Rusland treft volgens twee Amerikaanse militaire experts voorbereidingen voor de plaatsing van een hypermoderne kernraket. De ‘Boerevestnik’ (‘Stormvogel’), een door kernenergie aangedreven kruisraket die kan worden uitgerust met een kernkop, kan volgens president Poetin ieder modern raketschild ontwijken.
Uit satellietbeelden maakten de twee experts volgens persbureau Reuters onlangs op dat Rusland zo’n 500 kilometer ten noorden van Moskou bezig is negen horizontale lanceerplatforms aan te leggen die alleen voor een grote kruisraket als de Boerevestnik geschikt lijken.
De lanceerinstallaties worden gebouwd bij een opslagplaats voor kernkoppen bij de stad Vologda. Normaal gesproken liggen de kernkoppen voor raketten die vanaf land worden afgeschoten ver van de lanceerplaatsen af, zodat ze niet in één keer tegelijk bij een aanval kunnen worden verwoest. Maar volgens de twee experts hebben de Russen ditmaal kennelijk voor snelheid gekozen en is het de bedoeling de Boerevestniks in de bunkers te stallen, gereed voor onmiddellijke lancering.
Over de auteur
Bert Lanting is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij was eerder correspondent in Rusland, de Verenigde Staten en Brussel.
President Poetin kondigde de Boerevestnik zes jaar geleden met veel bombarie aan, in het kader van een grootscheepse modernisering van het Russische raketarsenaal. De laagvliegende, wendbare raket, zou dankzij de mini-kernreactor die zij aan boord heeft, een gigantisch bereik hebben.
De ontwikkeling van de ‘wonderraket’ ging gepaard met een reeks pijnlijke tegenslagen. Volgens het Nuclear Threat Initiative, een organisatie die onderzoek doet naar de risico’s van kernwapens, zouden maar twee van de dertien proeven die Rusland met de Boerevestnik heeft gedaan, gedeeltelijk zijn gelukt.
In 2019 kwamen vijf medewerkers van het Russische atoomagentschap Rosatom om het leven bij een ontploffing in de Witte Zee bij de noordelijke stad Severodvinsk, waarbij ook radioactief materiaal vrijkwam. Volgens de Amerikanen zouden de Russen bezig zijn geweest de resten van de kernaandrijving van een Boerevestnik te bergen.
De Russische autoriteiten hielden het incident angstvallig stil. De inwoners van omliggende dorpen en Severodvinsk kregen niets te horen, ook al werd daar een flinke stijging van radioactieve straling gemeten. Zelfs het verplegend personeel dat de gewonden behandelde, werd niet op de hoogte gesteld van het risico op radioactieve besmetting.
Moskou heeft nog niet gereageerd op de claim dat het druk doende zou zijn een lanceerplaats voor de Boerevestnik aan te leggen, maar waarschijnlijk komt het de Russen niet slecht uit. Sinds het begin van de oorlog tegen Oekraïne laat Moskou regelmatig nauwelijks verhulde nucleaire dreigementen horen als waarschuwing aan het Westen.
Daarmee hoopte Rusland westerse landen af te houden van wapenleveranties aan Oekraïne. Tot nog toe hebben de westerse landen echter al verscheidene ‘rode lijnen’ – geen tanks, geen zware raketten, geen gevechtsvliegtuigen – overschreden zonder dat er iets is gebeurd. Volgens de Oekraïense president Zelensky bewijst de recente Oekraïense militaire inval in de Russische regio Koersk, dat ook de Russische grens geen ‘rode lijn’ meer is.
Afgelopen weekend rakelde de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov de spanning weer iets op met de aankondiging dat Rusland zijn nucleaire doctrine gaat veranderen als reactie op de ‘escalerende’ houding van het Westen.
De meest recente nucleaire doctrine, die uit 2020 dateert, bepaalt dat Moskou alleen kernwapens zal inzetten in het geval van een nucleaire aanval op Rusland of als het voortbestaan van Rusland bedreigd wordt door een conventionele aanval.
Vermoedelijk wil het Kremlin de drempel verlagen, iets waarop in Russische militaire bloggers al lang wordt aangedrongen. In praatprogramma’s op de Russische staatstelevisie fantaseren nationalistische commentatoren avond aan avond handenwrijvend over vernietigende inslagen van de Russische kernraketten op Londen, Parijs of Rotterdam.
Welke vorm de aanscherping van de nucleaire doctrine zal krijgen, blijft voorlopig onduidelijk. De vraag is ook of die in de praktijk veel zal veranderen. Westerse experts achten het risico dat Moskou bereid is kernwapens in te zetten in de oorlog tegen Oekraïne uiterst klein, ook als het gaat om tactische kernwapens met een beperkt bereik. Dat zou een gevaarlijke kettingreactie op gang kunnen brengen, met als gevolg een rechtstreeks nucleair conflict met de VS. Bovendien zou Poetin daarmee de steun van landen als China en India verliezen.
De voornaamste bedoeling van de aangekondigde wijziging is vermoedelijk vooral de angstgevoelens onder de bevolking in de westerse landen aan te wakkeren, in de hoop dat die zich tegen de wapenleveranties aan Oekraïne zal keren.
Geselecteerd door de redactie
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant