Op de 81ste editie van het filmfestival van Venetië gaan de komende tien dagen uitzonderlijk veel films in première die vooraf al spraakmakend zijn. Met de openingsfilm heeft regisseur Tim Burton een vervolg gemaakt op Beetlejuice, zijn onverwachte hit van 35 jaar geleden.
Wéér gelukt. Halverwege de allereerste vertoning van Beetlejuice Beetlejuice, woensdagochtend in Venetië, voel je aan de reacties in de zaal – inclusief spontaan applaus midden in de vertoning – dat het publiek de openingsfilm van het Italiaanse filmfestival volledig omarmt.
Waar de openingsfilms van de grote concurrent Cannes vaak wat tegenvallen, ook omdat de Franse filmindustrie afdwingt dat er voor iets Frans moet worden gekozen, profiteert de Italiaanse artistiek directeur Alberto Barbero jaarlijks van zijn vrijere hand.
Over de auteur
Bor Beekman is filmredacteur van de Volkskrant.
Het maakt die Venetiaanse opening een van de gewildste premières op de filmkalender. Ook voor de grote Amerikaanse studio’s zoals Warner, de leverancier van Beetlejuice Beetlejuice dat volgende week al te zien is in de Nederlandse bioscoop.
Het plezier van het publiek zit ’m, behalve in de verrukkelijk morbide wereld die Tim Burton (66) optrekt, ook in lol die de Amerikaanse cineast zelf zo zichtbaar moet hebben gehad tijdens de totstandkoming van dit lang uitgestelde vervolg op zijn horrorkomedie uit 1988.
Beetlejuice, relatief goedkoop gedraaid, was destijds een kolossale en onverwachte hit. Met die onvergetelijke rol voor Michael Keaton als de scrupuleloze geest uit de titel (met wild haar, streeppak en koolzwarte oogkassen) die een pas overleden (geesten)stel helpt bij het verdrijven van de nieuwe bewoners van hun huis.
Winona Ryder, toen nog nauwelijks bekend als actrice, speelde de door de dood geobsedeerde gothic tienerdochter Lydia, die geesten kan zien.
‘Ik heb Beetlejuice niet teruggekeken voor ik hieraan begon’, verkondigt Burton als hij aanschuift in de perszaal van het festivalpaleis op het Lido-eiland. ‘Het grappige aan Beetlejuice is dat ik, hoezeer ik ook van die film hou, nooit helemaal begreep waarom het zo’n succes was. Dat wenste ik zo te houden. Deze film is iets persoonlijks voor mij. Ook om weer te werken met Michael, Catherine en Winona. En al die nieuwe mensen natuurlijk.’
Keaton (72), Ryder (52) en Catherine O’Hara (70) zitten naast de regisseur, die ook nieuwe acteurs toevoegde: oud-Disney-kindster Jenna Ortega, Willem Dafoe, Monica Bellucci. Het nieuwe deel speelt zich 35 jaar later af: Ryders Lydia ‘verkoopt’ haar bovennatuurlijke gave nu als de televiehost van een populaire geestenshow. Ook is ze de moeder van een opstandige dochter (Ortega).
Beetlejuice is nog altijd Beetlejuice, wachtend in de bureaucratische schemerzone tussen leven en dood, waar prille overledenen verkeren voor hun doortocht naar het hiernamaals.
Keaton, met grijnslach: ‘Mijn personage is wel volwassener geworden. Beetlejuice was al gevoelig en zorgzaam natuurlijk, in het eerste deel. Maar nu is daar ook een zekere politieke correctheid bijgekomen. Dat klopt toch, Tim?’
Burton grinnikt. ‘Als mensen vroegen hoe Beetlejuice zich in al die jaren heeft ontwikkeld, moesten we lachen. Níét.’
Net als in het eerste deel leeft de filmmaker zich uit met allerlei doelbewust niet te gelikte, maar wel fraaie effecten. Ook bij het legioen doden dat voorbijtrekt in de film, van de door een haai doormidden gebeten surfer tot een verbrande kerstman. Burton, over zijn voorkeur voor ‘praktische’ en niet-digitale effecten: ‘Ik ga geen Academy Award winnen voor de special effects. Dat geeft niks. Dit is het dna van Beetlejuice.’ (Het origineel uit 1988 won wél een Oscar voor beste make-up.)
Een Italiaanse journalist stelt dat de zaal opvallend vrolijk was tijdens de eerste vertoning. Ze vraagt of Burton Beetlejuice Beetlejuice als zijn ‘manifest’ ziet.
Keaton knikt gretig en zet een applaus in, dat wordt gevolgd door de Italianen in de zaal. ‘O, dat is fijn’, zegt Burton. ‘Vrolijkheid, dat is weer eens iets anders. De laatste jaren raakte ik wel wat gedesillusioneerd door de filmindustrie. Als ik weer iets maak, dacht ik, moet het uit mijn hart komen.’
Burton liet eerder in de pers al weten dat hij teleurgesteld was over de moeizame totstandkoming van zijn vorige, bij de Disney-studio uitgebrachte en niet heel succesvolle speelfilm Dumbo (2019). Hij overwoog zelfs te stoppen met regisseren.
‘Ik voelde me een beetje zoals het personage Lydia in Beetlejuice Beetlejuice. Soms sla je een ander pad in als je ouder wordt. Ik was mezelf een beetje kwijtgeraakt. Met deze film keer ik terug naar wat ik graag doe. Iets maken moet voor mij een genot zijn. En hoe het dan uitpakt, doet er voor mij verder niet eens zo toe.’
Slotvraag, in het Italiaanse festivalpaleis: komt er nu, na de tweede film, ook nog een derde, Beetlejuice, Beetlejuice, Beetlejuice?
Burton, geamuseerd: ‘Nou, reken maar uit: het kostte me 35 jaar om deze te maken. Tel daar 35 jaar bij op, dan ben ik boven de 100. Het is wellicht mogelijk, met de huidige ontwikkelingen van de wetenschap. Maar niet waarschijnlijk.’
Dat de roder loper van de 81ste editie van ’s werelds oudste filmfestival de ‘dichtstbevolkte in tien jaar’ zal zijn, beloofde directeur Barbera vooraf al. Naast Beetlejuice Beetlejuice gaan er in Venetië de komende tien dagen nog veel vooraf al veelbesproken titels in wereldpremière.
De grootste is wellicht Joker: Folie à deux van Todd Phillips, het naar verluidt nog donkerder vervolg op het in Venetië in 2019 met de Gouden Leeuw bekroonde Joker, over de wording van Batmans aartsvijand, een psychopathische superslechterik. Wederom met Joaquin Phoenix in de grimmige clownsrol, maar tevens met Lady Gaga als superschurk en harlekijn Harley Quinn.
Ook opgenomen in de competitie is Maria van de Chileense cineast Pablo Larraín, die zijn onorthodoxe filmreeks over beroemde vrouwen (Spencer, Jacky) voortzet met een biografisch portret van operazangeres Maria Callas, gespeeld door Angelina Jolie. Haar ex-echtgenoot Brad Pitt wordt ook verwacht, samen met collega George Clooney, vanwege hun optreden in de buiten de competitie gepresenteerde actiefilm Wolfs.
Nederland is dit jaar opvallend sterk vertegenwoordigd in Venetië. De nieuwe speelfilm Alpha van Jan-Willem van Ewijk gaat in première in het prestigieuze zij-programma Giornate degli autori. De hoofdrollen in het bergdrama worden gespeeld door Gijs Scholten van Aschat en zijn zoon Reinout Scholten van Aschat, die al vaker Venetië aandeed (voor een rol in Capri-Revolution van Mario Martone).
Vooraf gaat de internationale aandacht ook uit naar Babygirl, geregisseerd en geschreven door Halina Reijn. Een erotische thriller over een New Yorkse zakenvrouw (Nicole Kidman) die een relatie begint met een jonge stagiair, waarbij hun machtsverhouding deel van het spel wordt.
Babygirl dingt mee naar de Gouden Leeuw, die wordt uitgereikt door de jury die dit jaar onder leiding staat van Isabelle Huppert. Het is voor het eerst sinds 2016 (Martin Koolhoven, Brimstone) dat een Nederlandse regisseur doordringt tot de hoofdcompetitie van Venetië.
Dat ze zich niet eerder zo heeft ‘blootgesteld’ in erotische scènes, liet Kidman deze week weten in een interview met maandblad Vanity Fair, dat meteen online rondging. Ze prees haar zo ‘beschermende’ regisseur Reijn, die zich tijdens de opnamen als een ‘moeder’ over haar ontfermde. Maar ze twijfelde of ze Babygirl wel met publiek durfde te gaan zien. ‘Dit is iets wat je normaal gesproken verstopt voor de buitenwereld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant