Met ongekende kracht houdt Israël huis op de Westelijke Jordaanoever. Internationale media meldden afgelopen week ‘honderden Israëlische militairen, konvooien van pantservoertuigen en zwermen drones’ die het gebied binnentrokken. Het Israëlische leger voert er de grootste actie van het jaar uit.
Media spreken al over een ‘derde front’, na Gaza en de grens met Libanon. Er vallen dit keer minstens zeventien doden, en tientallen gewonden. Een onbekend aantal Palestijnen wordt gevangen genomen. De BBC toont de verwoeste gebouwen en huizen na het vertrek van de Israëliërs uit het betonnen vluchtelingenkamp Nur Shams bij de stad Jenin.
In een reportage heeft de omroep het over gepantserde bulldozers die wegen openrijten op zoek naar begraven explosieven. Bewoners vertellen hoe deuren van woningen zijn opgeblazen en hoe de bulldozers muren hebben ingedrukt.
Verdachten worden samengedreven in gevorderde winkels, en families worden opgesloten in een kamer. Vanuit het huis van Umm Yazan, die door de Britse omroep wordt geciteerd, worden kabels uitgerold voor de explosieven waar vervolgens Israëlische soldaten twee naburige huizen opblazen.
De BBC citeert ook Fadwa, eveneens een bewoner van Nur Shams: ‘Wat nu gebeurt in de kampen (op de Westoever) is een kleine versie van Gaza.’ Israël houdt volgens de ooggetuigen steeds meer huis op dezelfde manier als in het kleinere Gaza, aan de kust van de Middellandse zee, concludeert de BBC: ‘De vergelijking met Gaza wordt vaak gemaakt. De houding en de tactiek zijn veranderd, aan beide zijden. Wat ook is veranderd, is hoe Israël de dreigingen van gewapende groepen bekijkt. En volgens sommigen ook hoe het optreedt in het veld.’
De acties hebben volgens Israël het doel ‘gewapende groepen te ontmantelen’, wat inderdaad klinkt als de beoogde ‘vernietiging van Hamas’ die de oorlog in Gaza gaande houdt. De omvang van de aanvallen wordt gezien als een escalatie van het geweld op de Westoever, het ‘derde front’.
Over de auteurMichel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
De Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever zijn de twee gebieden die ooit zijn aangewezen als nieuwe Palestijnse staat. Oost-Jeruzalem zou daar de hoofdstad van worden, maar die Palestijnse staat is nooit gerealiseerd. Israël sloot Gaza af van de buitenwereld, met een muur en zware restricties. De Westelijke Jordaanoever werd in feite door Israël bezet, een bezetting die werd versterkt doordat Israëlische kolonisten zo’n tweehonderd nederzettingen bouwden op Palestijns grondgebied.
In Gaza kwam het militante Hamas aan de macht, waartegen Israël sinds de dodelijke overval op 7 oktober oorlog voert. Die oorlog heeft inmiddels aan meer dan veertigduizend Palestijnen het leven gekost. De Westoever wordt bestuurd door de gematigdere Palestijnse Autoriteit. Israël voert er alleen gerichte aanvallen uit, maar die worden steeds grootschaliger en driester. Aan de andere kant wordt ook de bevolking steeds radicaler. In Nur Shams zegt Majdi tegen de BBC: ‘Elke keer dat ze er een van ons doden, worden er tien nieuwe geboren.’
Reuters noemt Jenin een ‘bolwerk van Palestijnse gewapende groepen’. Israëlische acties zijn vaak gericht tegen Jenin, en tegen het vluchtelingenkamp Nur Shams. Ook bij de meest recente acties is Jenin opnieuw een van de belangrijkste doelen, samen met Tulkarm. In beide steden vielen doden, onder wie twee commandanten van gewapende groepen. Israël schoot de auto waarin Hamas-commandant Wassem Hazam zat aan flarden. Twee inzittenden die een huis in vluchtten, werden met huis en al opgeblazen.
Bij een vuurgevecht in Nur Shams is Mohammed Jaber gedood, een jonge commandant van de Palestijnse Islamitische Jihad. Hij was sinds april een legende: Israël had hem destijds doodverklaard, maar dat bleek voorbarig: drie dagen later stond hij springlevend midden in de buurt. Nu is hij echt dood. Duizenden mensen komen naar zijn begrafenis, onder hen ook strijders, die met geweren in de lucht schieten.
De Westoever is geen Gaza, aldus de BBC. Alleen al het aantal doden is veel lager, een getal van zeshonderd wordt genoemd. Maar door de oprukkende nederzettingen en acties van het Israëlische leger keren steeds meer mensen zich af van de Palestijnse Autoriteit, die de naam heeft corrupt en incompetent te zijn.
Het Israëlische leger heeft zich inmiddels teruggetrokken uit Jenin en Tulkarm, maar de acties in het noorden van de Westelijke Jordaanoever gaan zaterdag nog door. Sinds het begin van de aanvallen zijn volgens The New York Times zeker zeventien doden gevallen. Israël zelf houdt het op zestien, en ‘bijna allemaal militanten’.
Geselecteerd door de redactie
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant