De sensatie en het kortstondige vermaak dat video’s van ‘verwarde’ personen bieden, wegen nooit op tegen de levenslange schade die ze kunnen veroorzaken. Media en omstanders moeten hun verantwoordelijkheid nemen.
Wat zou je doen als je jezelf opeens terugziet in een video die viraal is gegaan, gefilmd tijdens een moment van uiterste kwetsbaarheid? Ik stelde voor om samen het internet op te gaan. Ze wreef zenuwachtig in haar bezwete handen.
Toen ik Google wilde openen, duwde ze mijn laptop snel dicht: ‘Stop! Oké, wacht even. Vertel me eerst: viel het jou mee of tegen?’
Enkele dagen eerder was ze door de politie binnengebracht. Opgepakt in het centrum wegens opvallend en verward gedrag. Later bleek dit haar eerste psychose te zijn, gelukkig één die goed te behandelen was.
Over de auteur
Jorn Albers (30) is verpleegkundige in de psychiatrie. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ik zie de wanhoop in haar ogen en besluit de keuze voor haar te maken. Ik open mijn laptop opnieuw en begin te typen. Direct verschijnen de krantenkoppen: ‘Verwarde vrouw (...) opgepakt door politie.’ Onder de koppen zie ik foto’s en filmpjes van de aanhouding. Tranen schieten in haar ogen.
Samen met patiënten kijken wat de onlineschade is van hun ontregeling, is een taak die de laatste jaren is toegevoegd aan het takenpakket van psychiatrisch verpleegkundigen. Mensen doen in hun ontregeling vaak dingen die ze normaal nóóit zouden doen. Niet alleen op straat, maar ook niet online.
Denk aan het plaatsen van berichten op sociale media, of sturen naar vrienden, familie of collega’s. Dingen waar mensen later soms ontzettend spijt van hebben en die lang doorwerken in hun leven.
Maar laten we ook stilstaan bij de rol die anderen daarin hebben. Het is verschrikkelijk als er over je wordt geschreven onder sensatiebeluste koppen, waarin jij wordt bestempeld als ‘verward’. Er ligt een groot taboe op psychische kwetsbaarheid en het gedrag dat daarvan het gevolg is.
Omstanders hebben ook een verantwoordelijkheid, namelijk om, wanneer je je zorgen maakt over iemand, de politie te bellen. Niet om te gaan staan filmen. Dikwijls zwerven er filmpjes rond van de arrestatie of de voorafgaande situatie. Wat ik nog het schokkendst vind, is dat deze filmpjes vaak worden overgenomen door kranten en andere media, zij het met een geblurd gezicht.
Dit vergroot het bereik enorm, en daarmee ook de schade in het leven van de betrokkene. Nu sociale media steeds meer ons leven domineren, wordt de impact van dit soortvideo’s nog te vaak onderschat. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 64 procent van de jongeren die negatieve ervaringen op sociale media melden - zoals pesten of het ongevraagd verspreiden van video’s - een verhoogd risico loopt op angst en depressie.
Bovendien toonde een andere studieaan dat problematisch gebruik van sociale media, zoals het consumeren en delen van gevoelige content, kan bijdragen aan meer psychisch lijden. Dit creëert een giftige cyclus waarin de schade zich uitbreidt van het scherm naar de realiteit.
Als burgers hebben we hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid en moeten we anderen op kwetsbare momenten beschermen. Omdat we wensen dat anderen dit ook doen als het onszelf overkomt.
Als samenleving, inclusief journalisten, mediaorganisaties en omstanders, moeten we onze morele verantwoordelijkheid heroverwegen. De sensatie die dergelijke video’s bieden, wegen nooit op tegen de mogelijk levenslange schade.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant