Meer geld, meer wedstrijden en een andere opzet. PSV en Feyenoord loten donderdag in Monaco mee voor de Champions League nieuwe stijl.
De Champions League mocht dan al jaren voorspelbaar zijn in de groepsfase, het concept bleef sterk in commercieel opzicht. Toch verandert de Europese voetbalbond de grootste clubcompetitie volledig, met ingang van dit seizoen.
‘Ik vind het gedurfd dat de Uefa het dak repareert terwijl de zon schijnt’, aldus Jacco Swart, directeur van de European Leagues, vertegenwoordiger van 38 competities in 35 landen. Pieter Nieuwenhuis, directeur van Hypercube Business Innovation, die bij het ontwerp was betrokken: ‘Het was een zware bevalling, door conservatisme in sommige geledingen binnen de Uefa.’
De kritiek op het oude systeem was begrijpelijk. Zeker in de groepsfase was eenvoudig te voorspellen welke twee clubs zich zouden plaatsen voor de volgende fase. Nieuwenhuis: ‘Er zat veel dor hout bij de wedstrijden, zeker op het eind van de poulefase.’ Swart: ‘De aantrekkingskracht was nochtans groot. Iedereen wil erbij horen. Daarom is dit een gedurfde stap.’
Over de auteur
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant.
Gekozen is voor een revolutionaire opzet. Donderdag in Monaco is de loting met kampioen PSV en nummer twee van het vorige seizoen Feyenoord. Vrijdag is de loting voor de Europa League, met AZ, FC Twente en vrijwel zeker Ajax, plus de indeling voor de Conference League, zonder Nederlandse inbreng.
Alle Europese toernooien zijn straks competities met 36 clubs, in plaats van 32. Ze zijn niet verdeeld in groepen, maar vormen één League. Alle clubs spelen acht duels (in de Conference League zes); vier uit en vier thuis, tegen verschillende tegenstanders.
De clubs zijn qua sterkte ingedeeld in vier potten (in de Conference League zes). Elke club speelt ook tegen teams van zijn eigen niveau, hetgeen vroeger niet zo was, met de bedoeling spanning intact te houden. Nieuwenhuis: ‘Real Madrid speelde voorheen als A tegen B, C en D. Nu spelen ze tegen 2 A’s, 2 B’s, 2 C’s en 2 D’s. In elke speelronde zijn er topwedstrijden. Het oude systeem beloonde prestaties voorafgaand aan het evenement. De nieuwe opzet beloont prestaties tijdens het toernooi. Dat is eerlijker en doorbreekt het patroon van bescherming van de sterkeren.’
De eerste acht in de eindstand plaatsen zich voor de achtste finales. De nummers 9 tot en met 24 komen uit in play-offs, in een uit- en thuiswedstrijd; 9 speelt tegen 24, 10 tegen 23, enzovoorts. De rest is uitgeschakeld.
Nieuwenhuis: ‘Wie weet, vallen beslissingen pas in de laatste ronde. Voorheen waren supporters geïnteresseerd in de afloop van de groep met de club uit hun land. Nu zijn er op de laatste speelronde achttien wedstrijden. Sta je minder dan vier punten achter op de 24ste plaats, dan maak je kans om in de competitie te blijven.’ Swart: ‘Het lijkt ingewikkeld, maar de aanhangers zullen het snel begrijpen.’
Het aantal wedstrijden in de hoogste twee competities stijgt fors, van 125 maar 189. Er zijn 144 wedstrijden nodig om acht clubs te lozen. ‘De bedoeling was zelfs om tien duels per club te spelen, maar daar waren wij vanwege de belasting van clubs en voetballers fors op tegen’, aldus Swart. ‘De Uefa heeft ons betrokken bij de ontwikkeling van de plannen. Dat is niet gebeurd door de Fifa, met de nieuwe opzet van het WK met 48 landen, en bij het WK voor clubs in de zomer. We leggen met de vakbond FIFPro een claim neer bij de Europese Commissie, tegen de Fifa, om hiertegen te protesteren.’
De prijzenpot voor de drie toernooien gezamenlijk stijgt van 3,5 naar ruim 4,5 miljard euro. Dat is in procentueel opzicht niet zo’n forse stijging, afgezet tegen het veel grotere aantal wedstrijden, al strijken clubs meer recettes op. Apart is dat de eerste fase, in het verleden rond half december besloten, doorloopt in januari. ‘Dan is de transfermarkt weer open’, aldus Swart. ‘Stel, een club heeft nog één zege nodig, dan koopt die club misschien nog een spits.’
De kalender raakt tjokvol. Het is lastig om nationale duels, zoals nu Feyenoord - Ajax, in te halen. Er zijn tien speeldagen voor acht speelronden. Er komen weken met alleen Champions League of alleen Europa League, om de schijnwerpers op bepaalde competities te plaatsen.
Over het nadeel is Jacco Swart duidelijk, afgezien van mogelijke overbelasting of overvoering van de consument met voetbal. ‘De kloof tussen deelnemers en niet-deelnemers aan de Europese competities groeit verder.’
Dat geldt niet alleen voor de absolute top, ook voor bijvoorbeeld die ene club uit Finland die pakweg tien miljoen verdient in de Conference League, hetgeen in een kleinere voetbalmarkt een astronomisch bedrag is. Een grotere kloof hoeft overigens niet doorslaggevend te zijn. Ajax was een aantal jaren de enige Nederlandse deelnemer in de Champions League en verdiende miljoenen, maar is door wanbeleid achterop geraakt.
Om de verschillen beheersbaar te houden, is het percentage dat wordt afgedragen aan niet deelnemende clubs verhoogd van vier naar zeven. Swart: ‘Dat klinkt niet spectaculair, maar het komt neer op een stijging van 130 naar 310 miljoen, te verdelen onder alle niet-deelnemers, ook dus in de eredivisie en eerste divisie.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant