Een politiek instabiel Bangladesh wordt al twee weken geteisterd door overstromingen, die tot nu toe 71 doden hebben veroorzaakt. Miljoenen Bengalezen zijn getroffen. Hoe gaat het land om met deze volgende crisis? We bellen met buitenlandverslaggever Iva Venneman.
Dag Iva, wat ben jij allemaal tegengekomen daar?
‘Ik was gisteren in een dorp in het district Lakshmipur. Die regio is zwaar getroffen door de overstromingen, die twee weken geleden begonnen. Op sommige plekken zie je dat het water al begint weg te trekken, maar hoe zuidelijker ik kwam, hoe ernstiger de situatie is. Ik ben per boot naar een aantal van de buitenwereld afgesloten dorpen gegaan en daar zitten mensen echt vast. Die plekken zijn alleen per boot bereikbaar en daarover beschikken de meeste inwoners niet. De groentetuinen en rijstvelden waar ze normaal gesproken van leven, zijn ten dode opgeschreven.
‘Ondanks dat er door de regio veel rivieren stromen en er regelmatig moessonregens vallen, hebben de dorpen waar ik ben geweest normaliter niet te maken met overstromingen. Dat kon je ook goed zien aan de huizen. De meesten zijn niet gemaakt om weerstand te kunnen bieden aan overstromingen. De buitenmuren en daken hebben een golfplatenconstructie, met allerlei kieren ertussen, waardoor het water makkelijk naar binnenkwam. De vloeren zijn vaak gemaakt van klei en door het water veranderd in een soort modderbaden.’
Bangladesh wordt vaker getroffen door overstromingen. Hoe kan het dat deze toch als een verrassing kwamen?
‘Dat heeft te maken met de aard van de overstromingen. Ze zijn aan de ene kant veroorzaakt doordat er in India, dat hoger ligt dan Bangladesh, veel regen tegelijk in de rivieren terechtkwam. Om dat af te voeren, hebben de autoriteiten daar een aantal dammen opengezet, waardoor veel water in één keer richting Bangladesh stroomde.
‘Als het daarbij zou zijn gebleven, dan was er nog niet zoveel aan de hand geweest, maar tegelijk viel er in de hoger gelegen gebieden van Bangladesh in korte tijd, zonder dat iemand daarop had gerekend, extreem veel regen. Die twee dingen samen hebben de rivieren plotseling doen overstromen, waardoor de meeste mensen onmogelijk vroegtijdig de overstromingsgebieden konden verlaten. Niemand had dit zien aankomen.’
Over de auteur
Yassin Boutayeb is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De politieke situatie in Bangladesh is al langer instabiel. Drie weken geleden is, na massale protesten, de premier gevlucht naar buurland India. Sindsdien zit er een interim-regering, die eerder India ervan beschuldigde achter de overstromingen te zitten. Waarom deden ze dat en snijdt dat hout?
‘De verhoudingen tussen Bangladesh en India zijn niet goed op het moment. De vorige regering onderhield goede banden met India en sinds zij aftrad, maakt India zich zorgen, over hoe India-gezind een toekomstige regering zal zijn en over de veiligheid van de hindoeminderheid in het land. Ook is de premier van Bangladesh inderdaad naar India gevlucht, terwijl de meeste Bengalen vinden dat zij in Bangladesh zou moeten worden berecht.
‘Nu met deze onverwachte overstromingen zochten mensen aanvankelijk naar een zondebok. Bangladesh ligt onderaan de rivier die vanuit India stroomt. Dus keken mensen naar India. In principe is er wat voor te zeggen dat het contact over de vele regenval in India beter had gekund, dat heeft interim-regeringsleider Mohammad Yunus ook gezegd. Maar het gaat te ver om India verantwoordelijk te houden voor de overstromingen. Meerdere onderzoekers hebben bevestigd dat het openzetten van de dammen niet de voornaamste reden is van deze overstroming. Dat weten veel Bengalen inmiddels ook. Dus toen ik er was, heb ik geen beschuldigingen aan het adres van India meer gehoord.’
Ondanks dat het leger gemobiliseerd is en andere landen hulp bieden, lijkt noodhulp moeilijk op gang te komen. Waar ligt dat aan?
‘Ook dat heeft meerdere oorzaken. Zo is een week voordat de overstromingen begonnen de regering van het land afgetreden. Daardoor zijn de politie en het leger in Bangladesh vooral bezig met het handhaven van de openbare orde, en hadden ze onvoldoende personeel om vroegtijdig noodhulp te bieden.
‘Daar kwam nog bij dat de huidige interim-regering alle lokale overheden heeft ontbonden. Dat deed ze omdat ze de lokale overheden van corruptie verdachten, maar door die ontbindingen konden de lokale autoriteiten geen noodhulpacties opzetten en begeleiden. Vrijwilligers moesten nu alles zelf opzetten en dat kost meer tijd.
‘Normaal helpen ngo’s ook tijdens overstromingssituaties in Bangladesh, maar in dit specifieke gebied zijn niet veel ngo’s aanwezig en dus konden zij niet direct ter plaatse zijn. Dat allemaal heeft gezorgd dat het dorp waar ik was pas na twaalf dagen voor het eerst hulp kreeg.
‘De hulpacties worden nu geleid door jongeren; het leger speelt een bescheiden rol. Ik was een paar dagen eerder op een universiteit in de hoofdstad en daar waren ze bezig met het inpakken van water, rijst en medicijnen. Ik vroeg aan iemand waarom ze dat doen en toen zeiden ze dat dat normaal is hier. Iedereen helpt op de een of andere manier.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant