Eigenlijk zou deze column moeten gaan over de man die omkwam. Net 67 geworden. Hij liet even de hond uit van zijn volwassen zoon, een gewoon ommetje op een zomerse middag. Hij kwam niet meer thuis, het is ‘onwerkelijk’, schrijft de familie.
Maar zijn zoon wil geen aandacht van de pers. ‘Ik krijg mijn vader daar niet mee terug.’ Hij probeerde de toedracht stil te houden, alleen wist het hele dorp ervan. Na twee weken lekte het uit en werd het landelijk nieuws, van NOS tot Nu.nl: ‘Wandelaar overleden na aanval van kudde koeien’.
Ook het boerenechtpaar dat eigenaar is van de koeien, wil er niets over kwijt. Het is ‘triest’, zegt de boerin in haar schitterende carréhoeve , een blauw-witte mozaïek van een koe siert de muur van de keuken. ‘Ik ga er verder niets over zeggen, want wat je ook zegt, het is toch niet goed.’
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Als je nu voor het weiland staat, dan zie je de koeien niet. Het grasland is heuvelachtig zoals alles hier, volop dalletjes voor vee om zich te verschuilen, omzoomd door zwaar groen. Een bosje met de prachtige naam Vrouwenbos in de verte, vergezichten richting Beek.
Wel zie je twee stegelkes. Een stegel is een typisch Limburgs draaihekje om wandelaars in een weiland te laten, voor 375 euro te koop bij de groothandel. De stegelkes zijn fonkelnieuw. Toen het fout ging, stonden ze er pas een paar weken.
Met het plaatsen van een stegel is niets mis. Stegelkes behoren tot Limburgs cultureel erfgoed. In de gemeente Beek mag elke boer ze zomaar plaatsen. Niemand verwacht dat zo’n gastvrij draaihek dodelijk kan uitpakken. Normaal vallen koeien geen wandelaars aan, ook geen wandelaar met een aangelijnde hond. Als dat wel gebeurt, is dat een tragisch ongeluk.
Rondom dit weiland stuit je algauw op een verhaal dat losstaat van de dood van de wandelaar, maar wel kan verklaren waarom hier kort voor het ongeluk ineens stegelkes zijn geplaatst.
Tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw stond hier een steenfabriek. De kleine ruïne daarboven, dat was een paardenstal, wijzen ze nu nog in Spaubeek, en ook de onnatuurlijke heuveltjes houden verband met de vroegere steenproductie.
Deze geschiedenis werkt door in de huidige eigendomssituatie. Dit weiland, kadastraal bekend als gemeente Beek, sectie M, perceel 164, behoort niet toe aan een lokale boer uit Spaubeek, zoals de omliggende weilanden. Deze grond is aangekocht door de Limburgse projectontwikkelaar Hessel Meijer.
Inderdaad, die kent u. Hij was jarenlang betrokken bij Roda JC, de voetbalclub uit Kerkrade. In 2022 kreeg hij een taakstraf omdat hij een Roda JC-directeur had helpen sjoemelen met een hypotheek voor een huis in Spaubeek.
Met zijn bedrijf Wyckerveste, ontstaan uit ‘liefde voor vastgoed’, wil Meijer op het terrein van de steenfabriek landgoed Looiwinkel bouwen. Gelegen ‘midden in het groen’, ‘hartje natuur en toch op loopafstand van voorzieningen’. In het glooiende weiland moeten vijf villa’s verrijzen op ruime kavels, ‘absolute privacy’ gegarandeerd.
Zolang de bouw nog niet doorgaat, mag de grond worden gebruikt door het boerenechtpaar, ze wonen twee dorpen verderop. Hun koeien en paarden figureren prominent op de website van landgoed Looiwinkel, om het landelijke karakter van het toekomstige villapark te benadrukken.
Meijers landgoeddroom is inzet van een slepend juridisch conflict met omwonenden. Vorige week deed de Raad van State uitspraak. Het plan moet worden aangepast. Knelpunt: de openbare toegankelijkheid van het landgoed. Wonderlijke paradox: hoe meer landbouwgrond verandert in opengestelde ‘nieuwe natuur’, hoe meer villa’s zijn toegestaan.
Net deze zomer, terwijl de hoogste bestuursrechters zich deze zomer over de kwestie bogen, verschenen de stegelkes bij het weiland. Het lijkt een klein opstapje in de lastige transformatie van boerengrasland naar nieuw groen, 90 procent opengesteld.
Na het ongeluk – de politie spreekt van een ‘niet-natuurlijke dood zonder aanwijzingen voor een misdrijf’ – zijn beide stegelkes afgegrendeld en voorzien van blauwe borden ‘verboden toegang’. Aan de achterkant hangen restanten van een politielint.
In de verte staan daar ineens bruine vlekken onder een bomenrij, loom bewegend in de zomerhitte. De koeien zullen straks wijken voor het grote geld. In de ‘nieuwe natuur’ rondom de villa’s loopt geen vee rond. Er komen voldoende parkeerplaatsen. Stegelkes worden in het nieuwe groen overbodig.
a.vanes@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns