. Op de persconferentie moeten journalisten chocola maken van de zacht gezegd merkwaardige antwoorden op vragen naar wat de makers beogen met dit vervolg op de kaskraker Joker.
‘Nu niet mijn naam noemen’, mompelt Joaquin Phoenix (49) als zijn buurman wordt gevraagd wat het moeilijkst was aan het regisseren van Joker: Folie à Deux.
‘Huh?’, zegt Todd Phillips (53), terwijl hij opzij kijkt in de perszaal van het filmfestival van Venetië. ‘Niet mij noemen als het moeilijkste deel’, instrueert de acteur nogmaals, met een halve grijns. Dan valt het kwartje bij de regisseur, die in de lach schiet. Phoenix, een even magnifiek als grillig acteur, staat erom bekend dat hij op de set soms onbenaderbaar kan zijn. ‘O nee’, vervolgt Phillips. ‘Het moeilijkste was dat de verwachtingen voor deze film zoveel hoger lagen dan voor de vorige. Dat ik, terwijl ik aan het script werkte, online al kon lezen wat mensen vonden dat er in dat script moest staan. Bij de eerste film opereerden we nog onder de radar.’
Phoenix, over wat híj het lastigste vond: ‘De ruis in je hoofd blokkeren, de gedachten die ervoor zorgen dat je niet in het moment zit als je ‘actie’ hoort.’
Joker, in 2019 hier in Venetië bekroond met de Gouden Leeuw, goot de superhelden- (of superschurken-)cultuurhausse in een gruizig, psychologisch jarenzeventigportret van een getraumatiseerde man en mislukte clown. Phillips legt vast hoe de compulsief lachende Arthur Fleck, een bezeten rol van de uitgemergelde Phoenix, middels zijn moordreeks een lompe anarchistische straatrevolutie ontketent. De film bracht Warner Bros meer dan een miljard dollar aan recettes op. Dan weet je ook dat de druk om met een vervolg te komen immens moet zijn.
Phillips: ‘Toen we het over een vervolg hadden, eerst nog grappend, spraken we vaak over de muziek die Arthur in zich heeft. Misschien herinneren mensen zich dat van de eerste film: hoeveel hij danst.’
Tegen Phoenix: ‘Wil je iets zeggen over de droom die je had?’
‘Nee’, antwoordt de acteur.
Het bijna tweeënhalf uur lange Joker: Folie à Deux, vanaf 3 oktober te zien in de Nederlandse bioscoop, speelt zich vooral af in de gevangenis en rechtszaal, waar scenarist en regisseur Phillips de Joker-cultus in drievoud belicht. Eerst is er Arthurs advocaat die hem als geestesziek slachtoffer afschildert, tot onvrede van haar cliënt. Dan neemt Arthur zijn eigen verdediging over in de alles ontregelende gedaante van Joker, wat de adoratie van zijn gewelddadige fans tot een kookpunt brengt. Tot slot is er weer de ongeschminkte Arthur, die iets van oog lijkt te hebben voor de schade die hij aanricht. Naast lof, oogstte de eerste Joker-film destijds ook wat kritiek: ging de film niet wat ver in de viering van al dat nihilisme, of zelfs fascisme? Vraag uit de zaal: bedoelt Phillips dit tweede deel ook als antwoord op zulk commentaar?
De regisseur: ‘Ik geloof niet dat de eerste film deze lezing zozeer verdiende, al begrijp ik wel dat mensen het verhaal zo hebben geïnterpreteerd. Maar nee, deze film is geen antwoord op het commentaar. Een film is geen statement.’
Phoenix, op de vraag wat zijn personage Arthur Fleck najaagt in deze film: ‘O, zo denk ik nooit over die dingen na. Hmm. Ik denk dat hij liefde zoekt.’ Tegen Phillips: ‘Zeg ik het zo goed?’
Phoenix, die tijdens eerdere bezoeken aan de perszaal in Venetië (onder meer voor The Master) oogde als een nerveus en gekooid dier, doet vandaag heus zijn best om de pers te woord te staan. Als een journalist nogmaals informeert naar zijn droom ( ‘Ik had een droom waarin ik optrad als Joker, en liedjes zong. En toen belde ik Todd: zit hier misschien wat in?’) verschijnt weer die halve grijns: ‘En dat was niet zo.’
Phillips: ‘Het voelde als een logisch startpunt, die muziek in Arthur. Toen dachten we: wat als we Lady Gaga kunnen krijgen?’
Phoenix: ‘Gaga zei: dan gaan we live zingen op de set. Ik zei: nee, dat gaan we niet doen. Jij kunt dat doen, als je wilt. En uiteindelijk deden we het wel.’
Actrice en popster Gaga (38, echte naam Stefani Germanotta) is ook aanwezig bij de persconferentie van Joker: Folie à Deux, waarin ze te zien is als de Joker-fan Harley Quinn (en te horen is in de vele muzieknummers). ‘Je mag me Stefani noemen hoor’, zegt ze vriendelijk tegen haar regisseur en tegenspeler. Dan: ‘Ik zou de film niet per se een musical noemen. Het gebruik van de muziek is hier anders. Die vormt een manier voor de personages om gevoelens uit te drukken die ze niet kunnen uiten in de dialoog.’
Phoenix, die zo’n 23 kilo afviel voor de opnamen van eerste film, oogt ook in Joker: Folie à Deux weer eng dun: vel over schouderblad en ruggengraat. Of er een moment komt in zijn carrière, vraagt iemand in de zaal, dat zo’n fysieke transformatie te link wordt? ‘Het is niet zó gevaarlijk’, redeneert Phoenix. ‘Ik werk met een arts. Ik zal hier niet de details van mijn dieet bespreken – dat wil niemand horen. Het is veilig. Maar je hebt gelijk: ik ben nu 49. Ik zou dit waarschijnlijk niet meer moeten doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant