Al sinds december zorgen Drentse en Groningse gemeenten er samen voor dat er niemand buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel hoeft te slapen. Komende week is Beilen aan de beurt. "Je wil Ter Apel er niet alleen voor laten staan."
Op het terrein net buiten het Groningse dorp Nieuwe Pekela is het nog erg rustig, op een enkele schoonmaker en bewakers na. Maar de vele bedden in de twee grote slaaptenten verraden dat er over enkele uren waarschijnlijk weer zo'n 225 mensen moeten overnachten.
Al in de bussen krijgen deze mensen instructies van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Maak je eigen bed op, zodat duidelijk is dat je op het voor jou aangewezen bed slaapt. Er is eten en de mogelijkheid om te douchen. Om 7.00 uur vertrekt de eerste bus weer richting het aanmeldcentrum in Ter Apel, waar - met een beetje geluk - de volgende dag wel plek voor je is.
Niets wijst erop dat het gehele terrein, dat bestaat uit twee slaaptenten, een eettent, een sanitaire ruimte en enkele kleine vertrekken voor personeel, binnen een paar dagen wordt afgebroken. In Beilen wordt al hard gewerkt aan de nieuwe crisisnachtopvang, die deze week opent. De slaaptenten staan al, maar de sanitaire gebouwen moeten maandag nog vanuit Nieuwe Pekela naar het Drentse dorp.
Een hele operatie, zegt projectleider Yvonne van den Bosch van het COA, terwijl ze een rondleiding geeft over het terrein. En die operatie vindt al voor de vijfde keer plaats. Voor Beilen en Nieuwe Pekela waren het de gemeenten Stadskanaal (in de gelijknamige plaats), Borger-Odoorn (in 2e Exloërmond) en De Wolden (in Zuidwolde) waar de crisisnachtopvang mocht staan.
De crisisnachtopvang is net iets anders dan de 'gewone' tijdelijke noodopvangplekken. Hier worden 's avonds de asielzoekers naartoe gebracht voor wie die nacht geen slaapplek is in Ter Apel. Overdag is het terrein leeg.
Ideaal is het niet. Er is een slaaptent voor alleenstaande mannen en een voor gezinnen en vrouwen, maar binnen die tenten is geen privacy. Wie wil douchen of naar de wc moet, moet door de buitenlucht.
Organisaties als VluchtelingenWerk maken zich daarnaast zorgen over het 'slepen' met asielzoekers. "Gezinnen met kinderen worden continu heen en weer verplaatst: van Ter Apel naar de nachtopvang en weer terug. Mensen zitten soms een week in deze situatie, soms langer. Asielzoekers komen naar Ter Apel na een lange reis, op zoek naar bescherming en rust. Die rust krijgen ze niet met de verplaatsingen van en naar de nachtopvang."
"We proberen zo min mogelijk met mensen te slepen", zegt Van den Bosch daarover. Ook zij geeft aan dat de crisisnachtopvang niet wenselijk is. Maar het alternatief, buiten slapen, is nog slechter. De druk op de asielketen is nog altijd groot en de crisisnachtopvang zit dan ook geregeld vol.
Voor Ingrid Sterenborg, wethouder in de gemeente Stadskanaal, was de keuze afgelopen december dan ook snel gemaakt. Of de mensen in een bus naar de Groningse plaats brengen en in de verwarmde tenten laten slapen, of buiten in de sneeuw. De crisisnachtopvang kon snel open, het draaiboek lag nog klaar nadat de gemeente in de zomer van 2022 ook al eens was bijgesprongen.
Omwonenden reageerden vooral meedenkend, zegt Sterenborg. Zo gaven ze bijvoorbeeld aan dat de ronkende motoren van de bus of de locaties van de lampen de vorige keer voor overlast zorgden. Maar over de vluchtelingen zelf waren weinig zorgen, vertelt de wethouder.
De gemeente Pekela merkte eerder wel dat er "de nodige scepsis" was onder inwoners. "Maar sinds de nachtopvang er daadwerkelijk is, hebben we geen enkele wanklank gehoord", zegt een woordvoerder van de gemeente. De gemeente Borger-Odoorn geeft ook aan dat de nachtopvang "respectvol is verlopen zonder noemenswaardige klachten van inwoners".
De asielzoekers zijn bij aankomst op het terrein ook "gewoon moe", is de ervaring van Van den Bosch. "Ze komen binnen, krijgen een bed en eten en gaan slapen."
De crisisnachtopvang is onderdeel geworden van het provinciale overleg over asielopvang in Groningen en Drenthe. In die regio ligt ook de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt.
"Hoewel de gemeenten vinden dat het Rijk en andere gemeenten in Nederland meer dan aan de beurt zijn, voelen zij zich gedwongen het aanmeldcentrum in Ter Apel te hulp te schieten - en daarmee de gemeente Westerwolde terzijde te staan", zei de provincie Groningen vorig jaar in een persbericht.
"We zien de situatie ook gewoon: het aanmeldcentrum ligt aan de N366 (een belangrijke verbindingsweg tussen Groningen en Drenthe, red.)", zegt Sterenborg. "In de zomer van 2022 zag je daar de tentjes. Als je daar zelf langsrijdt, komt dat meer binnen dan dat het op televisie uitgezonden wordt. Het is in ónze achtertuin."
De hoop is dat de crisisnachtopvang straks niet meer nodig is. De regio hoopt onder meer dat de spreidingswet, die tot het nieuwe kabinet hem schrapt nog steeds geldt, verlichting biedt. Want hoewel de wisselende nachtopvang goed verloopt, blijft het volgens de gemeente Pekela "mensonterend dat er in een beschaafd land als Nederland een crisisopvang voor vluchtelingen nodig is".
Source: Nu.nl algemeen