Het kabinet wekt in het debat over de levering van mpox-vaccins tot nu toe een buitengewoon armoedige indruk.
Dat een minister van Volksgezondheid even aarzelt voordat zij vaccins naar andere landen stuurt, hoeft geen verbazing te wekken. Genoeg mensen op het departement herinneren zich nog hoe verontwaardigd de Tweede Kamer reageerde toen het kabinet in februari 2020 – vlak voor de corona-uitbraak in Nederland – nog een vliegtuig vol mondkapjes, handschoenen, overalls en andere medische hulpmiddelen met een ‘humanitaire vlucht’ naar het Chinese Wuhan bleek te hebben gestuurd. Dat was op zichzelf een mooi, medemenselijk gebaar, maar het werd toch vooral een symbool voor de totale onderschatting die de overheid bij het begin van de pandemie achtervolgde.
Dat zal mee hebben gespeeld in het hoofd van PVV-minister Agema toen zij de Kamer vorige week liet weten dat zij geen vaccins tegen mpox (apenpokken) naar Afrikaanse landen stuurt. Een deel van de vaccins nadert het einde van de houdbaarheidsdatum. Agema wil wachten tot de bestelde nieuwe voorraad binnen is.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat klinkt plausibel, maar er is één probleem: mpox is geen covid. Begin 2020 was het een kwestie van tijd voordat het virus Europa zou bereiken, al wisten we nog niet in welke mate. Bij mpox is die kans veel kleiner en het RIVM stelt dat de bestaande voorraad ‘ruim voldoende’ is om in geval van nood een gerichte vaccinatiecampagne op te zetten. ‘Ruim’ betekent dat er 13.200 vaccins naar Afrika zouden kunnen zonder de pandemische paraatheid hier in gevaar te brengen.
Daar komt nog iets bij: de beste manier om te voorkómen dat het virus Europa bereikt, is indammen. Zoals Agema’s eigen ambtenaren haar schreven: ‘Donatie kan helpen de overdracht in de ontvangende landen te voorkomen onder met name zorgpersoneel, hetgeen de kans op internationale uitbraken vermindert.’
Met 10 miljoen vaccins zou Afrika een heel eind geholpen zijn. Die zijn er nog lang niet, maar er komt toch iets op gang met de donaties vanuit de EU (175 duizend stuks), Frankrijk, Spanje en Duitsland (ieder 100 duizend), de VS (50 duizend) en de grote klap vanuit Japan (3,5 miljoen). De EU roept alle lidstaten op om meer bij te dragen.
Die 13 duizend vaccins van Agema zullen het verschil niet maken, maar er is ook nog zoiets als de symboolwerking: willen we internationaal een constructieve rol blijven spelen? In dat licht ziet het er onmiskenbaar armoedig uit dat het kabinet gewoon nee zegt, zonder er overtuigende argumenten bij te leveren.
Het zijn kleine dingen die de reputatie van een land kunnen maken of breken, en dit zijn signalen die in Brussel niet onopgemerkt blijven. Als er dan toch per se vanuit eigenbelang geredeneerd moet worden: juist een kabinet dat op andere dossiers (migratie, landbouw) nog veel concessies wil gaan afdwingen, zou zich moeten realiseren dat het altijd een kwestie van geven en nemen is, ook internationaal.
De enige hoop is dat Pieter Omtzigts NSC zich lijkt aan te sluiten bij de oppositie om de levering vanuit de Kamer nu toch af te dwingen. Dat is een uitstekende eerste kans om te laten zien dat het toch heus wel iets voorstelt, die extraparlementaire constructie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant