De Italiaanse cultuurminister Gennaro Sangiuliano (62) staat onder druk vanwege zijn geheimzinnige relatie met een vermeende medewerkster. Ze reisde met hem mee en had mogelijk toegang tot gevoelige informatie.
Italianen die verlangen naar een smeuïge soap vol dramatische wendingen hoeven deze week niet ver te zoeken. In kranten, op televisie en op sociale media is de langzame, maar steeds dreigender ondergang van minister van Cultuur Gennaro Sangiuliano (62) tot in detail te volgen.
Het begon allemaal met een Instagram-post op 26 augustus, van een zekere Maria Rosaria Boccia. ‘Dank aan minister Gennaro Sangiuliano voor mijn benoeming tot ministerieel adviseur voor grote evenementen’, schreef de 41-jarige Boccia, die eerder in de bruidsmode werkte, verheugd onder een foto van haarzelf en Sangiuliano.
Over de auteur
Rosa van Gool is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan voor de Volkskrant. Zij woont in Rome.
Er volgde direct een reactie van het ministerie van cultuur, dat de benoeming van Boccia in ferme bewoordingen ontkende. De stellige ontkenning vestigde onbedoeld juist de volle aandacht van Italiaanse nieuwsredacties op het Instagram-profiel van de tot dan toe onbekende vrouw.
Boccia bleek bij publieke optredens van de (met een andere vrouw getrouwde) minister door het hele land aanwezig te zijn geweest. Ook bezocht ze het parlement en zijn kantoor. Het riep vragen op over de aard van de relatie tussen de twee, maar ook serieuzere zorgen over de toegang die Boccia gehad zou hebben tot vertrouwelijke informatie. Ze publiceerde op Instagram beelden die gemaakt zijn met een bril met daarin een camera en microfoon, terwijl filmen in het parlement en de ministeriële kantoren ten strengste verboden is.
De zorgen over het uitlekken van informatie betreffen met name de organisatie van de ‘G7 voor cultuur’ in Napels en Pompeii, waar de uit Pompeii afkomstige Boccia bij betrokken lijkt. Die internationale bijeenkomst staat van 19 tot 21 september op het programma. Volgens dagblad La Repubblica zouden twee deelnemende landen al opheldering gevraagd hebben over de vertrouwelijkheid en veiligheid van het evenement.
Boccia liet de ontkenning over haar aanstelling ondertussen niet zomaar over haar kant gaan: ze hield vol toch echt benoemd te zijn tot ministerieel adviseur. Sangiuliano wilde niet reageren tegenover journalisten, maar stuurde maandag een brief naar dagblad La Stampa. Daarin stelde hij te hebben overwogen om Boccia een ‘onbezoldigde functie’ als adviseur te geven, maar daar uiteindelijk van af te hebben gezien. Ook benadrukte hij dat er nooit één euro publiek geld (‘zelfs niet voor een espresso’) is uitgegeven voor de reiskosten van Boccia.
Dezelfde standpunten herhaalde de cultuurminister dinsdagmiddag in een lang gesprek met premier en partijgenoot Giorgia Meloni, die door het schandaal in verlegenheid gebracht was. Meloni accepteerde zijn uitleg en Sangiuliano kon dinsdagavond opgelucht ademhalen: zijn huid was gered.
Maar dat was gerekend buiten Boccia, die in de nacht van dinsdag op woensdag nieuwe bewijzen van haar benoeming op Instagram publiceerde: opgenomen telefoongesprekken en mails van het secretariaat van Sangiuliano, met daarin onder meer vliegtickets. Het lijkt er dus sterk op dat de minister heeft gelogen toen hij stelde dat er nooit een euro aan publiek geld besteed is aan de gezamenlijke reizen van afgelopen zomer, vooral naar culturele festivals door heel Italië.
Vanuit de oppositie klinkt een steeds luidere roep om het aftreden van Sangiuliano, die eerder journalist was en sinds oktober 2022 minister van Cultuur is in de rechtse regering van Giorgia Meloni. Vlekkeloos verloopt het op dat ministerie nooit. Begin dit jaar moest onderminister Vittorio Sgarbi aftreden nadat de publieke omroep had onthuld dat hij in het bezit was van een gestolen schilderij. Ook Sangiuliano beging de afgelopen twee jaar al een reeks blunders, al waren die van een kleiner formaat.
Zo versprak de Napolitaan zich als jurylid van de belangrijkste literaire prijs van Italië, waaruit bleek dat hij de genomineerde boeken niet had gelezen. De verspreking was des te pijnlijker omdat Sangiuliano zelf een veelschrijver is: onder meer van biografieën over Poetin, Mao en Trump. Als cultuurminister plaatste hij op sociale media bovendien elke dag een foto van het ‘boek van de dag’, om het in Italië tanende leesplezier te bevorderen.
In een andere toespraak beweerde hij tot hilariteit van historici dat ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus zich baseerde op de theorieën van wetenschapper Galiliei Galileo – die ruim honderd jaar na Columbus geboren werd.
Maar het schandaal dat zich nu rondom Sangiuliano ontspint, is van een andere orde dan zijn intellectuele uitglijders. Als de cultuurminister over Boccia-gate gelogen blijkt te hebben tegen zijn eigen premier, blijft er geen andere weg meer over dan aftreden.
Zelf houdt Sangiuliano vooralsnog vol dat hij niets fout gedaan heeft, al erkende hij dinsdag tegenover dagblad La Stampa schoorvoetend een ‘privérelatie’ te hebben met Boccia. ‘Juist daarom heb ik afgezien van haar benoeming. Toen onze wederzijdse professionele waardering veranderde in een privézaak, heb ik alles stopgezet. Ik zou daarvoor juist applaus moeten krijgen.’
Sangiuliano is al vanaf jonge leeftijd actief op de uiterst rechtse flank van de politiek. Zo maakte hij als tiener deel uit van het extreemrechtse Fronte della Gioventù. De jongerenbeweging is nog steeds aan Fratelli d’Italia gelieerd, maar had in de jaren zeventig en tachtig een extremer gezicht en zelfs een gewelddadige tak.
Op latere leeftijd werd Sangiuliano journalist en kreeg hij een baan bij publieke omroep Rai, waar hij het schopte tot hoofdredacteur van het journaal op Rai 2. In die functie interviewde hij Giorgia Meloni tijdens de verkiezingscampagne van 2022, enkele weken voordat hij de overstap maakte naar het ministerschap in haar regering.
Sangiuliano sprak zich meermaals uit als voorstander van het verhogen van prijzen voor Italiaanse musea. ‘Het ABBA-museum in Zweden kost 19 euro, ongeveer hetzelfde als het Uffizi of het Colosseum. Met alle respect voor ABBA, een prima band, maar die twee lijken me onvergelijkbaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant