Op veel plekken in Israël werd maandag, een dag na de massale demonstraties van zondag, het werk neergelegd. De vondst van zes dode gijzelaars in een tunnel onder Gaza maakt de schreeuw om een staakt-het-vuren krachtiger dan ooit.
Mark Kairys, toneelmeester van het HaBima-theater in Tel Aviv, zit maandag kort na lunchtijd aan de koffie op een terras naast het strak witte theatergebouw, gelegen aan een stadsplein dat moet zijn ontworpen door een aanhanger van het modernisme. Hij hoeft niet te werken vandaag, zijn baas heeft laten weten dat er wordt gestaakt. Voor de zekerheid is hij toch komen opdagen, want eigenlijk staan er voor vanavond drie voorstellingen in drie zalen op het programma.
Kairys hoefde dus niet zelf te besluiten of hij het werk zou neerleggen, dat deed zijn werkgever voor hem. En eigenlijk de machtige Israëlische vakbondsfederatie Histadroet. Die had zondag besloten tot een landelijke staking van minstens één dag.
Dit als vervolg op de massale demonstraties zondagavond in Tel Aviv en diverse andere steden in Israël. Honderdduizenden betogers eisten dat de regering onmiddellijk akkoord gaat met een staakt-het-vuren in Gaza, zodat de ruim honderd gijzelaars vrijkomen die nog in handen zijn van Hamas.
De 38-jarige toneelmeester heeft niet het gevoel dat hij in staking is. ‘Nee, ik doe niet mee’, zegt hij weifelend. ‘Maar ik ben niet tegen het doel van de actie. Ik weet het gewoon niet.’
Vaak nam hij deel aan de wekelijkse demonstraties in Tel Aviv van het Families Forum, van de familieleden van de gijzelaars. En hij vond het afgelopen weekend vreselijk om te horen dat het Israëlische leger in een tunnel onder Gaza nog eens zes dode gijzelaars had aangetroffen, een vondst die de protestbeweging van de families meer strijdlust gaf dan ooit. ‘Als ik een familielid in zo’n tunnel had, zou ik nu ook mijn longen kapotschreeuwen’, zegt hij.
Toch twijfelt Kairys. In het weekend had hij een discussie met zijn vader. Die vindt dat premier Benjamin Netanyahu gelijk heeft: het opgeven van de Philadelphi Corridor in Gaza speelt Hamas in de kaart en zal bevrijding van de gijzelaars niet dichterbij brengen. ‘Maar ik snap ook de argumenten van het Families Forum. Ik weet niet meer wie te geloven.’
Waarschijnlijk zijn er in Israël veel mensen als Kairys – en als zijn vader. Op veel plaatsen werd maandag gestaakt, maar zeggen dat het land werd platgelegd: nee, dat zou overdreven zijn. Veel overheidsdiensten namen deel aan de staking, daarin is Histadroet goed georganiseerd. De havens bijvoorbeeld lagen stil. Het hoger onderwijs en de hightechsector deden mee. Daar werken veel seculiere, linkse mensen met een afkeer van Netanyahu.
Elders was het beeld gemengd, ook doordat de vakbeweging het maatschappelijk leven niet geheel wilde ontwrichten. Op luchthaven Ben Gurion liepen uitgaande vluchten in de ochtend een paar uur vertraging op. De medische sector schakelde terug naar sabbath-stand, met de nadruk op urgente gevallen. In het grotendeels conservatieve Jeruzalem was van de staking niet veel te merken.
In het liberale Tel Aviv, waar de protestbeweging op haar sterkst is, is het verkeer overdag stiller dan normaal, maar van een covid-achtige ‘lockdown’ is geen sprake. Veel horecazaken en winkels zijn open. ‘Wij moeten de demonstranten voeden’, zegt bakker/patissier Tomer Berkovich, sympathisant van de protestbeweging. Maar de 44-jarige gemeenteambtenaar Simon, klant van de horeca: ‘Ik steun de staking niet. Ik wil niet de onderhandelaars voor de voeten lopen.’
De reacties tonen de verdeeldheid in de Israëlische samenleving. De betogingen mogen massaler zijn dan ooit, dat betekent niet dat een meerderheid van de bevolking het oorlogsbeleid van de regering en haar aanpak van de onderhandelingen met Hamas afkeurt. En nog altijd is Netanyahu aanvoerder van een kabinet met een parlementaire meerderheid.
De stakingsoproep is daarmee ook onderdeel geworden van de politieke polarisatie. Volgens Israëlische media zei Netanyahu maandag tijdens het kabinetsberaad dat staken in oorlogstijd schandalig is. Volgens hem speelt het Hamas-leider Yahya Sinwar in de kaart. ‘Het is alsof je tegen hem zegt: je hebt zes gijzelaars vermoord en wij staan achter je.’
De extreemrechtse minister van Financiën Bezalel Smotrich schakelde ’s ochtends de rechter in om een verbod van de staking gedaan te krijgen, met het argument dat het niet ging om een arbeidsconflict, maar een politieke actie. De rechter gaf hem gelijk: om 14.30 uur moest de staking voorbij zijn. Vakbondsleider Arnon Bar-David gehoorzaamde. Hij riep de stakers op weer aan het werk te gaan. ‘Ik bedank iedereen. Jullie hebben bewezen dat het lot van de gijzelaars niet rechts of links is. Er is alleen leven of dood.’
Toneelmeester Kairys krijgt het nieuws tegen 14.30 uur te horen van zijn baas. De drie voorstellingen gaan door vanavond: Late Wedding, Aviva My Love en – geloof het of niet – Shelter Stories, verhalen uit de schuilkelder. Kairys is opgelucht, maar ziet ook het absurde ervan in. ‘Gisteren treurden we om de zes doden, vanavond zal iedereen weer lachen en klappen’, zegt hij. ‘Het abnormale is normaal geworden in Israël.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant