Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Bij een Russische aanval op Poltava, een stad in het noordoosten van Oekraïne, zijn zeker 41 doden gevallen. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een video op Telegram.
Het zou gaan om een aanval met twee ballistische raketten. Daarbij zouden een onderwijsinstelling en een nabijgelegen ziekenhuis zijn. Volgens Zelensky zijn er meer dan 180 gewonden gevallen. De beweringen kunnen vooralsnog niet onafhankelijk geverifieerd worden.
Volgens de gouverneur van de gelijknamige provincie, Philip Pronin, kunnen in verband met de veiligheid voorlopig niet meer details naar buiten gebracht worden. Hulpdiensten zijn ter plekke om mensen onder het puin vandaan te halen.
Thom Canters
Een rechtbank in Moskou heeft bepaald dat de Franse ngo-medewerker Laurent Vinatier tot februari in voorlopige hechtenis moet blijven tot zijn proces later deze maand van start gaat. Dat meldt het Russische staatspersbureau RIA Novosti in een bericht op Telegram. Rusland beschuldigt hem van het verzamelen van militaire gegevens. Bovendien zou hij zich niet hebben laten registreren als ‘buitenlands agent’.
De 47-jarige Vinatier werkt als adviseur voor de in Zwitserland gevestigde conflictbemiddelingsgroep Centre for Humanitarian Dialogue. Hij was namens die organisatie in Rusland toen hij in juli werd opgepakt. Volgens de Russische geheime dienst heeft Vinatier schuld bekend. Hem hangt een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar boven het hoofd.
De Russische wet schrijft voor dat iedere organisatie of persoon die in Rusland actief is zich laat registreren als buitenlands agent, wanneer die voor politieke activiteiten hulp uit het buitenland ontvangt of ‘onder buitenlandse invloed staan’. Ook mensen die informatie verzamelen over Russische militaire activiteiten vallen onder de wet.
Mensenrechtenorganisaties stellen dat het Kremlin de wet zulke brede definities hanteert dat die op iedereen van toepassing kan zijn die op enige manier contact onderhoudt met het buitenland. Rusland zou de wet dan ook gebruiken om kritische media en mensenrechtenorganisaties de mond te snoeren.
De Franse president Emmanuel verwierp eerder al de beschuldiging dat Vinatier werkt voor de Franse staat. De Franse autoriteiten stellen dan ook dat het gaat om een willekeurige arrestatie en hebben er bij Rusland op aangedrongen om Vinatier vrij te laten.
Thom Canters
Rusland heeft afgelopen nacht aanvallen uitgevoerd op Oekraïense spoorwegen, meldt het Oekraïense nationale spoorbedrijf in een bericht op Telegram. Het zou gaan om aanvallen in de noordoostelijke provincie Soemy en het zuidoostelijke Dnipropetrovsk. Er zouden geen doden of gewonden zijn gevallen. De beweringen kunnen niet onafhankelijk geverifieerd worden. Rusland heeft niet gereageerd op de beschuldigingen, zoals het doorgaans ook niet doet.
Hoewel Rusland zeker aan het begin van de oorlog regelmatig aanvallen uitvoerde op het Oekraïense spoor, zijn met name energievoorzieningen de afgelopen maanden het doelwit geweest van Russische aanvallen. Tijdens een bezoek aan Oekraïne gisteren zegde minister-president Dick Schoof een steunpakket ter waarde van 200 miljoen euro toe, mede bedoeld ter bescherming van de energie-infrastructuur.
Tegelijkertijd blijft het spoornet volgens Oekraïne een doelwit omdat Moskou daarmee de levering van wapens aan het front wil ontregelen, meldde persbureau Reuters eerder dit jaar op basis van bronnen binnen de Oekraïense inlichtingendiensten. Zo kwam bij een aanval op een spoorweg in Charkiv afgelopen april nog een Oekraïense monteur om het leven.
Naast aanvallen op het spoor heeft Rusland volgens Oekraïne ook drone- en raketaanvallen uitgevoerd op verschillende steden in het land. In de zuidoostelijke steden Zaporizja en Dnipro zijn daarbij in totaal drie doden gevallen. De Oekraïense luchtmacht zegt 27 van de 35 Russische drones uit de lucht te hebben geschoten.
Thom Canters
Oekraïne heeft ontstemd gereageerd op het bezoek van de Russische president Vladimir Poetin aan Mongolië. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat Mongolië ‘medeplichtig’ is aan de oorlogsmisdrijven van Poetin, door hem niet te arresteren bij zijn aankomst gisteren. Mongolië is lid van het Internationaal Strafhof (ICC), dat sinds vorig jaar een arrestatiebevel heeft uitstaan tegen Poetin.
Poetin werd gisteren feestelijk onthaald door een militaire erewacht in de hoofdstad Ulaanbaatar, waar hij zijn Mongoolse evenknie Ukhnaagiin Khurelsukh ontmoette. Een band speelde de Russische en Mongoolse volksliederen in het bijzijn van Mongoolse militairen te paard. Het is de eerste keer dat Poetin een ICC-lidstaat bezoekt sinds het arrestatiebevel van kracht is.
Voorafgaand aan het bezoek was er bij de Russen al weinig vrees dat Mongolië over zou gaan tot arrestatie van Poetin, die wordt gezocht in verband met de ontvoering en gedwongen deportatie van Oekraïense kinderen naar Rusland. Een woordvoerder van het Kremlin stelde zich daar ‘geen zorgen’ over te maken. Volgens ingewijden zou Poetin in aanloop naar het bezoek van Mongolië garanties hebben ontvangen dat hij daar niet opgepakt zou worden, meldt Bloomberg.
Mongolië, ingesloten tussen de bondgenoten Rusland en China, is sterk afhankelijk van Russische olie en gas. The New York Times bericht op basis van een anonieme westerse diplomaat dat de Mongoolse regering aan westerse landen heeft medegedeeld dat een van de redenen voor het bezoek van Poetin is om meer brandstof uit Rusland veilig te stellen. Daarmee moet een herhaling van de tekorten van afgelopen winter voorkomen worden.
Moskou heeft bovendien plannen voor een nieuwe gasleiding naar China, de Power of Siberia 2, die door Mongolië moet lopen. Sinds de westerse sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne stroomt er veel meer Russische olie en gas naar China. Mongolië heeft zich in de Verenigde Naties onthouden van stemmingen die de Russische invasie van Oekraïne veroordelen.
Vorig jaar sloeg Poetin nog een top van de BRICS-landen in Zuid-Afrika over vanwege het risico op een arrestatie. Datzelfde land negeerde in 2015 nog een arrestatiebevel tegen de Soedanese dictator Omar al-Bashir, die wordt gezocht vanwege genocide. Hoewel lidstaten verplicht zijn gevolg te geven aan een arrestatiebevel, heeft het ICC geen mogelijkheden om dat ook af te dwingen.
Thom Canters
• De Nederlandse premier Dick Schoof bracht een bezoek aan Oekraïne. In de regio Zaporizja beloofde hij president Zelensky het land te blijven steunen. Nederland maakt zo'n 95 miljoen euro vrij voor het Oekraïense energienetwerk.
• Op de eerste schooldag in Oekraïne heeft Rusland met aanvallen verschillende onderwijsinstellingen getroffen. De scholen werden geraakt door puin van raketten. Ook in Rusland zou een onderwijsinstelling zijn getroffen.
• De Russische president Poetin is aangekomen in Mongolië. Het is voor het eerst dat Poetin een lidstaat van het Internationaal Strafhof bezoekt sinds er een arrestatiebevel tegen hem is uitgevaardigd. Mongolië heeft de plicht hem te arresteren, maar zal dat zeer waarschijnlijk niet doen.
• Iran is van plan Rusland ballistische raketten te leveren, melden Europese inlichtingenbronnen aan Bloomberg. Het land levert Rusland als drones.
Rusland ontvangt al sinds het begin van de oorlog in groten getale drones van Iran, maar zou mogelijk ook snel kunnen beschikken over Iraanse ballistische raketten. De levering van die raketten kan elk moment plaatsvinden, zeggen Europese inlichtingenbronnen tegen Bloomberg. Het Westen staat volgens die bronnen al klaar om in dat geval nieuwe sancties tegen Iran af te kondigen.
Met Iraanse drones bestookt Rusland bijna dagelijks doelen in Oekraïne. Daarnaast beschikt het land over Noord-Koreaanse wapensystemen, waaronder ballistische raketten. Die zijn echter minder precies en geavanceerd dan vergelijkbare Russische raketten, maar daarvan is de voorraad weer beperkt. De Iraanse ballistische raketten zouden het gat in het Russische arsenaal kunnen opvullen.
Ballistische raketten zijn veel sneller dan kruisraketten en drones. Ze gaan via een baan om de aarde op hun doel af, in sommige gevallen zelfs buiten de atmosfeer. Dat maakt ze ook lastiger te onderscheppen. Bovendien kunnen ze een zwaardere lading meenemen dan kruisraketten. Bij een aanval op Kyiv vanochtend wist Oekraïne slechts negen van de zestien ballistische raketten te vernietigen.
De bronnen van Bloomberg willen niet zeggen welke raketten Iran exact wil leveren. Wel zeggen ze dat er in elk geval nieuwe sancties volgen tegen Iran. Mogelijk zijn die sancties gericht tegen Iran Air, dat dan de toegang tot het Europese luchtruim zal worden ontzegd.
Joram Bolle
Na twee weken hebben Russische brandweerlieden de brand in een oliedepot in de regio Rostov eindelijk weten te blussen. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass. De brand ontstond volgens Rusland doordat wrakstukken van een neergeschoten drone uit Oekraïne op het oliedepot terechtkwamen.
Vervolgens stond een terrein van zo’n 10 duizend vierkante meter in vuur en vlam, aldus de autoriteiten. Bij de pogingen om de brand te blussen raakten tientallen brandweerlieden gewond. De vrees bestond dat de brand over zou slaan naar het nabijgelegen Proletarsk, maar dat gebeurde niet.
Hoewel Oekraïne bijna dagelijks olie- en gasvoorzieningen in Rusland treft met drones, zijn de gevolgen zelden zo groot en langdurig. Het is onduidelijk waarom Rusland zoveel moeite had het vuur onder controle te krijgen.
Joram Bolle
De Russische president Poetin is gearriveerd voor een bezoek in Mongolië, meldt het Kremlin. Verwacht werd dat hij morgen in Mongolië zou aankomen, maar Poetin is er nu al.
Het bezoek aan Mongolië is vooral opvallend omdat het land lid is van het Internationaal Strafhof (ICC). Tegen Poetin is door het ICC een arrestatiebevel uitgevaardigd en dat verplicht lidstaten om een verdachte te arresteren als die voet op de bodem van een lidstaat zet. Het bezoek van Poetin aan Mongolië is het eerste bezoek aan een land dat lid is van het ICC sinds het arrestatiebevel van kracht werd.
Oekraïne en mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en Amnesty International hebben Mongolië opgeroepen Poetin te arresteren. Daar hoeft hij waarschijnlijk niet voor te vrezen. Het Kremlin heeft gezegd ‘geen zorgen’ te hebben over een mogelijke arrestatie; Poetin bezoekt het land op uitnodiging van president Ukhnaagiin Khurelsukh. Vorig jaar zegde Poetin wel nog een bezoek aan Zuid-Afrika af vanwege het risico op een arrestatie. Volgens Zuid-Afrika was dat in onderling overleg.
Poetin wordt gezocht vanwege zijn veronderstelde rol bij de deportatie van Oekraïense kinderen uit bezet gebied naar Rusland. Ook tegen de Russische kinderombudsvrouw is om die reden door het ICC een arrestatiebevel uitgevaardigd. Het ICC is echter afhankelijk van lidstaten voor uitlevering van verdachten. Als Mongolië tegen de afspraken in Poetin niet arresteert, dan kan het ICC daar alleen maar zijn afkeuring over uitspreken.
Eerder liet bijvoorbeeld Zuid-Afrika de Soedanese dictator Omar al-Bashir ongemoeid. Die wordt gezocht vanwege genocide.
Joram Bolle
Het kabinet maakt 94,5 miljoen euro vrij om de Oekraïense energiesector te ondersteunen komende winter. Dat heeft minister Reinette Klever (Ontwikkelingshulp, PVV) vandaag aan de Tweede Kamer laten weten.
Rusland richt met zijn luchtaanvallen regelmatig schade aan aan het Oekraïense energienetwerk. Ook bij de grootschalige Russische luchtaanval van een week geleden sloegen raketten en drones in op elektriciteits- en watervoorzieningen in heel Oekraïne.
Door de beperkte energievoorziening is Oekraïne gedwongen de stroom in delen van het land op gezette tijden uit te schakelen. In juni zei de Oekraïense president Zelensky dat Rusland 80 procent van de opwekkingscapaciteit van warmte-energie heeft vernietigd. De energietekorten kunnen tot flinke problemen leiden als de winter over een paar maanden aanbreekt.
Van het Nederlandse geld is 29,5 miljoen bestemd voor de aanschaf van gasturbines. Voor reparatiematerialen voor de energie-infrastructuur is 20 miljoen beschikbaar. Daarnaast draagt Nederland bij aan een gecoördineerde internationale levering van reparatiematerialen en brandstof. Volgens minister Klever komt de Nederlandse steun voor het Oekraïense energienetwerk met het nieuwe pakket in totaal neer op zo’n 220 miljoen euro.
Dana Holscher
In de Russische stad Belgorod sluit een groot deel van de kleuterscholen komende week de deuren. Oudere leerlingen krijgen de komende dagen op veel plaatsen alleen nog online les. De regionale autoriteiten hebben daartoe besloten nadat een kinderopvang op maandagochtend zo goed als volledig werd verwoest bij een Oekraïense aanval.
‘Het is een slechte ochtend voor Belgorod’, reageerde de lokale Russische gouverneur Vyacheslav Gladkov. Over mogelijke slachtoffers is niets bekendgemaakt.
Belgorod, nabij de grens met Oekraïne, en de omliggende districten worden al veel langer bestookt door het Oekraïense leger. Gisteren werd volgens gouverneur Gladkov in de regio één persoon gedood. Zeker tien anderen raakten volgens de gouverneur gewond. Oekraïne houdt vol dat het alleen militaire doelen bestookt op Russisch grondgebied en dat het geen burgers aanvalt. Moskou zegt hetzelfde over aanvallen op Oekraïens grondgebied.
Omgekeerd sloeg Rusland afgelopen nacht toe in Kyiv. In de hoofdstad was in de vroege ochtend een reeks explosies te horen. Twee kleuterscholen raakten zwaar beschadigd door het puin van onderschepte raketten en drones, aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken. De aanvallen komen op de dag dat de scholen in beide landen weer beginnen.
Maartje Geels
Rusland heeft de Oekraïense hoofdstad Kyiv maandagochtend vroeg bestookt met drones, kruisraketten en ballistische raketten. Volgens persbureau Reuters raakte de ingang van een metrostation dat tevens dienst doet als schuilkelder beschadigd.
De burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko, zei dat de hulpdiensten diverse keren moesten uitrukken na meldingen van schade en verwondingen door vallend puin. Overal in de stad klonk het luchtalarm en gebouwen schudden op hun grondvesten. De Oekraïense luchtafweer zou zeker twintig raketten hebben neergehaald.
In het district Shevchenkivskyi, waar veel universiteiten en scholen gevestigd zijn, brak brand uit. Twee mensen moesten aan hun verwondingen worden behandeld, aldus burgemeester Klitsjko op Telegram. Ook werd een drinkwaterinstallatie in de stad geraakt.
Buurland en Navo-lid Polen stuurde vliegtuigen de lucht in om zijn eigen luchtruim te beschermen.
Redactie
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Rusland voerde de grootste drone- en raketaanval sinds het begin van de Russische invasie in 2022 uit. In totaal zette Rusland 127 raketten en 109 drones in. Het voornaamste doelwit van de aanval, die in vijftien Oekraïense provincies schade veroorzaakte, was het Oekraïense elektriciteitsnet. Er vielen zeker zes doden en tientallen gewonden.
• Een door het Westen geleverde F-16 is maandag neergestort in Oekraïne. De oorzaak van de crash is vooralsnog niet bekend. Het neerstorten van het toestel gebeurde slechts enkele weken nadat de eerste door het Westen beloofde F-16’s waren aangekomen in Oekraïne. Het toestel werd ingezet in de nacht van zondag op maandag, bij een luchtaanval die door Kyiv wordt omschreven als de grootste sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne.
• Het Oekraïense leger heeft zaterdagnacht een grootschalige droneaanval uitgevoerd op meerdere doelen in Rusland. Onder meer Moskou kwam onder vuur te liggen, waarna er brand uitbrak in een olieraffinaderij in de Russische hoofdstad. Volgens Rusland heeft Oekraïne ruim 150 drones afgestuurd op vijftien Russische regio’s. Daarmee is de Oekraïense droneaanval een van de grootste sinds de Russische inval in 2022.
• De Oekraïense president Zelensky is voornemens om komende maand een ‘overwinningsplan’ aan de Amerikaanse leider Biden te presenteren. Ook de Amerikaanse presidentskandidaten Harris en Trump zullen het voorgelegd krijgen, stelde Zelensky tijdens een toespraak op een forum in Kyiv. Over de inhoud maakte Zelensky dinsdag niets bekend; wel stelde hij dat het slagen van zijn plan in grote mate afhankelijk is van toekomstige toezeggingen van Washington.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant