De fatale brand in de Londense Grenfell Tower in 2017 was het gevolg van ‘decennialang falen’ van de overheid en ‘systematische oneerlijkheid’ van bedrijven. Dat concludeert de commissie die onderzoek deed naar de ramp in een langverwacht rapport.
Producenten van de goedkope aluminium bekleding van de gevel van het gebouw komen er het slechtst vanaf in het bijna 1.700 pagina’s tellende rapport. Zij leverden ‘verreweg de grootste bijdrage’ aan de ramp, onder meer vanwege de ‘systematische oneerlijkheid’ en het gebruik van ‘doelbewuste en langdurige strategieën’ om hun producten veilig te laten lijken, aldus de onderzoekscommissie. Vanwege de goedkope gevelbekleding kon de brand zich razendsnel verspreiden.
Ook de Britse regering moet het ontgelden. Volgens de onderzoekers was de regering ‘goed op de hoogte’ van de risico’s van de licht ontvlambare bekleding, ‘maar slaagde zij er niet in om te handelen naar wat zij wist.’
Over de auteur
Jasper Daams is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Op 14 juni 2017 ontstond de brand in de West-Londense woontoren rond één uur ’s nachts, toen de keuken van een bewoner op de vierde etage vlam vatte. Het vuur kon zich door de licht ontvlambare gevelbekleding binnen een half uur verspreiden naar de bovenste etages. De brandweer adviseerde bewoners om in hun appartementen te blijven en te wachten op hulp. Zeventig mensen overleden ter plekke, twee flatbewoners kwamen later om in het ziekenhuis.
Een dag na de brand stelde toenmalig premier Theresa May de gepensioneerde jurist Martin Moore-Bick aan als onderzoeksrechter. Hij presenteerde vandaag de bevindingen van het tweede en laatste onderzoeksrapport, dat als doel had de achterliggende oorzaken van de brand aan het licht te brengen. Volgens Moore-Bick duurde het onderzoek langer dan verwacht, omdat in het proces meer ‘zorgwekkende zaken’ werden aangetroffen dan aanvankelijk gedacht.
In het rapport krijgt ook de huurdersbeheerorganisatie (TMO) ervan langs. De organisatie, aangesteld door de lokale overheid, sloeg herhaaldelijk bevindingen van bewoners in de wind. TMO-directeur Robert Black creëerde een ‘patroon van verzwijgen’ rondom de brandveiligheid, en zijn organisatie zag het beheer ervan als een ‘ongemak’, concluderen onderzoekers.
Twee jaar na de ramp verscheen het eerste onderzoeksrapport. Dat gaf antwoorden op de vragen hoe de brand kon ontstaan, zich zo snel kon verspreiden en kon uitgroeien tot zo’n grote ramp. De conclusies waren vernietigend: de Londense brandweerleiding had gefaald bij de bestrijding van het vuur door te lang te wachten met het evacueren van de flatbewoners. Ook waren tijdens de renovatie van het gebouw veiligheidsvoorschriften genegeerd en had de aannemer verkeerd materiaal gekozen voor de panelen op het gebouw, viel te lezen in het rapport.
De Britse politie stelde na de ramp een strafrechtelijk onderzoek in om te achterhalen wie verantwoordelijk kon worden gehouden. In mei van dit jaar merkte de politie negentien bedrijven en 58 personen aan als verdachte in de zaak. Zij kunnen nog worden vervolgd voor dood door schuld, fraude en ambtsmisbruik. De politie neemt ook de conclusies van het woensdag verschenen rapport mee en verwacht dat de eerste aanklachten pas in 2026 zullen volgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant