De import van koffiebonen in de Europese Unie is de laatste maanden flink toegenomen. Koffiehandelaren sorteren voor op een Europese ontbossingswet, die op 30 december ingaat. Bonen die voor die datum in de EU aankomen, hoeven nog niet aan de nieuwe regels te voldoen.
De ontbossingswet houdt in dat producenten en handelaren in onder meer koffie, cacao en soja voortaan moeten bewijzen dat hun producten niet zijn geproduceerd op land waar vóór december 2020 bos stond. De wet werd vorige zomer al van kracht, maar bedrijven kregen anderhalf jaar de tijd om zich voor te bereiden. Kleine bedrijven hebben nog eens zes maanden langer, tot juni 2025.
Importeurs en producenten zijn kritisch op de Europese wetgeving, die een grote administratieve last met zich meebrengt. Producten als koffie en cacao worden vaak geproduceerd op vele kleine plantages, waardoor een lading koffie bonen kan bevatten van duizenden verschillende boeren. Handelaren moeten straks van al die boeren in kaart brengen of hun koffie- of cacaobonen aan de wettelijke eisen voldoen.
Over de auteur
Daan de Vries is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Zo moeten zij doorgeven op welke percelen de gewassen verbouwd zijn, waarna de EU met behulp van satellietbeelden steekproefsgewijs kan controleren of op die locaties recentelijk bos is gekapt. Deze verantwoordelijkheid geldt voor Europese importeurs, maar ook voor alle eventuele tussenhandelaren. De vraag is of boeren, tussenhandelaren en importeurs het redden om dit papierwerk voor december in orde te krijgen.
‘Het is ontzettend moeilijk om betrouwbare informatie te krijgen van alle kleine boeren,’ zegt Ronald de Hommel, die met zijn bedrijf The Coffee Quest koffie importeert uit onder meer Colombia. ‘Zelfs een klein bedrijf als dat van ons werkt al met vijfhonderd boeren, die vaak in afgelegen gebieden werken.’
Toch denkt De Hommel dat het haalbaar is om aan de Europese eisen te voldoen. Boeren die minder dan 4 hectare grond bewerken, hoeven maar één locatie door te geven, in plaats van de volledige omtrek van hun perceel. ‘Als de EU accepteert dat boeren die locatie zelf doorgeven met hun telefoon, dan is die informatie redelijk snel te verzamelen.’
Een probleem is echter dat het EU-systeem, waarin importeurs hun gegevens vanaf 30 december moeten invoeren, nog niet goed functioneert. Ook klagen bedrijven dat het onduidelijk is welke informatie zij precies moeten aanleveren.
Koffiehandelaren vrezen dan ook tekorten aan goedgekeurde bonen in de eerste maanden nadat de wetgeving is ingegaan. Daarom hebben importeurs zich de laatste maanden gehaast om voor 30 december nog één koffieoogst op de Europese markt te kunnen brengen.
De invoer van Braziliaanse koffiebonen is dit jaar met 65 procent toegenomen, meldt persbureau Bloomberg. Ook de export uit Oeganda is tot recordhoogte gestegen. Koffiebonen die dit najaar worden geoogst, zullen door de verwerkingstijd en maandenlange reistijd over zee niet voor december in Europa aankomen.
Onzekerheid over de nieuwe ontbossingsregels is een van de redenen dat koffiebonen dit jaar duurder zijn geworden. De prijsstijging heeft daarnaast ook geopolitieke en klimatologische oorzaken. Zo kende Vietnam, een van ’s werelds grootste koffieproducenten, door uitzonderlijk warm weer een tegenvallende koffieoogst.
Ook zijn de transportkosten voor koffiebonen uit Zuidoost-Azië en Oost-Afrika flink toegenomen. Veel grote rederijen mijden de vaarroute over de Rode Zee en kiezen voor een dure omweg via de Zuid-Afrikaanse kust. Op de Rode Zee zijn sinds oktober tientallen vrachtschepen beschoten door de Jemenitische Houthi’s. Door klimaatverandering en een almaar stijgende vraag naar koffie zal de prijs het komende jaar verder stijgen, verwachten experts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant