Wie is Mark Rutte, de langstzittende minister-president van Nederland? Videoland liep maandenlang met hem mee en maakte een tweedelige serie. Maar zoals wel vaker, blijft er een gevoel achter dat Rutte zich niet helemaal laat zien. "Mensen blijven zoeken naar meer. Misschien is er niet meer."
Rutte op de fiets en met een appeltje in de hand. 'Mister Normal', zoals hij in buitenlandse media wordt genoemd, die bijna twintig jaar lang een Haagse bovenwoning deelde met de moeder van zijn beste vriend.
De woede-uitbarstingen die op de een of andere manier altijd áchter de schermen plaatsvinden. De skivakanties naar het Zwitserse Zermatt die al dertig jaar door dezelfde vriendengroep worden geboekt.
Voor vaste bezoekers van het Binnenhof en de politieke junk zijn het de bekende gewoonten die voorbijkomen in de documentaire RUTTE, die vanaf 4 september bij Videoland te zien is.
Ruttes beste vrienden Lodewijk Dekker en Jort Kelder, die in de documentaire worden geïnterviewd, hebben in de afgelopen jaren vaker recensies over hem gegeven.
Maar voor de meeste Nederlanders moet de documentaire een bijzonder inkijkje zijn. De camera volgt Rutte in het Torentje als hij belt met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, gaat mee op staatsbezoek naar Kazachstan en is bij Kelder thuis als hij en Rutte in hun vrije tijd kijken naar beelden van oude Russische leiders. "Een toespraak van Tsjernenko? Laat even zien!"
De twee zien elkaar altijd in Kelders Amsterdamse pand. Bij Rutte thuis is Kelder al decennia niet geweest, zegt hij in de documentaire.
Misschien past dat ook wel bij hoe Rutte zich naar buiten toe presenteert. Want wie is hij eigenlijk? "Dat weet alleen Mark Rutte zelf en God", zegt Stephan Schrover, die als RVD-baas jarenlang nauw met Rutte samenwerkte.
"Mensen blijven altijd zoeken naar meer", zegt Rutte tegen NU.nl na de première van de documentaire in het Haagse Mauritshuis voor een handvol genodigden. Dan lachend: "Misschien is er niet meer. Dat is pijnlijk!"
In Ruttes eigen woorden is hij "een Haags jongetje dat vrolijk in het leven staat en probeert zijn best te doen".
De makers doen wel hun best wat meer inzicht in Ruttes privéleven te krijgen. Dan gaat het al snel over zijn romantische relaties. Of eigenlijk het gebrek daaraan. Want Rutte is in de kleine veertien jaar van zijn premierschap was nog nooit met een vriendin gefotografeerd.
Die zijn er volgens Kelder wel geweest. Alleen duurden die relaties nooit lang. Romantiek, zo zegt Rutte in de documentaire, is er op alle mogelijke manieren. Uiteraard tussen mensen. "Maar ook met mooie muziek. Of in vriendschappen. Dat gaat verder dan alleen het seksuele." Zodra het over gevoelens voor anderen gaat, houdt het voor Rutte op. "Daar ga ik verder niet over praten."
Ook in het gesprek na de première wil Rutte het niet te persoonlijk maken als hij bijvoorbeeld vragen over zijn politieke nalatenschap krijgt. Want hoe je het ook wendt of keert, zijn premierschap is een belangrijke periode in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. "We zijn misschien wel de best presterende economie van de wereld", zegt Rutte wel.
Verder gaat hij niet. "Dat kan ik niet zeggen, joh. Ik heb mijn best gedaan. Fouten gemaakt. Dingen zijn wel gelukt en dingen zijn niet gelukt. Ik heb alles gegeven."
Dingen klein maken is ook zo'n terugkerend thema bij de oud-premier. Niet alleen als het persoonlijk wordt, maar ook (of juist) in zijn werk.
Dat zag je bijvoorbeeld bij Ruttes verhoor voor de commissie die het toeslagenschandaal onderzocht. 'Zijn' ministerie van Algemene Zaken was in omvang niets vergeleken met Sociale Zaken, waar wel duizenden ambtenaren werken. Hoe kon hij dan een grote rol in het toeslagendrama spelen?
In de documentaire reageert Rutte heel defensief als er wordt gevraagd wat hem persoonlijk te verwijten valt. "Ik heb niet persoonlijk de opdracht gegeven", antwoordt Rutte. Hij benadrukt dat het een gezamenlijk falen was. "Ik had dolgraag gewild dat we in 2017 er met zijn allen op waren aangeslagen toen de Ombudsman dit naar buiten bracht. Dat is niet gebeurd."
Het klopt dat in de rapporten over het toeslagenschandaal geen politici persoonlijk worden beschuldigd. Dat was ook niet de opdracht. Wel is duidelijk dat de vingerafdrukken van de vier kabinetten-Rutte overal op het rampdossier zitten. Dat begon al in 2010 toen Rutte I met een harder fraudebeleid kwam. Sindsdien ging zo'n beetje alles fout.
Lodewijk Asscher (PvdA) en Eric Wiebes (VVD) verlieten in 2021 wél de politiek, omdat zij zich in hun rol als minister verantwoordelijk voelden. Het kabinet trad uiteindelijk af.
Na de zomer wacht Rutte de hoogste baan bij de NAVO in Brussel. In de documentaire zien we al even hoe hij daar als premier de huidige secretaris-generaal bezoekt. Loeiende sirenes als er voor hem ruim baan wordt gemaakt op de snelweg. Lopend door de immense welkomsthal in het reusachtige NAVO-hoofdkwartier.
Past dat allemaal wel bij zijn streven om zijn ego "op zijn minst onder controle te houden" en de dingen vooral niet te groot maken?
Rutte maakt zich daar absoluut geen zorgen over. "Daar gaan we ook weer plezier maken. Natuurlijk!" Want, zo concludeert hij: "Uiteindelijk ben je toch gewoon je eigen mannetje."
Source: Nu.nl algemeen