De Klassieker Feyenoord-Ajax ging afgelopen weekend niet door. Dat is weinigen ontgaan en dus een goed voorbeeld van effectief actievoeren. De politie staakte al een tijdje, maar met het slachtofferen van de Klassieker was landelijke aandacht verzekerd. Doel bereikt, het vroegpensioen staat
− terecht − weer op de agenda en NSC-minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) kondigde al aan te willen onderhandelen.
Toen PvdA-leider Wouter Bos in 2009 namens het vierde kabinet-Balkenende de pensioenleeftijd stapsgewijs verhoogde naar 67 jaar werd dat verkocht met de toezegging dat er een regeling zou komen voor mensen met zwaardere beroepen. Daar vielen wellicht niet meteen politieagenten onder, maar sowieso wel werknemers in de bouw. Opgelucht haalde ik adem toen ik dat las. De toekomst van mijn vader, werkzaam in die bouw als schilder, was daarmee gered.
Inmiddels is die realiteit ingehaald. Om de vroegpensioenregeling, die pas drie jaar geleden werd ingevoerd en volgend jaar afloopt, staat een hek van strenge voorwaarden, waardoor uiteindelijk maar een kwart (27 procent) van de mensen die hiervoor in aanmerking komen er ook daadwerkelijk gebruik van maken.
Over de auteur
Mark van Ostaijen is bestuurssocioloog aan de Erasmus Universiteit. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Terwijl politieagenten nu de afloop van die regeling agenderen, is dat niet het grootste probleem. Want dat is, ondanks de afloop, vooral de extreem lage deelname aan die regeling, die sterk verschilt per sector. Zo stopt 85 procent van de politieagenten eerder, tussen de 10 tot 20 procent van de schoonmakers en schilders en maar 5 procent in de vleesindustrie, zo blijkt uit onderzoek van Investico.
Terwijl politieagenten nu de aandacht opeisen, zit het echte probleem in andere sectoren. Want het vroegpensioen is zo onaantrekkelijk gemaakt dat alleen degenen die willen interen op hun pensioenpotje, om een AOW-gat te voorkomen, er gebruik van kunnen maken. De rest kiest eieren voor zijn geld en werkt door. Ook als dat eigenlijk niet meer kan.
Zo ook mijn vader. Hij werd vorig jaar 65, de leeftijd waar hij lang naar uitkeek. Want zijn knieën zijn versleten. Echter werd hem te verstaan gegeven dat hij tot zijn 67ste door moet werken. Zo bepalen bonden en werkgevers per sector welk beroep geldt als ‘zwaar’ en hangen daar strenge voorwaarden en een minimumaantal dienstjaren aan.
Mijn vader, die al vijftig zware dienstjaren achter de rug heeft, viel ineens buiten die regeling. Omdat hij door zijn baas tijdens de financiële crisis op straat werd gezet en vervolgens als uitzendkracht door hetzelfde bedrijf werd ingehuurd, worden die jaren gezien als ‘pensioenbreuk’. Bovendien vallen uitzendkrachten en zzp’ers sowieso buiten die regeling. Einde vroegpensioen. Ik heb mijn vader niet vaak zo teleurgesteld en terneergeslagen gezien. En zijn situatie staat niet op zichzelf.
Gelukkig zijn er partijen die opkomen voor arbeiders. In haar laatste verkiezingsprogramma stelt GroenLinks-PvdA: ‘Zoals afgesproken in het Pensioenakkoord kunnen mensen met zware beroepen als ze dat willen eerder stoppen met werken.’
Dit getuigt echter van een woestmakende naïviteit. Een woud aan regelingen en voorwaarden zorgt er namelijk voor dat de meeste mensen (73 procent) in zware beroepen als ze dat ‘willen’, helemaal niet ‘kunnen’ stoppen. De zwareberoepenregeling is voor de meerderheid uitgelopen op niets minder dan een fiasco.
De sociologisch angehauchte Franse schrijver Édouard Louis zegt over zijn vader in zijn boek Ze hebben mijn vader vermoord: ‘Hollande, Sarkozy, Macron, Chirac. Het verhaal van je lijdensweg draagt namen. (…) Het verhaal van je lichaam is het verhaal van die namen die elkaar hebben opgevolgd om jouw lichaam te slopen.’ Treffend, want het is in Nederland niet anders.
Ook mijn vader is gesloopt, op en versleten. Hij kan niet meer. Terwijl hij dacht eerder te kunnen stoppen, moet hij zelfs langer door. Net zoals de meesten. Onder meer door politieke krachten die inmiddels zijn gefuseerd om nog een rol van betekenis te kunnen vervullen.
Met het slachtofferen van de Klassieker voelden sommigen zich zwaar benadeeld. Terwijl de zwaarste teleurstelling heerst bij mensen in de zwaarste beroepen. Bovendien, wat pas echt zwaar is aan een beroep, is als je zwaar in de steek wordt gelaten wanneer je ergens een beroep op wilt doen. De aandacht voor de politie gun ik zoveel anderen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant