Al die verschillende keurmerken in de supermarkt kunnen knap verwarrend zijn. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal waarschuwt in een nieuwe campagne voor onbetrouwbare keurmerken en vraagt bedrijven te stoppen met hun ‘slager keurt zijn eigen vlees’-labels.
On the way to PlanetProof. Beter Leven. Cocoa Life. Harmony Overeenkomst. Dolphin Safe. Fair for Life. Elk supermarktschap confronteert consumenten met een overweldigend aantal keurmerken, of iets wat erop lijkt. Maar hoe betrouwbaar zijn al die sympathiek ogende labels eigenlijk?
Veel consumenten weten het niet, en zijn geneigd om dan maar helemaal niks meer te geloven, merkt Paulien van der Geest van Milieu Centraal. ‘En dat is ontzettend jammer, want er zijn echt wel goede keurmerken die bijdragen aan verduurzaming of betere werkomstandigheden.’
Uit onderzoek van Wageningen University & Research uit 2022 bleek al dat duurzaamheidslabels in de praktijk nog nauwelijks tot gedragsveranderingen leiden. Een deel van het probleem ligt aan de grote hoeveelheid labels, die tot onduidelijkheid en wantrouwen leidt.
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid, de circulaire economie en de hightechsector.
Milieu Centraal − een onafhankelijke stichting opgericht door de overheid − hoopt deze verwarring te verminderen met een onlinecampagne die donderdag is afgetrapt. Ook heeft Milieu Centraal de website Keurmerkenwijzer vernieuwd. Consumenten kunnen er terugvinden wat verschillende keurmerken betekenen en hoe transparant ze zijn.
Van der Geest pakt er een chocoladereep van Côte d’Or bij. Op de verpakking prijkt een vrolijk gekleurd bloemetje met de woorden Cocoa Life. Het gaat om een logo van moederbedrijf Mondeléz International, dat ook achter de merken Milka en Toblerone zit.
Het bedrijf wil hiermee uitstralen dat het werk maakt van betere werkomstandigheden en milieuvriendelijkere cacao. Kan best kloppen, maar volgens Milieu Centraal zijn er geen concrete doelstellingen openbaar gemaakt. ‘Dit is de slager die zijn eigen vlees keurt’, aldus Van der Geest. ‘Het bedrijf is totaal niet transparant over de onderbouwing van zijn groene claims.’
Liever zou ze zien dat bedrijven zich enkel bedienen van betrouwbare, onafhankelijke keurmerken. Zoals Fairtrade (met groen-zwart-blauw logo) en Rainforest Alliance (met een kikkertje). Mondeléz reageerde woensdag niet op vragen.
Of neem het Dolphin Safe-label. Dat moet aantonen dat er geen dolfijnen geleden hebben voor een blikje tonijn, maar het ontbreekt aan onafhankelijke controles, zegt Van der Geest. Haar advies: let alleen op het MSC-logo voor duurzaam gevangen vis, en op het ASC-logo bij gekweekte vis.
Volgens Marleen Onwezen, betrokken bij de Wageningse studie naar keurmerken, kunnen keurmerken veel effectiever worden ingezet dan nu gebeurt. Zij pleit eveneens voor een vermindering van het aantal labels.
Ook ziet ze wel wat in een centraal ingevoerd keurmerk met losse scores voor een handjevol aspecten, zoals dierenwelzijn, milieu-impact en arbeidsomstandigheden. ‘Maar dan moeten er eerst heel veel politieke keuzen gemaakt worden. Worden bedrijven verplicht het te gebruiken? Welke instantie voert de controles uit? Het denken hierover staat nog in de kinderschoenen.’
Ze wijst erop dat mensen die op keurmerken letten vaak al bewust met zaken als duurzaamheid bezig zijn. Wil je een bredere groep aanspreken, dan kan het volgens haar helpen als de keurmerken zelf meer op de emotie in spelen. ‘Keurmerken draaien sterk om rationele zaken als transparantie of scores. Daar gaat het ook om, maar ze kunnen ook meer uitstralen dat je met je aankoop iets goeds voor de wereld doet. Daar liggen echt nog wel kansen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant