Hoewel een poging tot koranverbranding van Pegida begin dit jaar flink uit de hand liep, ziet een meerderheid van de Kamer niets in een verbod daarop. De VVD greep het debat aan om het te hebben over ‘grenzen van het demonstratierecht’.
Niet immigratie, de steun aan Oekraïne of de woningcrisis maar de koranverbranding door anti-islambeweging Pegida was dinsdag inzet van het eerste plenaire debat van het nieuwe parlementaire jaar. Bij de meeste Kamerleden was het onderwerp na een turbulent politiek voorjaar wat weggezakt, de aanvraag van het debat stamde dan ook alweer van 16 januari.
Directe aanleiding was toen een uit de hand gelopen actie van Pegida-voorman Edwin Wagensveld die had aangekondigd in Arnhem een koran te gaan verbranden. Het ging mis toen een menigte Wagensveld en de aanwezige politie bestormde in een poging de verbranding te voorkomen. De burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, verbood daarna een nieuwe actie van Wagensveld en riep op tot een landelijk verbod op dergelijke verbrandingen, maar het vorige kabinet wilde zover niet gaan.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid.
Alles over politiek vindt u hier.
Marcouchs oproep tot een verbod kan ook maanden na de escalatie in Arnhem nog op steun rekenen van Denk-Kamerlid Ismail el Abassi, die het debat had aangevraagd. Volgens hem zijn verbrandingen van religieuze geschriften zoals de Koran ‘een extreme uiting’ van het ‘vernederen en ontmenselijken’ van bevolkingsgroepen. ‘Dit is geen vrijheid van meningsuiting, maar moslimhaat’, aldus El Abassi.
Hoewel ook alle andere sprekers zich hard uitspraken tegen de verbrandingen en de acties van Wagensveld ‘walgelijk’ of ‘verwerpelijk’ noemden, kreeg El Abassi’s oproep weinig bijval. Alleen GroenLinks-PvdA sloot zich aan bij een verbod.
Volgens GL-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer vallen ‘controversiële en oncomfortabele’ meningen weliswaar ook onder de vrijheid van meningsuiting, maar wordt de grens bereikt ‘als een mening doelbewust aanzet tot haat’. Bovendien vond ze dat kritiek op religie ook op ‘talloze andere manieren’ kan worden geuit.
SP-Kamerlid Michiel van Nispen wees Mutluer erop dat haatzaaien en geweld al verboden zijn en er al kan worden opgetreden als dat nodig blijkt. Ook zag hij niet in waarom ‘een religie van groter belang is’ dan andere zaken waar mensen aanstoot aan kunnen nemen. Toch vond het GL-PvdA-Kamerlid een harde grens nodig, al benadrukte ze dat haar fractie met de kwestie had ‘geworsteld’.
Een verbod op koranverbranding komt er dus niet, alleen al omdat ook de voltallige coalitie tegen is. Met name coalitiepartij VVD greep het debat aan om het te hebben over ‘de grenzen van het demonstratierecht’. Volgens VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen liet ook de actie van Pegida immers zien dat er een onderscheid nodig is tussen demonstraties en ‘doelbewuste openbare ordeverstoringen’. ‘Juist om het demonstratierecht te koesteren moeten we durven er grenzen aan te stellen.’
Daarmee heropende ze een debat dat eerder deze zomer al door het kabinet werd aangezwengeld. Vorige maand zei minister van Justitie David van Weel (VVD) in een interview in de Volkskrant dat hij wil kijken of ‘we binnen het demonstratierecht grenzen kunnen stellen’. Volgens Van Weel komt het punt terug in het regeerprogramma dat nu wordt geschreven.
Ook dinsdag bleek weer dat het standpunt van de coalitie op de nodige tegenstand kan rekenen van de oppositie. SP’er Van Nispen vond dat voorkomen moet worden dat het demonstratierecht wordt ingeperkt omdat we sommige acties ‘irritant’ vinden. ‘Dat we niet over de weg kunnen, dat de politiecapaciteit wordt ingezet: allemaal super irritant. (...) Maar dat kan toch niet de reden zijn om zoiets belangrijks in te perken.’
Aan het voornemen van Van Weel verandert de kritiek niets. In zijn eerste optreden in de Kamer herhaalde hij zijn boodschap. ‘Het demonstratierecht is geen vrijbrief voor het overtreden van de wet’, aldus Van Weel. Wel benadrukte hij dat er nog geen besluit is genomen. Van Weel wil de komende tijd eerst een ‘dialoog’ aangaan met onder meer ‘demonstranten, het OM, politiemensen en burgers’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant