De politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) heeft de deelstaatverkiezingen in de Oost-Duitse deelstaat Thüringen gewonnen. In buurdeelstaat Saksen behaalde de partij ook grote winst. Maar wat wil die radicaal-rechtse AfD?
Alternative für Deutschland (AfD) begon in 2013 als een anti-europartij. De politieke partij stond ook wel bekend als de 'Professorenpartei', omdat de partij vooral uit economen bestond.
De AfD was altijd al kritisch op migratie, maar is door de jaren heen steeds meer een anti-immigratiepartij geworden. De partij profiteerde enorm van de vluchtelingencrisis in 2015. Inmiddels is het anti-immigratiebeleid het belangrijkste speerpunt van de AfD.
Het is belangrijk te benadrukken dat de landelijke AfD verdacht wordt van rechts-extremisme. De rechter besloot in mei in hoger beroep dat de Duitse autoriteiten de (landelijke) partij daarom mogen bespioneren en afluisteren.
In de Duitse deelstaten Thüringen en Saksen gaat dat verder. De veiligheidsdienst heeft de AfD daar al officieel bestempeld als 'extreemrechts'. "De partij druist in tegen de grondwet en heeft standpunten die tegen de democratie ingaan", legt Marja Verburg van het Duitsland Instituut Amsterdam uit aan NU.nl. "Er is vreemdelingenhaat, ze sluiten mensen uit en ze gaan tekeer tegen de media en andere politici. De veiligheidsdienst ziet de partij daar echt als een gevaar."
Volgens AfD moet Duitsland er eerst voor de witte Duitsers zijn, vertelt Ewout van der Knaap. Hij is hoogleraar Duitstalige literatuur en cultuur aan de Universiteit Utrecht. "Zoals Trump Make America Great Again heeft, stelt de AfD: Duitsland eerst."
Verburg beaamt de pro-Duitse houding. "De AfD vindt heel erg belangrijk dat het Duitse volk voor andere volken gaat. Dat is ook een van de redenen waarom de veiligheidsdienst zegt dat de partij ondemocratisch is. De grondwet zegt namelijk dat iedereen gelijk is. Maar de AfD zegt: Duitsers gaan voor."
Vooral in het oosten van Duitsland heerst dat pro-Duitse gevoel. "De werkloosheidscijfers zijn daar hoog en veel jongeren trekken richting West-Duitsland", legt Van der Knaap uit. Inwoners voelen zich bovendien niet serieus genomen. Volgens hen zijn in Berlijn alleen "diegene uit het westen" aan de macht.
Hoewel volgens de hoogleraar in sommige gebieden in het oosten de infrastructuur en de digitalisering te wensen overlaat, maakt de kiezer zich alleen maar druk om migranten. "En soms is dat in gebieden waar dat echt wel meevalt. Maar het is een soort heisa die ontstaat, alsof migratie hét probleem is."
"Veel AfD-stemmers zijn niet extreemrechts, maar vinden migratie en criminaliteit zo belangrijk dat ze wel op die partij stemmen", ziet ook Verburg. "Kennelijk vinden ze het dan niet erg dat die partij extreemrechts is."
Ook op andere thema's spreekt de AfD zich expliciet uit. Zo is de partij tegen wapenleveranties in Oekraïne en wil ze vredesonderhandelingen met Rusland. "AfD-aanhangers vinden dat de oorlog in Oekraïne niet de oorlog van de Duitsers is", licht Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut Amsterdam toe.
De partij is fel tegen het huidige klimaatbeleid en is tegen de mainstreammedia. "In Thüringen zegt de AfD dat de klimaatmaatregelen afschaffen als ze het voor het zeggen krijgen. Een deel ontkent ook klimaatverandering", vertelt Verburg. "Daarnaast heeft de partij gezegd dat ze de publieke omroep in de deelstaat willen afschaffen." Media waren ook niet welkom bij de verkiezingsavond van de AfD, voegt Jürgens toe.
"En de AfD is tegen gelijkwaardigheid", voegt Verburg toe. "Gelijke rechten tussen mannen en vrouwen op de werkvloer hoeft allemaal niet. Een deel van de AfD vindt dat vrouwen thuis horen te blijven."
Source: Nu.nl algemeen