De nieuwe kroongetuige Dominique K. zat bij toeval in de cel naast een kopstuk uit een rivaliserende bende. Dat zei het OM donderdag tijdens de eerste zitting in deze zaak. Advocaten van medeverdachten eisen opheldering: was het niet toch een opzetje?
‘Een bizar verhaal’. Zo noemt advocaat Sander Janssen de wonderlijke aanloop naar de deal van het Openbaar Ministerie met kroongetuige Dominique K., die belastend heeft verklaard over Janssens cliënt Fouad A. Volgens de raadsman is dit verhaal reden om het nieuwe liquidatieproces af te blazen, dat donderdag is begonnen. Want het roept twijfel op over K.’s betrouwbaarheid en de rechtmatigheid van zijn overeenkomst met justitie.
Janssen vat de voorgeschiedenis samen, in de rechtszaal in Amsterdam. K., de latere kroongetuige, wordt in april 2021 tot zijn schrik in een cel geplaatst naast de drugsbaron die bekendstaat als Piet Costa. K.’s nieuwe buurman is de baas van de misdaadgroep waarop hij net moordaanslagen heeft gepleegd. Costa herkent K. en denkt: dit is een buitenkansje. ‘Dit is geen toeval’, schrijft hij in een brief aan zijn rechterhand, die niet vastzit. ‘Echt een kans van 0,0000001%.’
Over de auteur
Menno van Dongen is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
K. voelt zich schuldig over wat hij heeft gedaan, zo blijkt. Hij biecht zijn misdaden op aan Costa en geeft zelfs informatie over handlangers. De drugsbaas noteert het nauwkeurig in brieven die hij – ook dit is opmerkelijk – niet verstuurt maar versnippert en verstopt in de dubbele bodem van de vogelkooi in zijn cel. Daar worden ze uiteindelijk gevonden, tijdens een cel-inspectie, waarna rechercheurs de stukjes papier aan elkaar plakken.
In gereconstrueerde brieven staat dat K. volgens Costa ‘een perfecte kroongetuige’ zou zijn tegen de organisatie van diens rivaal Ali Reza D. Omdat K. bij D.’s entourage hoorde en uit eigen ervaring kan verklaren over aanslagen op Costa’s mannen. Daar komt bij, schrijft de drugsbaron, dat K. weinig geld heeft en vrijwel geen familieleden in Nederland die beschermd moeten worden als hij in zee gaat met justitie.
Met hulp van K. kan Costa wraak nemen op Ali Reza D., een voormalige vertrouweling die 100- tot 130 miljoen euro van hem heeft gestolen: ‘De mooiste straf voor Ali is een lange.’
Het conflict tussen deze twee kopstukken haalde al vaker het nieuws. Costa was zo boos op D. dat hij een martelcontainer liet inrichten in Wouwse Plantage (Noord-Brabant), die de politie in 2020 ontmantelde. Onder meer vanwege die zaak zit de drugsbaas een celstraf van ruim 14 jaar uit.
Volgens advocaat Janssen heeft Dominique K. er belang bij om zo belastend mogelijk te verklaren over de organisatie van D. en beschuldigingen te verzinnen. Hij zou al hebben gelogen. Janssens cliënt Fouad A. zat bijvoorbeeld vast op het moment dat hij volgens de kroongetuige betrokken was bij een moordaanslag. Daar komt bij dat gevangenen beweren dat Costa een half miljoen heeft betaald aan K. als beloning voor zijn medewerking.
Janssen en andere strafpleiters eisen donderdag duidelijkheid: was het een opzetje van justitie dat K. en Piet Costa naast elkaar werden geplaatst, om een deal tot stand te brengen? Of was er sprake van een blunder, die voor justitie alsnog goed uitpakte?
‘Het was toeval’, antwoorden de officieren van justitie. Toen K. werd opgesloten in deze cel was nog niet bekend dat hij een rol speelde bij aanslagen op de organisatie van man naast hem. Van een ‘geplande actie’ van het OM is ‘absoluut geen sprake’. Dat de twee elkaar uitvoerig hebben gesproken, zou geen afbreuk doen aan de deal.
Dominique K. is een Amsterdamse straatcrimineel van 29, die als 8-jarige jongen met zijn vader de burgeroorlog in Sierra Leone ontvluchtte. In Nederland raakte hij volgens het OM beklemd tussen drie criminele groepen: de organisatie van Costa, de bende van D. – die hem loslippigheid verwijt – en nabestaanden die een ‘vergismoord’ wilden wreken waarbij hij een rol speelde. Om zichzelf te redden stapte hij naar justitie.
In ruil voor strafvermindering verklaart K. niet alleen over anderen, maar ook over zijn eigen rol: hij was in 2020 onder meer betrokken bij twee moorden, in Amsterdam en Rotterdam, en een poging tot moord. Volgens justitie is K. een betrouwbare getuige, omdat hij informatie verstrekt die alleen de dader van deze misdrijven had kunnen hebben. ‘Uit nader onderzoek van de politie blijkt dat veel details kloppen.’
Naast K. staan inmiddels drie medeverdachten terecht in dit nieuwe liquidatieproces, dat Eftermid heet, naar het Zweedse woord voor ‘middag’. Een aantal anderen, onder wie Ali Reza ‘De Iranees’ D., wordt nog gezocht.
Dit is de eerste kroongetuigezaak sinds vorig jaar discussie ontstond over dit opsporingsmiddel. Aanleiding was een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over drie moorden rond de kroongetuige in het Marengoproces, Nabil B.: zijn broer Reduan, advocaat Derk Wiersum en vertrouwenspersoon Peter R. de Vries. Volgens de OVV gaf het OM meer prioriteit aan deze strafzaak dan aan de veiligheid van sommige betrokkenen.
Politie en justitie werken hard aan verbeteringen van het stelsel, beklemtoont het OM donderdag. ‘Het inzetten van kroongetuigen ligt gevoelig. Maar wij zien het als noodzakelijk en onmisbaar in de aanpak van de zware en georganiseerde criminaliteit.’ Anders blijven criminele kopstukken buiten bereik van justitie. ‘Als zij zich gaandeweg meer en meer onaantastbaar wanen, is dat maatschappelijk onaanvaardbaar.’
Tijdens de procedurele zitting laten twee verdachten verstek gaan, en doen hun advocaten het woord. Fouad A., een verondersteld lid van de bende van Ali Reza D., is er wel. Maar hij beperkt zich tot een korte verklaring: ‘Aan de nabestaanden wil ik vertellen dat ik hier niks mee te maken heb en dat de kroongetuige een belachelijke leugenaar is.’
Dominique K. woont de zitting bij via een videoverbinding, onzichtbaar voor de media. Volgens de rechtbank is de kroongetuige om veiligheidsredenen vermomd. Hij zal op een later moment publiekelijk zijn verhaal doen. De volgende zitting is op 27 november.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant