Is er een verschil tussen leugens die ons schoonheid brengen, en leugens die de werkelijkheid grotesk verdraaien? In principe niet, concludeerde ik toen ik vorige week door Parijs liep. Het kwam zo. In de stad van het licht zie je nog regelmatig mensen in hun eentje een boek lezen. Ze zitten op banken langs het water, of aan tafeltjes in restaurants. In een van de vele donkere hoekjes van de stad zag ik zelfs een zwerver op een afgedankte matras, onder een dunne deken, verzonken in een boek. Een manier om de wereld te vergeten, en te verdwijnen in fictie. Het was een troostrijk beeld, omdat ik het interpreteerde als het inruilen van een rauwe werkelijkheid voor fictieve schoonheid.
Tegelijkertijd dacht ik aan Donald Trump. Ik heb me deze zomer sowieso iets te veel beziggehouden met de aanloop van de Amerikaanse presidentskandidaten naar de verkiezingen in november. Omdat ik er de tijd voor had, en vanwege een soort exotisme, volgde ik met name Trumps speeches alsof het een nieuwe Netflix-serie was – en dan een die nog door de laatste editing heen moest; een beetje ruw, maar al met al uitermate onderhoudend.
Er waren bijvoorbeeld beelden van een lokale televisiezender waarin een handvol mensen langs de weg staat om Trump te verwelkomen. Daarna kwam Trump in beeld tijdens zijn speech: „Er staan hier duizenden en duizenden mensen buiten, zoveel dat ze ze niet meer binnen kunnen laten. Ze [de media, KA] zullen dit nooit vertellen, maar het zijn er heel veel”, loog hij met dat gekke kleine mondje van hem, en de leugen was zo flagrant dat de leugenaar er niet eens bij knipperde met zijn ogen.
Een van mijn favoriete Trump-shows was een Republikeinse bijeenkomst in juni in Nevada, waar hij een onsamenhangend verhaal afstak waarin hij zijn eigen genie verbond aan haaien en boten. Het was zo bizar dat ik het voor mezelf moest uitschrijven, alleen al om te kunnen geloven dat een presidentskandidaat met miljoenen politieke volgelingen straffeloos uit zijn nek kan kletsen. Trump: „Ik zeg… wat zou er gebeuren als de boot zonk van zijn gewicht en je in de boot zit en je hebt deze enorm krachtige batterij en de batterij is nu onder water en er is een haai die een paar meter verderop is. Trouwens, veel aanvallen van haaien de laatste tijd. Hebben jullie dat gemerkt? Veel haaien… […] Dus ik zei, dus… er is een haai een paar meter van de boot vandaan. Een paar meter… hier... Word ik geëlektrocuteerd als die boot zinkt? Water gaat over de batterij. De boot zinkt. Blijf ik op de top van de boot en word ik geëlektrocuteerd of spring ik over de haai en word ik niet geëlektrocuteerd?”
Het was een extreem intelligente vraag van zichzelf, vond Trump. En dat hij zo slim was had alles te maken met zijn banden met MIT („Very smart”).
Hoe meer ik naar deze man luisterde, hoe vaker ik dacht dat we toch beter verdienen. Betere leiders, betere politieke voorbeelden, betere mensen aan het stuur.
Maar Trump haalt er zijn schouders over op, want hij vertelt een verhaal dat hem meer aanstaat. Als reactie op het commentaar op zijn „bijzondere” manier van speechen, reageerde hij onlangs: „You know, I do the weave. You know what ‘the weave’ is? I’ll talk about like nine different things that they all come back brilliantly together. And it’s like… and friends of mine that are like English professors, they say, ‘It’s the most brilliant thing I’ve ever seen’.”
„Leugens!” wil ik naar het scherm roepen, maar dan denk ik aan die zwerver in Parijs. Voor wie probeert te ontsnappen aan een ongemakkelijke waarheid, is elke leugen welkom. En als de leugen werkt, dan is hij geslaagd. In die zin verdient zowel de leugen als de leugenaar bewondering, blijkbaar.
Source: NRC