Piet Adema, oud-minister van Landbouw, stond deze zomer op een camping en naast hem, droomde hij, stond de tent van Willem-Alexander. Samen bespraken ze de problemen van de boeren. Adema vertelt het op het afscheidsfeest van Mark Rutte, dinsdagavond in Scheveningen, en hij lacht hard. Hij droomde ook al een keer dat hij op pad was met boeren, en dat hij vergaderde met de collega’s van het kabinet-Rutte IV. Een zo’n ex-collega staat verderop, Alexandra van Huffelen, oud-staatssecretaris van D66. Ze noemt zichzelf ‘Koos Werkeloos’, ze volgt een cursus Frans.
Hoe doe je dat het beste, afscheid nemen van de Haagse politiek? „Cold turkey”, zegt oud-minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker van de VVD, die ook op Ruttes feest is. Hij werd bestuurder van het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. Bram van Ojik, oud-partijleider van GroenLinks, zegt dat híj het helemaal niet moeilijk vond. „Maar ik heb natuurlijk wel drie keer afscheid genomen.” In 1993 en 1994 was hij Tweede Kamerlid van GroenLinks. Hij kwam in 2012 terug als Kamerlid en fractievoorzitter, in 2015 stapte hij op om plaats te maken voor Jesse Klaver en in 2017 werd hij opnieuw Kamerlid. Misschien went het als je veel oefent?
Het ministerie van Algemene Zaken heeft voor Ruttes afscheid een strandtent afgehuurd. Piet Adema, Sander Dekker en Bram van Ojik staan in de buurt van de ingang, met nog veel meer oud-politici. Van de meeste denk ik: die waren vast heel graag nog steeds staatssecretaris, minister of Kamerlid geweest. Er zijn er bij die huilend zijn vertrokken, gedwongen of na een nederlaag, en toch lijken te hopen op een terugkeer. „Als je van politiek houdt”, zegt Mona Keijzer, als staatssecretaris van het CDA ontslagen en nu minister en vicepremier van BBB, „heb je levenslang.”
Bij de ingang staat ook een verslaggever van Hart van Nederland en net voor het feest zegt Rutte – korte broek, gympen – voor de camera dat Nederland vond dat het „wel klaar” was met hem als premier, na 14 jaar. „Dat vond ik zelf ook.” Het is lang niet zeker of hij dat vond, maar kun je iets anders zeggen?
In de uitnodiging stond dat Rutte geen rij wilde om handen te schudden, hij zou zelf rondlopen om mensen te begroeten. Toch waren er gasten die van tevoren bij het ministerie hadden geïnformeerd of zíj misschien vooraan in de rij konden worden geplaatst? Dat waren vast en zeker niet de Kamerbodes, de beveiligers en de medewerkers van het Tweede Kamerrestaurant die Rutte állemaal had uitgenodigd.
Afscheid nemen van de politiek is misschien óók moeilijk omdat je je status verliest.
In Scheveningen begint een medewerker uit de keuken van de Tweede Kamer tegen oud-premier Jan Peter Balkenende over de omeletten die hij voor hem had gebakken, jarenlang. „Maar voor úw afscheid”, zegt hij, „was ik niet uitgenodigd.”
Balkenende wist het nog, van de omeletten.
Source: NRC